Điều gì làm giới chức Fed thay đổi quan điểm điều hành lãi suất?
The tờ The Wall Street Journal (WSJ), trong hơn một năm qua, giới hoạch định chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) luôn thống nhất quan điểm thà tăng mạnh lãi suất còn hơn tăng nhỏ giọt. Điều này cho thấy Fed đặc biệt quan ngại nguy cơ lạm phát cao thường trực. Nhưng cách nhìn nhận đó đang thay đổi. Một số quan chức Fed vẫn nghiêng về ủng hộ tăng lãi suất cao, với lý do có thể cắt giảm lãi suất sau đó. Thế nhưng, số khác lại nhìn nhận các nguy cơ hiện ở mức cân bằng hơn. Họ lo ngại tăng lãi suất và đẩy kinh tế suy yếu là không cần thiết, hoặc nó sẽ kích hoạt một đợt bất ổn tài chính mới.
Chuyển dịch quan điểm đánh giá cân bằng hơn về lãi suất được củng cố bởi dữ liệu: Lạm phát và thị trường lao động dịu lại. Ngoài ra, chính sách tăng nhanh lãi suất bất thường thực thi trong một năm rưỡi qua sẽ tiếp tục làm suy yếu cầu tiêu dùng trong những tháng tới.
Giới chức Fed ra quyết định tăng lãi suất trong 11 trong tổng số 12 cuộc họp gần đây, mới nhất là mức tăng 0,25 điểm phần trăm vào tháng 7/2023, đưa lãi suất cơ bản lên mức 5,25-5,5%, cao nhất trong vòng 22 năm. Họ dường như đạt được đồng thuận rộng rãi về giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp từ ngày 19-20/9, để có thêm thời gian đánh giá, xem xét nền kinh tế phản ứng ra sao khi lãi suất tăng.
Vấn đề đáng quan tâm hơn cả chính việc nhân tố nào sẽ đẩy Fed tăng lãi suất vào tháng 11 hoặc tháng 12 tới. Hồi tháng 6/2023, phần lớn quan chức Fed đều bảo lưu quan điểm cần có thêm hai đợt tăng lãi suất nhẹ, đồng nghĩa sẽ có một đợt tăng 0,25 điểm phần trăm lãi suất từ nay đến cuối năm 2023 (sau mức tăng 0,25 điểm phần trăm trong tháng Bảy). Tuy nhiên, tăng lãi suất hay không hiện vẫn là câu hỏi còn để ngỏ.
Trong một năm qua, Fed luôn lấy kinh tế suy yếu là luận điểm để giải thích cho việc dừng tăng lãi suất. Khi lạm phát dịu xuống, “gánh nặng” đó lại được chuyển sang kinh tế tăng trưởng vững - coi đây là lý do để neo mức lãi suất cao hơn. Đó chính là những gì mà Chủ tịch Fed Jerome Powell gần đây đã đề cập: Khả năng hoạt động kinh tế tốt hơn dự báo sẽ làm giảm bước tiến gần đây trong cuộc chiến chống lạm phát. Bằng chứng về tăng trưởng vượt kỳ vọng “có thể sẽ đẩy tiến triển chống lạm phát đứng trước nguy cơ, có thể buộc phải thắt chặt hơn nữa chính sách tiền tệ”, ông Powell nêu quan điểm tại hội nghị Jackson Hole hồi tháng Tám vừa qua.
Đề cao chính sách phòng vệ
Trong nội bộ Fed, có một trường phái vẫn còn lo ngại về lạm phát và muốn có một chính sách phòng vệ chống lạm phát bằng cách tăng lãi suất vào mùa Thu năm nay. Những nhà hoạch định chính sách này lo ngại việc chấm dứt chiến dịch thắt chặt tiền tệ sẽ chỉ đưa đến hệ quả vài tháng sau đó Fed nhận ra rằng thực thi chính sách chưa đủ liều lượng. Thiếu sót này sẽ gây đổ vỡ đặc biệt lớn nếu các thị trường tài chính bị cuốn theo quan điểm lạm phát giảm, lãi suất giảm giờ nhận ra thực tế đối lập.
Tuần trước, Thống đốc Fed Christopher Waller cũng cho rằng Fed nên tăng lãi suất nếu thấy điều đó là cần thiết. Bởi một đợt tăng nhẹ lãi suất nữa cũng không hẳn sẽ đẩy kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái. Cùng quan điểm trên là Chủ tịch Fed chi nhánh Dallas Lorie Loga, người cho rằng không tăng lãi suất trong tháng Chín không có nghĩa là Fed dừng hẳn lộ trình tăng.
Giữ lãi suất cao trong thời gian dài hơn
Một trường phái khác lại thiên về ủng hộ dừng tăng lãi suất. Họ muốn chuyển trọng tâm từ tăng lãi suất đến ngưỡng nào sang giữ lãi suất hiện tại trong thời hạn bao lâu. Kinh tế Mỹ duy trì mức tăng trưởng 2,1% trong quý II và có thể đạt trên 3% trong quý III này. Nhưng nhóm quan chức Fed này nghi ngờ về khả năng tăng trưởng ổn định, nhất là khi kinh tế Trung Quốc, châu Âu suy giảm, còn Mỹ cũng sẽ chịu thẩm thấu tác động tiêu cực từ tăng lãi suất do hiệu ứng độ trễ.
Theo Susan Collins, Chủ tịch Fed chi nhánh Boston, nguy cơ lạm phát tăng và đứng trong thời gian dài hơn giờ đây cần phải được nhìn nhận cân bằng với nguy cơ chính sách tiền tệ thắt chặt tiền tệ quá mức sẽ dẫn đến suy giảm kinh tế mạnh hơn. Fed cần kiên nhẫn trong giai đoạn chu kỳ chính sách hiện nay.
Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng từ 3,9% lên 4,25% kể từ sau cuộc họp chính sách của Fed hồi tháng Bảy. Điều này làm tăng chi phí lãi vay, nhất là lãi suất vay mua nhà, vốn gần đây đạt đỉnh trong 22 năm. Nhiều người cũng lo ngại rằng nếu một đợt tăng lãi suất mới sau đó được chứng minh là không cần thiết, tiến trình cắt giảm lãi suất sẽ rắc rối hơn và gây hệ quả xấu hơn so với những gì mà giới chức theo quan điểm “diều hâu” ước đoán./.
Tin cùng chuyên mục
-
Phân tích - Dự báo
IMF cảnh báo tăng trưởng toàn cầu chậm lại và lạm phát tăng cao
11:24' - 07/04/2026
Cuộc xung đột ở Trung Đông đang dẫn đến lạm phát cao hơn và tăng trưởng kinh tế toàn cầu chậm lại.
-
Phân tích - Dự báo
Phục hồi nguồn cung dầu khí toàn cầu có thể "mất nhiều năm"
08:02' - 27/03/2026
Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông leo thang, các chuyên gia cảnh báo dù eo biển Hormuz mở lại, việc khôi phục nguồn cung năng lượng toàn cầu sẽ kéo dài nhiều tháng đến nhiều năm.
-
Phân tích - Dự báo
Giải mã đợt sụt giảm kỷ lục của giá vàng giữa tâm bão Trung Đông
15:00' - 25/03/2026
Đợt sụt giảm gần 17% giá trị kể từ khi xung đột tại Trung Đông bắt đầu đã tạo ra kịch bản khác thường, buộc các nhà đầu tư phải đánh giá lại vai trò của kim loại quý này trong bối cảnh kinh tế mới.
-
Phân tích - Dự báo
Eurozone đối mặt nguy cơ lạm phát đình trệ
05:30' - 25/03/2026
Sản lượng của khu vực tư nhân tại Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) trong tháng 3/2026 đã rơi xuống mức thấp nhất trong 10 tháng qua.
-
Phân tích - Dự báo
Xung đột Trung Đông đang làm giảm sức hấp dẫn của tài sản định giá bằng đồng USD
07:32' - 24/03/2026
Các chuyên gia phân tích thị trường cảnh báo, một cuộc xung đột kéo dài có thể làm xói mòn niềm tin vào đồng USD.
-
Phân tích - Dự báo
Goldman Sachs nâng dự báo giá dầu năm 2026 do cú sốc nguồn cung
13:40' - 23/03/2026
Ngân hàng đầu tư Goldman Sachs đã nâng dự báo giá dầu năm 2026 do sự gián đoạn kéo dài dòng chảy qua eo biển Hormuz, gây cú sốc nguồn cung chưa từng có đối với thị trường dầu thô toàn cầu.
-
Phân tích - Dự báo
An ninh lương thực - trụ cột sức mạnh của mỗi quốc gia
05:30' - 23/03/2026
Biến động nguồn cung và giá cả lương thực đang gắn chặt với an ninh, chính trị toàn cầu, khi kiểm soát thực phẩm ngày càng quyết định vị thế quốc gia.
-
Phân tích - Dự báo
WTO: Xung đột gây áp lực lên triển vọng thương mại toàn cầu
09:01' - 20/03/2026
Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) cảnh báo cuộc xung đột ở Trung Đông có thể gây áp lực nặng nề lên thương mại toàn cầu.
-
Phân tích - Dự báo
Việt Nam vững vàng giữa biến động của thị trường năng lượng toàn cầu
16:17' - 19/03/2026
Xung đột tại Tây Á đẩy giá năng lượng tăng cao, song Việt Nam vẫn duy trì ổn định vĩ mô, với lạm phát dự kiến quanh 4% và dư địa ứng phó còn khá vững.

Trụ sở Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) ở Washington, DC. Ảnh: AFP/TTXVN
Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell. Ảnh: THX/TTXVN