Doanh nghiệp xuất khẩu tìm giải pháp thích nghi với thuế đối ứng

Xuân Anh/vnanet.vn 17:56' - 16/08/2025
BNEWS Mức thuế đối ứng 20% của Hoa Kỳ đã có hiệu lực và tác động trực tiếp vào hoạt động xuất khẩu của nhiều ngành hàng.
Chuyên gia, doanh nghiệp chia sẻ giải pháp ứng phó thuế quan. Ảnh: Xuân Anh - TTXVN

Trong bối cảnh nhiều thách thức đó, doanh nghiệp phải làm gì để thích nghi là chủ đề được chuyên gia, doanh nghiệp trao đổi tại Talkshow "Thuế đối ứng 20%: Tác động cụ thể và giải pháp ứng phó của doanh nghiệp" do Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh (HUBA) tổ chức ngày 16/8.

Ông Nguyễn Ngọc Hoà, chủ tịch HUBA phát biểu tại chương trình. Ảnh: Xuân Anh - TTXVN

Ông Nguyễn Ngọc Hoà, Chủ tịch HUBA cho biết: Việt Nam là quốc gia có nền kinh tế mở, kim ngạch xuất nhập khẩu tương đương quy mô GDP. Trong số đó, nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực như dệt may, gia dày, gỗ nội thất, nông sản đang mang về hàng chục tỷ USD mỗi năm. Về thị trường, Hoa Kỳ là nước chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu xuất khẩu của nhiều mặt hàng. Do đó, việc Hoa Kỳ áp dụng thuế đối ứng sẽ tác động trực tiếp đến tình hình đơn hàng, hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và công ăn việc làm người lao động. Mỗi doanh nghiệp phải có giải pháp, chiến lược cụ thể cho việc thích nghi với thách thức; đồng thời tăng cường liên kết, khai thác hiệu quả các thị trường ngách nhằm duy trì tăng trưởng.

Đánh giá về tác động của thuế đối ứng đến nền kinh tế, Tiến sỹ Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế cho rằng, mức thuế đối ứng chung mà Hoa Kỳ áp dụng với hàng hoá Việt Nam hiện tại là 20% nhưng tuỳ vào mỗi ngành hàng cụ thể , tổng mức thuế phải chịu sẽ khác nhau. Ví dụ, với ngành dệt may, mức thuế thuế xuất khẩu vào Hoa Kỳ hiện nay là 37,9% (bao gồm 20% thuế đối ứng và 17,9% các dòng thuế khác); tương tự, giày dép các loại sẽ có tổng mức thuế khoảng 33%.

Nếu so với mặt bằng chung các quốc gia mà Hoa Kỳ áp thuế, mức thuế đối ứng 20% của Việt Nam nằm ở mức trung bình, có phần lợi thế so với các quốc gia cạnh tranh xuất khẩu trực tiếp như Trung Quốc, Ấn Độ… Tuy nhiên, thách thức là không nhỏ khi xuất khẩu có nguy cơ giảm do nhu cầu tiêu thụ toàn cầu suy yếu. Một số ngành hàng sẽ "ngấm đòn" ngay trong quý III này sau khi đã tăng tốc xuất khẩu trong quý II.

Thu hút vốn FDI, kể cả từ Hoa Kỳ, có thể không tăng mạnh bởi mức thuế của Việt Nam tương đồng với nhiều đối thủ cạnh tranh khác, trong khi tâm lý nhà đầu tư chịu tác động từ rủi ro chính sách toàn cầu và Hoa Kỳ khuyến khích sản xuất nội địa. Bên cạnh đó, xu hướng gia tăng bảo hộ thương mại, siết chặt kiểm soát xuất khẩu và điều tra gian lận thương mại (như trốn thuế, gian lận xuất xứ, trung chuyển…) có thể đặt Việt Nam vào tình thế rủi ro bị áp thuế đối ứng, hạn chế tiếp cận công nghệ cao.

Trong nước, hàng hóa nhập khẩu giá rẻ, đặc biệt từ Trung Quốc, gây sức ép cạnh tranh, trong khi chi phí logistics, rủi ro lãi suất, tỷ giá và nợ xấu gia tăng. Theo kịch bản cơ sở, việc Hoa Kỳ áp thuế đối ứng bình quân 20% lên hàng xuất khẩu của Việt Nam, ước tính doanh nghiệp sẽ phải gánh thêm chi phí khoảng 25-30 tỷ USD/năm.

Tiến sĩ Cấn Văn Lực thông tin về tác động thuế đối ứng với nền kinh tế. Ảnh: Xuân Anh - TTXVN

Tuy nhiên, theo Tiến sỹ Cấn Văn Lực, bức tranh thuế không chỉ có thách thức mà còn có cả cơ hội. Các doanh nghiệp có thể tận dụng xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng và đầu tư, đặc biệt khi Hoa Kỳ và nhiều nền kinh tế tìm kiếm nguồn cung thay thế. Đây cũng là động lực để doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường, nâng cao năng lực nội tại, thúc đẩy nội địa hóa và đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng khắt khe. Qua đó, tăng cường tính tự chủ, khả năng chống chịu và sức cạnh tranh.

Ông Phạm Xuân Hồng, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Thời trang TP. Hồ Chí Minh thông tin, dệt may là ngành có kim ngạch xuất khẩu tương đối lớn, trong đó thị trường Hoa Kỳ chiếm tỷ trọng khá cao. Năm 2025 ngành dệt may đặt mục tiêu xuất khẩu 46 – 48 tỷ USD, trong nửa đầu năm, xuất khẩu khả quan với kim ngạch 26 tỷ USD. Tuy nhiên, bước vào quý III, đơn hàng đã bắt đầu giảm, dự báo nhiều doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn khi tìm kiếm đơn hàng mới thay thế.

Theo ông Phạm Xuân Hồng, về lý thuyết khi Hoa Kỳ đánh thuế, doanh nghiệp nhập khẩu và người tiêu dùng phải chi trả khoản thuế này. Song để duy trì sức mua, nhà sản xuất Việt Nam cũng phải chia sẻ một phần chi phí với đối tác, đồng nghĩa với việc phải cắt giảm lợi nhuận. Mặc dù vậy, ngành dệt may Việt Nam vẫn có những ưu thế nhất định như chất lượng hàng hoá đã được khách hàng, đối tác tin tưởng; năng lực sản xuất tốt, có khả năng giao hàng nhanh. Bên cạnh đó, lực lượng lao động, tình hình an ninh chính trị ổn định cũng là yếu tố giúp Việt Nam thu hút được các nhà mua hàng hướng đến sự bền vững.

"Trong giai đoạn khó khăn bởi chính sách thuế chưa rõ ràng, các doanh nghiệp dệt may đã đồng lòng liên kết, chia sẻ đơn hàng với nhau. Nhiều doanh nghiệp cũng chủ động khai thác ưu đãi từ các hiệp định thương mại tự do để đa dạng hoá thị trường. Đó là cơ sở để ngành dệt may hướng tới hoàn thành mục tiêu xuất khẩu năm nay và duy trì tăng trưởng trong thời gian tới.", ông Phạm Xuân Hồng chia sẻ thêm.

Ở lĩnh vực nông sản, ông Phan Minh Thông, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Phúc Sinh cho biết, doanh nghiệp xuất khẩu nông sản đã từng "rất sốc" trước việc Hoa Kỳ đột ngột tuyên bố mức thuế 46% cho toàn bộ hàng hoá Việt Nam vào đầu tháng 4/2025. Bởi Hoa Kỳ là thị trường nhập khẩu khá nhiều cà phê, hồ tiêu, hạt điều từ Việt Nam. Việt Nam cũng là nhà cung cấp hồ tiêu, hạt điều lớn nhất cho thị trường Hoa Kỳ, những mặt hàng này Hoa Kỳ không sản xuất được. Trong thời gian tạm hoãn thuế 90%, nhiều đối tác, khách hàng đã tranh thủ đẩy nhanh tiến độ nhận hàng với các đơn đặt trước, do đó kết quả xuất khẩu trong quý II nhiều mặt hàng tăng trưởng rất tốt. 

"Với mức thuế được công bố 20% mới đây, doanh nghiệp có thể "thở phào" so với kịch bản 46% trước đó, song thách thức cũng không nhỏ. Bởi khi bị áp thuế, hàng hoá trở nên đắt đỏ, người tiêu dùng Hoa Kỳ phải thắt chặt chi tiêu, tính toán kỹ lượng hơn khi mua sắm. Với các mặt hàng nông sản, thực phẩm nhu cầu không mất đi nhưng sẽ giảm. Nếu như trước đây, mỗi ngày Phúc Sinh xếp vài chục container hàng để xuất cảng thì hiện tại nhịp độ này đang chậm lại khá nhiều. Nhà nhập khẩu Hoa Kỳ đang rất thận trọng trong tính toán nhu cầu, sức mua để đặt hàng. Quý III/2025 sẽ chứng kiến lượng xuất khẩu vào Hoa Kỳ giảm", ông Phan Minh Thông nhận định.

Đề xuất giải pháp thích ứng dài hạn, ông Phùng Quốc Mẫn, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP. Hồ Chí Minh cho rằng, thuế đối ứng của Hoa Kỳ một lần nữa "nhắc nhở" các doanh nghiệp về chiến lược đa dạng hoá thị trường, nâng cao năng lực quản trị nhằm tăng năng suất, cắt giảm chi phí để duy trì năng lực cạnh tranh. Đây cũng là lúc doanh nghiệp, ngành hàng thực hiện công cuộc "làm mới thị trường cũ", phát triển thêm sản phẩm mới, phân khúc mới cho các thị trường truyền thống. Ví dụ ở ngành gỗ, thị trường Hàn Quốc trước đây chủ yếu tiêu thụ dăm gỗ, viên nén nhưng nếu biết cách tiếp cận, doanh nghiệp hoàn toàn có thể mở rộng xuất khẩu nội thất; tương tự với đồ nội thất, ngoại thất tại thị trường EU.

Tin liên quan

Tin cùng chuyên mục