Nền tảng để doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng sản phẩm, dịch vụ Halal

Dự báo năm 2028, quy mô nền kinh tế Halal đạt khoảng 10.000 tỷ USD sẽ là cơ hội để Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng sản phẩm, dịch vụ Halal.

Theo đó, thị trường Halal đang là một trong những thị trường có tốc độ tăng trưởng nhanh và quy mô lớn trên thế giới. Halal không chỉ giới hạn trong lĩnh vực thực phẩm mà đang phát triển thành hệ sinh thái kinh tế toàn diện gồm: Thực phẩm, đồ uống, mỹ phẩm, dược phẩm, logistics, du lịch, tài chính và các dịch vụ thân thiện với người Hồi giáo.

Phó Chủ tịch Trần Hậu Ngọc cho biết: Trước thực tế phát triển mạnh mẽ của thị trường Halal, cùng với việc triển khai Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa và Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật sửa đổi, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 127/2026/NĐ-CP ngày 6/4/2026 quy định về quản lý chất lượng và chính sách phát triển sản phẩm, dịch vụ Halal, tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và chứng nhận Halal tại Việt Nam. Có thể khẳng định tiêu chuẩn, chất lượng và đánh giá sự phù hợp chính là nền tảng quan trọng để xây dựng niềm tin thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm Halal của Việt Nam. Nếu “tiêu chuẩn và chất lượng” là “tấm hộ chiếu kỹ thuật” để hàng hóa Việt Nam đi ra thế giới thì Halal sẽ là cánh cửa mở ra một không gian thị trường mới đầy tiềm năng Việt Nam trong giai đoạn tới, ông Trần Hậu Ngọc khẳng định.

Theo các chuyên gia tiêu chuẩn: Halal không chỉ được nhìn nhận ở góc độ tôn giáo, mà quan trọng hơn là vấn đề về tiêu chuẩn chất lượng, phương thức quản trị sản xuất và cách tiếp cận thị trường theo xu hướng tiêu dùng hiện đại. Đây là lĩnh vực có dư địa lớn, mở ra những cơ hội kinh doanh thiết thực cho Việt Nam nếu tiếp cận đúng hướng và đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn Halal. Việc Việt Nam tăng cường hợp tác với các tổ chức chứng nhận Halal quốc tế, các quốc gia Hồi giáo và đối tác trong khu vực ASEAN cũng đang mở ra nhiều cơ hội mới cho Việt Nam tiếp cận thị trường Halal toàn cầu.

* Hệ thống tiêu chuẩn Halal Việt Nam từng bước hài hòa với quốc tế

Việt Nam có nhiều lợi thế phát triển ngành Halal như nguồn nguyên liệu nông sản phong phú, năng lực sản xuất ngày càng nâng cao, mạng lưới doanh nghiệp xuất khẩu rộng khắp và vị trí thuận lợi trong chuỗi cung ứng khu vực. Tuy nhiên, để tham gia hiệu quả vào thị trường Halal quốc tế, doanh nghiệp không chỉ cần đáp ứng yêu cầu về chứng nhận Halal mà còn phải xây dựng hệ thống quản trị chất lượng đồng bộ; bảo đảm tiêu chuẩn, đo lường, truy xuất nguồn gốc, minh bạch thông tin sản phẩm và đáp ứng yêu cầu kỹ thuật ngày càng cao của thị trường quốc tế trong môi trường số.

Ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng quốc gia cho rằng, phát triển lĩnh vực Halal cần dựa trên 3 trụ cột chính gồm: Hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, nâng cao năng lực hoạt động chứng nhận và tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, lấy hệ thống tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) là nền tảng của mọi hoạt động quản lý chất lượng.

Thực hiện Nghị định số 127/2026/NĐ-CP, Viện Tiêu chuẩn chất lượng Việt Nam đang phối hợp các Ban kỹ thuật để đề xuất xây dựng thêm các tiêu chuẩn mới, trong đó có tiêu chuẩn chung về sản phẩm, dịch vụ Halal và tiêu chuẩn về thực phẩm Halal với mục tiêu là xây dựng một hệ thống tiêu chuẩn đầy đủ, đồng bộ, vừa đáp ứng nhu cầu trong nước vừa hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế, đặc biệt là các tiêu chuẩn của Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) và Viện Tiêu chuẩn và Đo lường các quốc gia Hồi giáo (SMIIC). Bên cạnh đó, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng tích cực thúc đẩy hợp tác quốc tế, hướng tới thừa nhận lẫn nhau trong lĩnh vực Halal, thông qua các biên bản ghi nhớ với Iran, Arab Saudi và Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) để triển khai hợp tác cụ thể.

Ông Ngô Xuân Nam, Văn phòng Thông báo và Điểm hỏi đáp quốc gia về vệ sinh dịch tễ và kiểm dịch động thực vật (SPS Việt Nam) cho biết, các nước Hồi giáo hiện áp dụng hệ thống quản lý Halal kết hợp chặt chẽ với quy định SPS của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Đây là khung pháp lý toàn cầu cho phép các quốc gia thiết lập biện pháp vệ sinh, kiểm dịch để bảo vệ sức khỏe con người, động vật và thực vật. Việt Nam đã tích hợp nội dung này vào các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện (CEPA) với UAE và Hiệp định thương mại tự do với Israel nhằm đảm bảo minh bạch thông tin, công nhận tương đương và tăng cường hợp tác kỹ thuật.

Ủy ban Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng quốc gia đã cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chứng nhận sản phẩm, dịch vụ Halal cho 3 tổ chức gồm Trung tâm Chứng nhận Halal quốc gia (HALCERT) trực thuộc Trung tâm Chứng nhận phù hợp (QUACERT); Công ty Trách nhiệm hữu hạn Văn phòng Chứng nhận Halal và Công ty Trách nhiệm hữu hạn Chứng nhận Halal Toàn cầu (GHC). Đây là bước quan trọng để giảm chi phí cho doanh nghiệp và Việt Nam chủ động trong việc công nhận lẫn nhau với các tổ chức Halal uy tín trên thế giới. Các tổ chức này đã cấp chứng nhận Halal cho hơn 1.000 doanh nghiệp Việt Nam thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, góp phần đưa Việt Nam trở thành một "mắt xích" trong chuỗi cung ứng Halal toàn cầu.

Trước đó, Việt Nam đã ban hành 6 tiêu chuẩn quốc gia liên quan trực tiếp đến Halal gồm 4 tiêu chuẩn cho chuỗi thực phẩm (yêu cầu chung, giết mổ, thực hành nông nghiệp tốt, thức ăn chăn nuôi), một tiêu chuẩn cho dịch vụ du lịch thân thiện với người Hồi giáo và một tiêu chuẩn về tổ chức chứng nhận sản phẩm Halal.