Doanh nghiệp dệt may chủ động số hóa

Trong bối cảnh thị trường dệt may thế giới đầy biến động và yêu cầu khắt khe về thời gian giao hàng cũng như chất lượng sản phẩm, các doanh nghiệp dệt may đã không chọn cách chờ đợi. Thay vào đó, họ chủ động "số hóa" quy trình sản xuất, biến công nghệ thành "vũ khí" chiến lược để tối ưu hóa chi phí, nâng cao năng suất và khẳng định vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ông Trương Văn Cẩm, Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Dệt May Việt Nam cho biết, làn sóng chuyển đổi số đang lan tỏa mạnh mẽ, việc tích hợp robot cắt vải tự động, máy may lập trình và hệ thống kho vận thông minh đang dần thay thế những phương thức thủ công cũ kỹ. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất gấp 2-3 lần mà còn đảm bảo độ chính xác tuyệt đối cho từng đường kim mũi chỉ, đáp ứng những yêu cầu khắt khe nhất của các thương hiệu thời trang cao cấp. AI ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển các mẫu mã mới, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong sáng tạo và đáp ứng nhanh chóng nhu cầu thị trường.

Đặc biệt, công nghệ thiết kế 3D và cắt tự động đã thay đổi hoàn toàn diện mạo quy trình chuẩn bị sản xuất. Trước đây, việc tạo mẫu và nhảy size tiêu tốn hàng tuần lễ với lượng vải vụn dư thừa lớn. Hiện nay, phần mềm mô phỏng 3D cho phép doanh nghiệp duyệt mẫu với khách hàng quốc tế chỉ trong vài giờ, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm nguyên liệu tối đa. Đây chính là "nội lực" giúp doanh nghiệp Hưng Yên rút ngắn thời gian sản xuất (lead-time) – một yếu tố then chốt để giành được các đơn hàng lớn từ các thương hiệu khó tính như Uniqlo, Zara hay H&M.

Theo ông  Trương Văn Cẩm, để tạo nên lợi thế cạnh tranh khác biệt, nhiều doanh nghiệp trên trên cả nước đã lựa chọn cách phát triển bằng đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực quản trị và chủ động mở rộng thị trường, nhiều doanh nghiệp đã có những bước đệm từ "nhà máy thông minh" và quản trị dữ liệu. Đây được xem là "chìa khóa" cốt lõi giúp cộng đồng doanh nghiệp không chỉ đứng vững trước những biến động của kinh tế toàn cầu mà còn tạo ra những bước đột phá về chất lượng sản phẩm.

Các chuyên gia cũng cho rằng, tự động hóa trong ngành may mặc đang trở thành xu hướng tất yếu trong công nghiệp may toàn cầu. Các công nghệ như robot may, hệ thống cắt tự động, tối ưu chuyền bằng AI hay dây chuyền sản xuất thông minh có thể giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng suất, giảm phù thuộc lao động, tăng chất lượng và tính ổn định.

Bên cạnh đó, phát triển bền vững ngành thời trang với công nghệ AI như thiết kế 3D, quản trị vòng đời sản phẩm, truy xuất nguồn gốc hay phân tích dữ liệu để tối ưu sản xuất là chìa khóa giúp ngành thời trang đáp ứng các tiêu chuẩn xanh, tuần hoàn và giảm phát thải. việc thay đổi tư duy từ sản xuất truyền thống sang ứng dụng công nghệ số đã giúp nhiều đơn vị cắt giảm đáng kể chi phí vận hành. Cụ thể: Các doanh nghiệp đang tích cực đưa AI và dữ liệu lớn (Big Data) vào quản lý chuỗi cung ứng, giúp dự báo chính xác nhu cầu thị trường. Thay vì gia công đơn thuần, nhiều đơn vị đã mạnh dạn đầu tư vào bộ phận nghiên cứu và phát triển để tạo ra các sản phẩm mang thương hiệu riêng, có hàm lượng chất xám cao đồng thời chủ động chuyển đổi sang năng lượng sạch và nguyên liệu tái chế để đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe từ thị trường châu Âu và Mỹ.

Nhiều doanh nghiệp đã mạnh dạn đầu tư hàng triệu USD vào hệ thống điện mặt trời áp mái, hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn quốc tế và sử dụng nguyên liệu tái chế. Theo ghi nhận tại Tổng Công ty May Hưng Yên (Hugaco) – một trong những cánh chim đầu đàn của ngành dệt may tỉnh, các dây chuyền sản xuất hiện đã kín lịch đến hết quý II. Để đáp ứng tiến độ, doanh nghiệp đã thực hiện tái cấu trúc quy trình, loại bỏ các khâu trung gian gây lãng phí thời gian. Việc áp dụng các hệ thống quản lý sản xuất hiện đại (ERP) và các phần mềm thiết kế 3D đã giúp rút ngắn thời gian từ khâu thiết kế mẫu đến khi ra thành phẩm thương mại.

Sự sẵn sàng còn thể hiện ở việc nâng cao tay nghề cho đội ngũ công nhân. Các lớp đào tạo kỹ thuật ngắn hạn được tổ chức ngay tại nhà máy để đảm bảo mỗi người lao động đều có thể vận hành các thiết bị tự động hóa mới. Sự chuyển dịch từ mô hình gia công đơn giản (CMT) sang các phương thức sản xuất có giá trị gia tăng cao hơn như FOB (mua đứt, bán đoạn) hay ODM (tự thiết kế và sản xuất) đang là hướng đi chủ đạo giúp các doanh nghiệp dệt may Hưng Yên gia tăng biên lợi nhuận.

Bà Trần Thị Hương, Giám đốc Xí nghiệp May Hưng Hà - Tổng Công ty May 10 cũng khẳng định: “Việc chủ động ký đơn hàng dài hạn để bảo đảm việc làm cho người lao động giúp doanh nghiệp có thời gian ổn định sản xuất, đầu tư công nghệ và đào tạo nhân lực một cách bài bản. Đặc biệt, trong giai đoạn khó khăn, doanh nghiệp cần đầu tư đổi mới công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh là “chìa khóa” nâng sức cạnh tranh cho sản phẩm và doanh nghiệp khi thâm nhập thị trường thế giới. Xí nghiệp May Hưng Hà duy trì xuất khẩu vào thị trường Mỹ, Anh, châu Âu và Hàn Quốc.

Ông Trương Văn Cẩm nhấn định năm 2026 được dự báo thị trường dệt may thế giới phục hồi chậm nhưng yêu cầu tiêu chuẩn lại cao hơn nhiều về truy xuất nguồn gốc, sản xuất xanh, sản phẩm thân thiện môi trường, tiết giảm phát thải, nâng trách nhiệm xã hội trong chuỗi cung ứng. Điều này đặt ra áp lực lớn cho doanh nghiệp trong nước, song cũng mở ra cánh cửa mới cho những đơn vị kịp thời thích ứng. Hiệp hội Dệt may Việt Nam sẽ tiếp tục đóng vai trò cầu nối, hỗ trợ hội viên tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi và tổ chức các chương trình đào tạo chuyên sâu về quản trị hiện đại, nhằm xây dựng một cộng đồng doanh nghiệp địa phương tự cường và năng động.

Với tâm thế vững vàng và chiến lược bài bản, ngành dệt may tự tin bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới, hứa hẹn đóng góp quan trọng vào chỉ số sản xuất công nghiệp và kim ngạch xuất khẩu của cả nước trong thời gian tới.