Đẩy mạnh đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong năm 2026

Văn phòng Chính phủ vừa có Thông báo số 27/TB-VPCP ngày 14/1/2026 về kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc tổng kết công tác năm 2025, phương hướng, nhiệm vụ năm 2026 của Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Theo Thông báo, Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn ghi nhận đánh giá cao các bộ, ngành, địa phương và các lực lượng chức năng đã quán triệt, triển khai nghiêm túc các chỉ thị, nghị quyết, chương trình, kế hoạch và các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, nhất là Công điện số 65/CĐ-TTg ngày 15 tháng 5 năm 2025 của Thủ tướng Chính phủ về mở đợt Cao điểm đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; Chỉ thị số 13/CT- TTg ngày 17 tháng 5 năm 2025 Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong tình hình mới.

Bên cạnh kết quả đạt được, công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả còn một số tồn tại, hạn chế, trong đó, các quy định pháp luật còn chồng chéo, chưa đồng bộ, hiện chưa có khái niệm “hàng giả” ở văn bản Luật, mức xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng còn thấp, chưa đủ sức răn đe. Công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả vẫn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường; các hành vi vi phạm ngày càng tinh vi, có tổ chức, liên kết chặt chẽ giữa các khâu; còn tình trạng một số cán bộ, công chức buông lỏng quản lý, bao che cho các vi phạm; số vụ việc vi phạm bị phát hiện, xử lý chưa phản ánh đúng tình hình thực tế, gây tâm lý lo lắng, bất an, ảnh hưởng đến sức khỏe của Nhân dân, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, kinh doanh và hội nhập quốc tế của Việt Nam…Để nâng cao hiệu quả công tác năm 2026 và các năm tiếp theo, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, lực lượng chức năng (Công an, Hải quan, Biên phòng, Cảnh sát biển, Quản lý thị trường, các cơ quan kiểm tra chuyên ngành) tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm sau:

Tiếp tục quán triệt sâu sắc, đầy đủ các chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước và chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, trọng tâm là Chỉ thị số 13/CT- TTg ngày 17 tháng 5 năm 2025 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong tình hình mới, Kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2025 và tổng kết đợt cao điểm đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (Thông báo số 341/TB-VPCP ngày 01 tháng 7 năm 2025 của Văn phòng Chính phủ), Nghị quyết số 397/NQ-CP ngày 05 tháng 12 năm 2025 của Chính phủ về Kế hoạch hành động đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đến năm 2030. Công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả phải được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, ưu tiên hàng đầu, lâu dài, thường xuyên liên tục, không ngừng nghỉ, cần huy động sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, người đứng đầu cấp ủy các cấp, chính quyền địa phương, Mặt trận tổ quốc Việt Nam, cộng đồng doanh nghiệp và nhất là Nhân dân.

Chủ động nắm chắc tình hình, tăng cường công tác nghiệp vụ, kiểm tra, kiểm soát có trọng tâm, trọng điểm; tập trung vào các tuyến biên giới, cửa khẩu, cảng biển, hàng không, địa bàn, mặt hàng, lĩnh vực có rủi ro cao, nhất là thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, các mặt hàng có tác động ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng của Nhân dân như thuốc, sữa, thực phẩm, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm. Các lực lượng chức năng phối hợp chặt chẽ với Ban Chỉ đạo tại địa phương, phải liên tục ra quân, thường xuyên, không ngừng nghỉ để kịp thời phát hiện, ngăn chặn, bắt giữ, kiên quyết xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm, với phương châm “xử lý một vụ, cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực”.

Xây dựng, tổ chức thực hiện chương trình, kế hoạch chuyên đề, cao điểm, giải pháp kiểm tra, kiểm soát, phát hiện, ngăn chặn, xử lý kịp thời, hiệu quả các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, nhất là trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026; tuyệt đối tuân thủ các quy định của pháp luật, các quy trình nghiệp vụ; kết hợp giữa kiểm tra với tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn pháp luật cho đối tượng kiểm tra.

Tiếp tục rà soát, sửa đổi, hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật liên quan đến công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả nhằm khắc phục những hạn chế, bất cập, khoảng trống về pháp lý, không để các đối tượng lợi dụng để buôn lậu, gian lận thương mại và sản xuất, kinh doanh hàng giả; sửa đổi, bổ sung theo hướng nâng cao mức xử phạt vi phạm hành chính nhẳm bảo đảm tính răn đe, tạo hành lang pháp lý đầy đủ, thống nhất cho công tác quản lý và thực thi pháp luật. Trong 6 tháng đầu năm 2026, các Bộ, ngành tập trung rà soát, sửa đổi, bổ sung hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy chuẩn do Bộ, ngành mình quản lý, nhất là liên quan đến thực phẩm, dược phẩm, sức khỏe; quản lý truy xuất nguồn gốc hàng hóa, nâng cao chất lượng các trung tâm kiểm nghiệm.

Giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các Bộ: Tư pháp, Công an, Tài chính, Y tế, Khoa học và Công nghệ và các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát, nghiên cứu, đề xuất việc bổ sung khái niệm “hàng giả” vào văn bản Luật; báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong quý I năm 2026.

Tăng cường, kết hợp chặt chẽ công tác kiểm tra, giám sát của Đảng với công tác thanh tra, kiểm tra chuyên ngành theo từng lĩnh vực quản lý, tránh chồng chéo nhưng phải rõ trách nhiệm; xử lý nghiêm các cán bộ, công chức, sỹ quan có hành vi thiếu trách nhiệm, tham nhũng, tiêu cực trong lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, tiếp tay, bao che vi phạm; đồng thời biểu dương, khen thưởng kịp thời các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc, những tấm gương tích cực, cách làm hay, tạo động lực cho lực lượng thực thi nhiệm vụ.

Tích cực truyền thông, phổ biến pháp luật, tuyên truyền những nguy hại, ảnh hưởng xấu của buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ để nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, công chức và Nhân dân; tuyên truyền, phổ biến các thủ đoạn, phương thức gian lận, lừa đảo để Nhân dân biết, nâng cao cảnh giác và kịp thời thông tin cho cơ quan có thẩm quyền; bên cạnh đó phát huy vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị-xã hội và cơ quan báo chí.

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý, giám sát; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan, lực lượng chức năng; nâng cao hiệu quả công tác thu thập, phân tích, xử lý thông tin; nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và người dân trong việc phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; phát huy vai trò của các đường dây nóng, kênh tiếp nhận thông tin từ người dân, doanh nghiệp.

Ngoài ra, Phó Thủ tướng cũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương cụ thể hóa các nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 của Ban Chỉ đạo quốc gia thành chương trình, kế hoạch hành động; thường xuyên kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện, định kỳ báo cáo kết quả về Ban Chỉ đạo quốc gia (qua Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia) để theo dõi, chỉ đạo kịp thời. Tiếp tục rà soát, kiện toàn nhân sự, xây dựng quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo Bộ, ngành, địa phương mình nhằm nâng cao hiệu quả tham mưu, điều hành công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong tình hình mới, phù hợp với Quyết định số 48/QĐ-TTg ngày 09 tháng 01 năm 2026 của Thủ tướng Chính phủ sửa đổi, bổ sung Quyết định số 389/QĐ-TTg ngày 19 tháng 3 năm 2014 của Thủ tướng Chính phủ về thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.