Doanh nghiệp Việt trước cơ hội bứt phá tại thị trường Halal

Thị trường hàng hoá tiêu dùng và dịch vụ cho người theo Hồi giáo (Halal) đang tăng trưởng mạnh mẽ, tạo dư địa lớn cho các doanh nghiệp, ngành hàng xuất khẩu Việt Nam đáp ứng được yêu cầu. Đây là nội dung được các chuyên gia chia sẻ tại Hội nghị Giải mã thị trường Halal và Quy trình quản trị chuỗi cung ứng do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh (ITPC) tổ chức, ngày 16/6.

Bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc ITPC cho biết, trong bối cảnh kinh tế thế giới đang có nhiều biến động, xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng và các yêu cầu về tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe, việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với cộng đồng doanh nghiệp. Trước xu thế đó, thị trường Halal đang nổi lên như một trong những khu vực kinh tế năng động và giàu tiềm năng nhất trên thế giới.

Theo Báo cáo Tình hình kinh tế Hồi giáo toàn cầu năm 2024/2025 của Dinar Standard (Hoa Kỳ), dân số Hồi giáo đã vượt quá 2 tỷ người, chiếm trên 25% dân số toàn cầu. Tổng chi tiêu của người tiêu dùng Hồi giáo trong các lĩnh vực thực phẩm, mỹ phẩm, dược phẩm, du lịch, thời trang kín đáo và các dịch vụ truyền thông, giải trí đã đạt 2.430 tỷ USD và tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh trong những năm tới.

Đáng chú ý, Halal ngày nay không còn đơn thuần là một chứng nhận dành cho thực phẩm mà đã phát triển thành một hệ sinh thái kinh tế toàn diện, bao gồm sản xuất, thương mại, logistics, tài chính, du lịch và nhiều ngành dịch vụ khác. Đây được xem là một trong những thị trường có tốc độ tăng trưởng nhanh và dư địa phát triển lớn trên phạm vi toàn cầu.

Theo bà Hồ Thị Quyên, trong chiến lược đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, thị trường Halal đang trở thành một hướng đi đầy tiềm năng đối với doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh. Với hệ sinh thái sản xuất, thương mại và dịch vụ phát triển, cùng cộng đồng doanh nghiệp năng động, Thành phố có nhiều điều kiện thuận lợi để từng bước khẳng định vị thế trong chuỗi cung ứng Halal khu vực và quốc tế.

Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay không nằm ở nhu cầu thị trường mà nằm ở năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn và yêu cầu kỹ thuật. Nhiều doanh nghiệp có sản phẩm chất lượng, có tiềm năng xuất khẩu nhưng vẫn còn lúng túng trong việc xây dựng hệ thống quản lý Halal, kiểm soát nguyên liệu đầu vào, truy xuất nguồn gốc cũng như chuẩn bị hồ sơ và quy trình phục vụ công tác đánh giá chứng nhận. Chính vì vậy, bên cạnh hoạt động xúc tiến thương mại, việc nâng cao nhận thức và tăng cường năng lực triển khai thực tế cho doanh nghiệp được xem là một trong những yếu tố then chốt để từng bước chinh phục thị trường Halal.

Bà Nguyễn Thị Trà My, Chuyên gia đánh giá kỹ thuật Văn phòng chứng nhận Halal Việt Nam thông tin: Kinh tế tiêu dùng Hồi giáo đang nổi lên như một trong những động lực tăng trưởng mới của thương mại toàn cầu. Quy mô thị trường này được dự báo sẽ đạt 3.560 tỷ USD vào năm 2029. Trong đó, thực phẩm và đồ uống chiếm tỷ trọng lớn nhất với khoảng 74%, tiếp đến là du lịch thân thiện với người Hồi giáo và các lĩnh vực dược phẩm, mỹ phẩm.

Hiện nay, sản phẩm, dịch vụ Halal không còn đơn thuần là tiêu chuẩn mang tính tôn giáo mà đang dần trở thành thước đo quốc tế về chất lượng, an toàn và tính minh bạch của sản phẩm. Xu hướng tiêu dùng hiện nay cho thấy ngày càng nhiều khách hàng, kể cả không theo đạo Hồi, ưu tiên lựa chọn các sản phẩm Halal nhờ khả năng truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu về vệ sinh, phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội.

Bên cạnh tiềm năng thị trường, nhiều quốc gia cũng đang chuyển từ cơ chế khuyến khích sang bắt buộc áp dụng chứng nhận Halal đối với hàng hóa nhập khẩu, đặc biệt trong lĩnh vực thực phẩm và đồ uống. Indonesia sẽ áp dụng quy định bắt buộc từ ngày 17/10/2026, trong khi các nước thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC), Malaysia, Singapore và Thổ Nhĩ Kỳ cũng siết chặt các quy định liên quan đến chứng nhận và ghi nhãn Halal. Tại Việt Nam, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 127/2026/NĐ-CP nhằm tạo hành lang pháp lý cho phát triển sản phẩm và dịch vụ Halal.

“Hiện Việt Nam có khoảng 1.300 doanh nghiệp đạt chứng nhận Halal với lợi thế về nguồn cung nông, lâm, thủy sản và thực phẩm chế biến. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn do thiếu hiểu biết về văn hóa và tiêu chuẩn Halal, lựa chọn tổ chức chứng nhận chưa phù hợp với yêu cầu của từng thị trường, cũng như còn tồn tại những hạn chế trong quản trị chuỗi cung ứng và kiểm soát nguyên liệu”, bà Nguyễn Thị Trà My nêu vấn đề.

Theo bà Nguyễn Thị Trà My, yêu cầu kỹ thuật của chuỗi cung ứng Halal rất khắt khe, đặc biệt trong việc ngăn ngừa nhiễm chéo với các thành phần bị cấm và kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc nguyên liệu, phụ gia. Để đáp ứng tiêu chuẩn, doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống quản trị đồng bộ từ cam kết của lãnh đạo, đào tạo nhân sự, quản lý nguyên liệu, thiết bị đến hoàn thiện hệ thống đảm bảo Halal.

Các chuyên gia cũng khuyến nghị doanh nghiệp cần tiếp cận thị trường Halal theo chiến lược dài hạn, bắt đầu từ việc xác định thị trường mục tiêu, lựa chọn tổ chức chứng nhận được nước nhập khẩu công nhận, chuẩn hóa quy trình sản xuất và đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại thông qua các hội chợ, diễn đàn chuyên ngành quốc tế. Đây được xem là hướng đi quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị phần hàng hóa Việt Nam tại các thị trường Hồi giáo đang tăng trưởng mạnh.