Đòn giáng mới vào tình hình kinh tế Pháp

Hãng xếp hạng tín nhiệm Fitch ngày 12/9 đã hạ bậc tín nhiệm của Pháp, trong bối cảnh Tổng thống Emmanuel Macron đang phải đối mặt với bất ổn chính trị và những bất đồng sâu sắc trong việc chấn chỉnh nền tài chính công đang chịu nhiều áp lực.

Hãng xếp hạng của Mỹ đã hạ bậc tín nhiệm của Pháp từ "AA-" xuống "A+", đồng thời cảnh báo rằng “núi nợ” của nước này sẽ còn phình to đến năm 2027 nếu không có hành động khẩn cấp. Quyết định trên được Fitch đưa ra chỉ bốn ngày sau khi Thủ tướng Francois Bayrou từ chức vì thất bại trong nỗ lực thông qua một ngân sách “thắt lưng buộc bụng”. Ông đã tìm cách cắt giảm mạnh chi tiêu trong ngân sách nhằm giảm thâm hụt và nợ công của Pháp.

Việc bị Pháp hạ bậc tín nhiệm trở thành một bài toán khó cho tân Thủ tướng Sebastien Lecornu trong việc xây dựng ngân sách cho năm tới, khi ông nhiều khả năng phải lãnh đạo một chính phủ thiểu số.

Trong tuyên bố của mình, Fitch nhận định rằng thất bại của chính phủ trong cuộc bỏ phiếu tín nhiệm đã cho thấy sự chia rẽ và phân cực sâu sắc của chính trường Pháp. Sự bất ổn đó sẽ làm xói mòn năng lực của hệ thống chính trị trong việc củng cố tài khóa một cách thực chất, vì vậy khó có khả năng thâm hụt ngân sách của Pháp sẽ giảm xuống tương đương 3% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) vào năm 2029 như chính phủ tiền nhiệm mong muốn.

Về phần mình, Bộ trưởng Kinh tế sắp mãn nhiệm Eric Lombard thừa nhận động thái của Fitch nhưng vẫn nhấn mạnh vào sự vững chắc của nền kinh tế Pháp.

Thông thường, việc bị hạ bậc tín nhiệm sẽ đẩy chi phí vay của một quốc gia lên cao - dù một số chuyên gia cho rằng thị trường đã lường trước động thái này. Hôm 9/9, lợi suất trái phiếu Chính phủ Pháp kỳ hạn 10 năm đã tăng lên 3,47%. Con số này gần bằng mức của Italy - một trong những quốc gia có thành tích kém nhất Khu vực sử dụng đồng tiền chung châu Âu (Eurozone).

Lợi suất tăng đồng nghĩa với chi phí trả lãi cho khoản nợ của Pháp sẽ phình to hơn, một khoản nợ mà ông Bayrou đã cảnh báo là đang ở mức "không thể chịu đựng nổi". Tính đến năm 2024, thâm hụt ngân sách của Pháp tương đương 5,8% GDP và nợ công ở mức 113% GDP. Các con số này cao hơn nhiều so với mức trần của Eurozone là 3% GDP cho thâm hụt và 60% GDP cho nợ.

Fitch dự báo nợ của Pháp sẽ tăng lên tương đương 121% GDP vào năm 2027 và nước này chưa có một lộ trình rõ ràng để ổn định nợ trong những năm tới. Hãng cảnh báo nợ công ngày càng tăng sẽ trói buộc khả năng ứng phó của Pháp trước những cú sốc mới.

Tuy nhiên, Pháp vẫn đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong năm nay. Viện thống kê quốc gia INSEE hôm 11/9 cho biết GDP của nước này dự kiến sẽ tăng 0,8% trong năm 2025, cao hơn 0,1 điểm phần trăm so với ước tính của chính phủ tiền nhiệm.