Doanh nghiệp Việt bảo vệ thương hiệu trước hàng giả online

Ngày 31/1, Viện Chống gian lận thương mại và hàng giả phối hợp với Trung tâm Phát triển Sở hữu trí tuệ, Câu lạc bộ Doanh nhân Đất Việt tổ chức Hội thảo “Kiến tạo thương hiệu bền vững – phòng chống hàng giả, hàng nhái trong kỷ nguyên số”.

Tại hội thảo, đại diện cơ quan quản lý và chuyên gia đều nhấn mạnh, một trong những mối quan tâm lớn hiện nay của Nhà nước là xây dựng môi trường pháp lý minh bạch, môi trường kinh doanh lành mạnh, qua đó khuyến khích doanh nghiệp đầu tư, sáng tạo và xây dựng thương hiệu Việt Nam một cách bền vững.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Tiến sĩ Bùi Văn Quyền, Chủ tịch Hội Sáng chế Việt Nam, Viện trưởng Viện Chống gian lận thương mại và hàng giả nhận định, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, môi trường số đang trở thành “đòn bẩy” giúp doanh nghiệp quảng bá, truyền thông và mở rộng thị trường với tốc độ nhanh chưa từng có. Tuy nhiên, đây cũng là không gian tiềm ẩn nhiều rủi ro, khi các hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và cạnh tranh không lành mạnh ngày càng tinh vi, phức tạp, đặc biệt trên các nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội.

Sự bùng nổ của thương mại điện tử không chỉ mở ra cơ hội tăng trưởng mới mà còn tạo “đất sống” cho các hành vi vi phạm về hàng giả, hàng nhái, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Do đó, những góc nhìn từ cơ quan quản lý nhà nước và chuyên gia được xem là chìa khóa quan trọng để tìm lời giải cho bài toán này.

Các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số đang diễn ra phổ biến, với nhiều hình thức tinh vi, gây khó khăn cho công tác phát hiện và xử lý. Đáng lo ngại, môi trường số là không gian không biên giới, cho phép hàng hóa được rao bán, giao dịch từ bất kỳ đâu, kể cả từ nước ngoài vào Việt Nam, gây khó khăn lớn cho công tác kiểm soát, giám sát. Nhiều sản phẩm giả mạo được “ngụy trang” bằng hình ảnh, bao bì, tên gọi tương tự thương hiệu nổi tiếng, khiến người tiêu dùng rất khó phân biệt nếu chỉ tiếp cận qua kênh trực tuyến.

Theo ông Trần Giang Khuê, Trưởng Văn phòng miền Nam Cục Sở hữu trí tuệ, các hành vi vi phạm phổ biến hiện nay bao gồm chiếm dụng hoặc làm nhái tên miền, lập gian hàng giả trên sàn thương mại điện tử và mạng xã hội, sử dụng tên thương mại, nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp tương tự thương hiệu đã được bảo hộ. Thậm chí, nhiều sản phẩm đặc sản địa phương, chỉ dẫn địa lý của Việt Nam cũng bị làm giả, làm nhái và rao bán công khai trên không gian mạng.

“Chống hàng giả trong kỷ nguyên số không chỉ là chống hàng giả truyền thống, mà còn phải kiểm soát hàng lậu, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ xuyên biên giới. Điều này đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội, từ cơ quan quản lý nhà nước, lực lượng chức năng, hiệp hội ngành hàng cho đến chính doanh nghiệp và người tiêu dùng”, ông Trần Giang Khuê chia sẻ.

Bên cạnh việc hoàn thiện thể chế, tăng cường chế tài xử lý, nhiều doanh nghiệp đã chủ động ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, blockchain để truy xuất nguồn gốc, nhận diện hàng giả, theo dõi gian hàng vi phạm và bảo vệ thương hiệu. Đồng thời, việc phối hợp chặt chẽ với lực lượng quản lý thị trường, công an kinh tế, hải quan và hệ thống tòa án chuyên trách về sở hữu trí tuệ được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống hàng giả trong thời gian tới.

Theo bà Lê Thị Kim Loan, Chủ tịch Hội đồng quản trị  Công ty Thảo dược liên kết Việt Nam, chuyên sản xuất các sản phẩm từ thảo dược trong nước, từ khi phát triển sản phẩm,  đơn vị đã xác định làm sản phẩm minh bạch, bài bản, bằng cách đầu tư hệ thống nhà máy sản xuất ứng dụng công nghệ hiện đại, có thể truy xuất nguồn gốc hàng hoá từ vùng trồng đến sản xuất và bán ra thị trường. Ngoài các kênh truyền thống, hiện nay đơn vị đang đẩy mạnh kinh doanh trên các nền tảng online. Nhận thấy những rủi ro từ hình thức thương mại này, đơn vị đã sử dụng các công nghệ như tem chống hàng giải, bảo vệ thương hiệu và giúp người tiêu dùng phân biệt hàng giả - hàng thật và yên tâm khi sử dụng.

“Dù đầu tư bài bản, đảm bảo tính minh bạch của sản phẩm nhưng chúng tôi vẫn rất băn khoăn về thị trường hàng giả, hàng nhái hiện nay. Vì vậy, từ các gợi ý của các chuyên gia, chúng tôi sẽ tiếp tục đầu tư, sử dụng công nghệ hiện đại vào việc truy xuất sản phẩm, giữ vững chất lượng sản phẩm, đẩy lùi tình trạng làm giả, làm nhái sản phẩm trên thị trường”, bà Loan chia sẻ.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Cường, Phó Cục trưởng phụ trách Cục Hành chính – Quản trị II, Văn phòng Chính phủ cho biết, thời gian qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng và chỉ đạo của Nhà nước, công tác chống hàng gian, hàng giả, hàng kém chất lượng đã được triển khai đồng bộ, gắn với mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội và chuyển đổi số, bước đầu đạt được những kết quả tích cực. Trong giai đoạn tới, Chính phủ sẽ tập trung vào một số định hướng lớn. Trước hết là tiếp tục hoàn thiện thể chế, đặc biệt là thể chế kinh tế thị trường gắn với hội nhập quốc tế, phát triển thương mại điện tử, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn và kinh tế xanh. Cùng với đó là hoàn thiện tổ chức bộ máy chống hàng gian, hàng giả, đẩy mạnh xã hội hóa công tác này và tăng cường tuyên truyền sâu rộng trong toàn xã hội.

Đáng chú ý, đại diện Văn phòng Chính phủ cho rằng, người dân hiện nay cũng đã nâng cao ý thức trong việc phát hiện, phản ánh các sản phẩm kém chất lượng. Nhiều vụ việc liên quan đến sữa, hóa chất trong thực phẩm, mỹ phẩm, dược phẩm… đã được xử lý quyết liệt theo tinh thần “không có vùng cấm”. Bên cạnh đó, y thức chủ động bảo vệ thương hiệu của doanh nghiệp cũng đã tăng lên đáng kể, khi nhiều doanh nghiệp đã tích cực phối hợp với cơ quan chức năng và các tổ chức xã hội trong đấu tranh chống hàng giả.

“Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, công tác phòng, chống hàng giả ngày càng đa dạng và phức tạp, đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội. Chống hàng giả không thể chỉ là nhiệm vụ của cơ quan quản lý nhà nước, mà cần sự vào cuộc của các hiệp hội, doanh nghiệp và người dân. Tôi tin rằng những kết quả đạt được trong năm 2025 sẽ tiếp tục được phát huy và đẩy mạnh hơn nữa trong năm 2026, nhất là khi nhiều nghị quyết của Đảng và Chính phủ đều nhấn mạnh đến lĩnh vực này”, ông Nguyễn Văn Cường khẳng định.

Tại sự kiện, Viện Chống gian lận thương mại và hàng giả và Hội Cựu Công an nhân dân TP. Hồ Chí Minh đã ký quy chế phối hợp trong việc tăng cường các giải pháp bảo vệ hàng thật, chống hàng giả trong kỷ nguyên số. Cùng với các biện pháp quyết liệt từ Chính phủ, việc hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường phối hợp liên ngành và nâng cao nhận thức của doanh nghiệp cùng toàn xã hội trong bảo vệ tài sản trí tuệ là những giải pháp then chốt để kiểm soát tình trạng hàng giả, hàng nhái trong thời gian tới.