Doanh nghiệp dệt may đổi mới công nghệ để nâng sức cạnh tranh

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu, mang lại lợi thế cạnh tranh cho các doanh nghiệp.

Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam, mới đây Chính phủ đã phê duyệt “Chiến lược phát triển ngành dệt may và da giày Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2035”, với những mục tiêu như đẩy mạnh sản xuất sản phẩm có chất lượng, năng lực cạnh tranh cao trên thị trường quốc tế, đáp ứng nhu cầu của thị trường trong nước, giữ vững vị trí trong nhóm các quốc gia sản xuất và xuất khẩu sản phẩm dệt may và da giày hàng đầu thế giới... Năm 2025, ngành dệt may Việt Nam với mục tiêu xuất khẩu 48 tỷ USD.

Ông Trương Văn Cẩm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas) cho biết, để có thể tiếp tục tăng trưởng và chinh phục được mục tiêu trên, ngành dệt may Việt Nam cần có những giải pháp mang tính chất quyết định, đó là thực hiện việc chuyển đổi số trong hoạt động sản xuất của mình. Sự chuyển đổi của các công nghệ số và sự cạnh tranh khốc liệt trong ngành đòi hỏi các doanh nghiệp dệt may Việt Nam phải chuyển hướng, thay đổi chiến lược kinh doanh và đổi mới công nghệ nếu muốn đảm bảo lợi thế cạnh tranh và sự phát triển bền vững trên thị trường.

Hiệu quả của chuyển đổi số đã đem lại một số thành công trong hoạt động sản xuất kinh doanh của Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex). Mục tiêu của chuyển đổi số tại Vinatex là đảm bảo gia nhập và vị trí vững chắc trong chuỗi cung ứng toàn cầu, xây dựng khả năng phát triển bền vững.

Vinatex xác định quá trình chuyển đổi số cần song hành với quá trình chuyển đổi mô hình quản lý và phát triển nguồn nhân lực để mang lại hiệu quả cao nhất theo 4 khía cạnh: tổ chức nguồn lực; đào tạo và phát triển nhân lực; quản lý làm việc và chế độ đãi ngộ; mô hình vận hành và cung cấp các dịch vụ quản trị nguồn nhân lực.

Để thực hiện được việc chuyển đổi này, Vinatex từng bước thay đổi, định hướng chiến lược phát triển, xây dựng nền tảng quản trị vững chắc, phát triển và khẳng định thương hiệu trong sự vận hành hài hòa của công nghệ và con người.

Năm 2020, Công ty cổ phần Sợi Phú Bài quyết định đầu tư 600 tỷ đồng cho nhà máy sợi với quy mô 30.000 cọc sợi, sử dụng dây chuyền tự động của Thuỵ Sĩ, được số hóa và quản trị tập trung đến từng cọc sợi tại Trung tâm điều khiển, có thể cung cấp sản lượng và chất lượng theo thời gian thực cho khách hàng trong chuỗi cung ứng.

Qua đó, toàn bộ nhà máy chỉ sử dụng 130 công nhân (trung bình 35 công nhân/10.000 cọc sợi), diện tích xây dựng 9.000 m2.  So với các nhà máy sợi tương tự, nhà máy mới của Sợi Phú Bài tiết giảm 84% số lượng lao động, sử dụng khoảng nửa diện tích đất xây dựng, tiết kiệm chi phí lao động bằng 120% chi phí khấu hao tăng thêm. 

Trong khi đó, Công ty cổ phần Dệt may Huế đã triển khai việc chuyển đổi số đồng bộ trong 3 lĩnh vực ưu tiên, gồm mảng sợi, mảng may, và quản lý tài chính - nhân sự.

Cụ thể, công ty đã triển khai việc chia sẻ dữ liệu đồng bộ (platform web) đối với mảng sợi, gồm: kế hoạch đơn hàng từ phòng kinh doanh sợi đến mua nguyên liệu, triển khai sản xuất, theo dõi sản xuất, đánh giá chất lượng và xuất hàng. Bên cạnh đó là hệ thống tự động theo dõi và thu thập dữ liệu chất lượng sợi đã hoạt động từ năm 2018, hệ thống quản lý nhiệt ẩm nhà xưởng tự động từ năm 2019.

Tập đoàn PPJ Group, là doanh nghiệp may mạnh tay trong chuyển đổi số, 5 năm trở lại đây, PPJ Group đã đầu tư cho hệ thống vận hành số về phần cứng và phần mềm hơn 5 triệu USD; đầu tư công nghệ và chế tạo các thiết bị chuyển đổi xanh hàng chục triệu USD và con số này chắc chắn chưa dừng lại ở đó. 

Ông Đặng Vũ Hùng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc cho biết, PPJ Group hiện đang vận hành chuỗi cung ứng dệt may khép kín, hệ sinh thái số tương đối hoàn chỉnh của PPJ Group giúp tiếp cận và kiểm soát tới từng ngóc ngách của hoạt động sản xuất - kinh doanh và quản trị doanh nghiệp. Công nghệ 3D, Metaverse trong thiết kế, trình diễn sản phẩm cũng là thế mạnh ưu việt của PPJ Group, giúp giảm thiểu tới gần 30% mẫu vật lý - tương đương 3.000 mẫu áo quần/tháng - so với cách thức thiết kế mẫu truyền thống”, ông Đặng Vũ Hùng thông tin.

Dù đã đạt kết quả trong chuyển đổi số, tuy nhiên các chuyên gia đều đưa ra nhận định, chặng đường này rất thách thức với doanh nghiệp, số doanh nghiệp thành công tập trung một số doanh nghiệp lớn, bởi chi phí cho chuyển đổi không hề nhỏ. Mặt khác, trong hành trình chuyển đổi, doanh nghiệp không chỉ phải đối mặt với khó khăn về tài chính, mà việc thiếu nguồn nhân lực giàu kỹ năng để nắm bắt, làm chủ công nghệ cũng là một rào cản lớn.

Hiện nay, rất nhiều doanh nghiệp phải thuê các chuyên gia nước ngoài đảm nhiệm nhiều vị trí quản lý chủ chốt từ cấp trung tới cấp cao với chi phí khá lớn, để vận hành và áp dụng tốt các công nghệ mới của thế giới, phục vụ cho chuyển đổi nhanh và hiệu quả hơn.

Cùng đó, việc triển khai tín dụng xanh vẫn còn nhiều rào cản do khung pháp lý chưa được hoàn thiện và cụ thể hóa, quy trình thẩm định vẫn còn khá phức tạp, đặc biệt là chưa có những tiêu chí cụ thể và minh bạch để xác định tính “xanh” của các dự án, làm căn cứ để cấp tín dụng xanh cho doanh nghiệp.

Trong bối cảnh hiện nay, các doanh nghiệp dệt may Việt Nam muốn tồn tại và phát triển trên thị trường thì nhất thiết phải chuyển dịch phương thức sản xuất, đầu tư công nghệ hiện đại, xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao, có thể sử dụng và làm chủ công nghệ.

Đồng thời, xây dựng giải pháp, công cụ tìm kiếm thông tin và tăng cường khả năng phân tích dữ liệu phù hợp với lĩnh vực đang hoạt động, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp. Đây là một quá trình dài và liên tục nên mỗi doanh nghiệp đều phải tận dụng lợi thế, nắm bắt cơ hội phát triển để không tụt lại phía sau.

Để giải tỏa những thách thức trên, ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam cho rằng, doanh nghiệp cần trợ lực từ Chính phủ và các cơ quan chức năng. Những doanh nghiệp tham gia chuyển đổi số, chuyển đổi xanh cần được nhà nước hỗ trợ thị trường tiêu thụ, hỗ trợ cho vay ưu đãi...

Hiệp hội kiến nghị Chính phủ, các bộ, ngành có chính sách, giải pháp để trực tiếp hoặc hỗ trợ các doanh nghiệp và các tổ chức tài chính tiếp cận các nguồn tài chính xanh quốc tế, các chương trình đào tạo, trao đổi kinh nghiệm quốc tế về tăng trưởng xanh, tài chính xanh.