Điều gì làm giới chức Fed thay đổi quan điểm điều hành lãi suất?
The tờ The Wall Street Journal (WSJ), trong hơn một năm qua, giới hoạch định chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) luôn thống nhất quan điểm thà tăng mạnh lãi suất còn hơn tăng nhỏ giọt. Điều này cho thấy Fed đặc biệt quan ngại nguy cơ lạm phát cao thường trực. Nhưng cách nhìn nhận đó đang thay đổi. Một số quan chức Fed vẫn nghiêng về ủng hộ tăng lãi suất cao, với lý do có thể cắt giảm lãi suất sau đó. Thế nhưng, số khác lại nhìn nhận các nguy cơ hiện ở mức cân bằng hơn. Họ lo ngại tăng lãi suất và đẩy kinh tế suy yếu là không cần thiết, hoặc nó sẽ kích hoạt một đợt bất ổn tài chính mới.
Chuyển dịch quan điểm đánh giá cân bằng hơn về lãi suất được củng cố bởi dữ liệu: Lạm phát và thị trường lao động dịu lại. Ngoài ra, chính sách tăng nhanh lãi suất bất thường thực thi trong một năm rưỡi qua sẽ tiếp tục làm suy yếu cầu tiêu dùng trong những tháng tới.
Giới chức Fed ra quyết định tăng lãi suất trong 11 trong tổng số 12 cuộc họp gần đây, mới nhất là mức tăng 0,25 điểm phần trăm vào tháng 7/2023, đưa lãi suất cơ bản lên mức 5,25-5,5%, cao nhất trong vòng 22 năm. Họ dường như đạt được đồng thuận rộng rãi về giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp từ ngày 19-20/9, để có thêm thời gian đánh giá, xem xét nền kinh tế phản ứng ra sao khi lãi suất tăng.
Vấn đề đáng quan tâm hơn cả chính việc nhân tố nào sẽ đẩy Fed tăng lãi suất vào tháng 11 hoặc tháng 12 tới. Hồi tháng 6/2023, phần lớn quan chức Fed đều bảo lưu quan điểm cần có thêm hai đợt tăng lãi suất nhẹ, đồng nghĩa sẽ có một đợt tăng 0,25 điểm phần trăm lãi suất từ nay đến cuối năm 2023 (sau mức tăng 0,25 điểm phần trăm trong tháng Bảy). Tuy nhiên, tăng lãi suất hay không hiện vẫn là câu hỏi còn để ngỏ.
Trong một năm qua, Fed luôn lấy kinh tế suy yếu là luận điểm để giải thích cho việc dừng tăng lãi suất. Khi lạm phát dịu xuống, “gánh nặng” đó lại được chuyển sang kinh tế tăng trưởng vững - coi đây là lý do để neo mức lãi suất cao hơn. Đó chính là những gì mà Chủ tịch Fed Jerome Powell gần đây đã đề cập: Khả năng hoạt động kinh tế tốt hơn dự báo sẽ làm giảm bước tiến gần đây trong cuộc chiến chống lạm phát. Bằng chứng về tăng trưởng vượt kỳ vọng “có thể sẽ đẩy tiến triển chống lạm phát đứng trước nguy cơ, có thể buộc phải thắt chặt hơn nữa chính sách tiền tệ”, ông Powell nêu quan điểm tại hội nghị Jackson Hole hồi tháng Tám vừa qua.
Đề cao chính sách phòng vệ
Trong nội bộ Fed, có một trường phái vẫn còn lo ngại về lạm phát và muốn có một chính sách phòng vệ chống lạm phát bằng cách tăng lãi suất vào mùa Thu năm nay. Những nhà hoạch định chính sách này lo ngại việc chấm dứt chiến dịch thắt chặt tiền tệ sẽ chỉ đưa đến hệ quả vài tháng sau đó Fed nhận ra rằng thực thi chính sách chưa đủ liều lượng. Thiếu sót này sẽ gây đổ vỡ đặc biệt lớn nếu các thị trường tài chính bị cuốn theo quan điểm lạm phát giảm, lãi suất giảm giờ nhận ra thực tế đối lập.
Tuần trước, Thống đốc Fed Christopher Waller cũng cho rằng Fed nên tăng lãi suất nếu thấy điều đó là cần thiết. Bởi một đợt tăng nhẹ lãi suất nữa cũng không hẳn sẽ đẩy kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái. Cùng quan điểm trên là Chủ tịch Fed chi nhánh Dallas Lorie Loga, người cho rằng không tăng lãi suất trong tháng Chín không có nghĩa là Fed dừng hẳn lộ trình tăng.
Giữ lãi suất cao trong thời gian dài hơn
Một trường phái khác lại thiên về ủng hộ dừng tăng lãi suất. Họ muốn chuyển trọng tâm từ tăng lãi suất đến ngưỡng nào sang giữ lãi suất hiện tại trong thời hạn bao lâu. Kinh tế Mỹ duy trì mức tăng trưởng 2,1% trong quý II và có thể đạt trên 3% trong quý III này. Nhưng nhóm quan chức Fed này nghi ngờ về khả năng tăng trưởng ổn định, nhất là khi kinh tế Trung Quốc, châu Âu suy giảm, còn Mỹ cũng sẽ chịu thẩm thấu tác động tiêu cực từ tăng lãi suất do hiệu ứng độ trễ.
Theo Susan Collins, Chủ tịch Fed chi nhánh Boston, nguy cơ lạm phát tăng và đứng trong thời gian dài hơn giờ đây cần phải được nhìn nhận cân bằng với nguy cơ chính sách tiền tệ thắt chặt tiền tệ quá mức sẽ dẫn đến suy giảm kinh tế mạnh hơn. Fed cần kiên nhẫn trong giai đoạn chu kỳ chính sách hiện nay.
Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng từ 3,9% lên 4,25% kể từ sau cuộc họp chính sách của Fed hồi tháng Bảy. Điều này làm tăng chi phí lãi vay, nhất là lãi suất vay mua nhà, vốn gần đây đạt đỉnh trong 22 năm. Nhiều người cũng lo ngại rằng nếu một đợt tăng lãi suất mới sau đó được chứng minh là không cần thiết, tiến trình cắt giảm lãi suất sẽ rắc rối hơn và gây hệ quả xấu hơn so với những gì mà giới chức theo quan điểm “diều hâu” ước đoán./.
Tin cùng chuyên mục
-
Phân tích - Dự báo
Để Việt Nam trở thành mắt xích quan trọng của hệ thống tài chính quốc tế
07:29' - 06/02/2026
Việc xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế được xem là bước đi chiến lược, tạo động lực tăng trưởng mới và nâng tầm vai trò của Việt Nam trên bản đồ tài chính quốc tế.
-
Phân tích - Dự báo
Kinh tế Việt Nam hội tụ nhiều điều kiện để bước vào chu kỳ tăng trưởng mới
07:49' - 04/02/2026
Các đánh giá gần đây cho thấy Việt Nam không chỉ duy trì được đà tăng trưởng cao trong năm 2025, mà còn hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới.
-
Phân tích - Dự báo
EU tập trung củng cố và hoàn thiện Thị trường Đơn nhất
12:36' - 03/02/2026
Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, trong thư mời gửi tới lãnh đạo các nước thành viên, ông António Costa nhấn mạnh việc tăng cường Thị trường Đơn nhất đã trở thành yêu cầu chiến lược cấp bách.
-
Phân tích - Dự báo
Tổng thống Mỹ kêu gọi chấm dứt tình trạng chính phủ đóng cửa một phần
15:19' - 31/01/2026
Tổng thống Donald Trump kêu gọi Hạ viện nhanh chóng hành động nhằm tránh để tình trạng đóng cửa kéo dài.
-
Phân tích - Dự báo
Citi: Căng thẳng địa chính trị và rủi ro cung cầu giữ giá dầu ở mức cao
12:21' - 29/01/2026
Trong kịch bản giá tăng, Citi dự báo giá dầu có thể chạm mức 72 USD/thùng.
-
Phân tích - Dự báo
WB dự báo tích cực về kinh tế Mỹ
11:39' - 28/01/2026
WB dự báo kinh tế Mỹ sẽ tăng trưởng nhanh hơn một chút trong năm 2026, khoảng 2,2%. Nhưng một số tổ chức khác lại có cái nhìn lạc quan hơn.
-
Phân tích - Dự báo
Trụ cột ổn định và kết nối của ASEAN
09:06' - 28/01/2026
Việt Nam được kỳ vọng sẽ trở thành một nền kinh tế kết nối, giúp ASEAN gắn chặt hơn vào dòng chảy thương mại và chuỗi cung ứng thế giới.
-
Phân tích - Dự báo
Chuyên gia lo ngại về sự an toàn của vàng lưu giữ tại Mỹ
11:42' - 24/01/2026
Một phần lớn dự trữ vàng của Đức hiện vẫn nằm trong kho của Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tại New York.
-
Phân tích - Dự báo
AMRO nâng dự báo tăng trưởng ASEAN+3, Việt Nam dẫn đầu khu vực
16:39' - 21/01/2026
Văn phòng Nghiên cứu Kinh tế Vĩ mô ASEAN+3 điều chỉnh dự báo tăng trưởng khu vực ASEAN+3 giai đoạn 2025–2026, nhờ sức bật công nghệ và dòng vốn FDI, trong đó Việt Nam được dự báo tăng trưởng cao nhất.

Trụ sở Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) ở Washington, DC. Ảnh: AFP/TTXVN
Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell. Ảnh: THX/TTXVN