Đổi pin - tương lai của phương tiện giao thông chạy điện

Ở vùng lãnh thổ Đài Loan (Trung Quốc), mô hình này đang được công ty chuyên sản xuất xe điện và xây dựng mạng lưới trạm sạc xe điện Gogoro triển khai. Nhưng việc áp dụng với xe ô tô sẽ không dễ dàng.

* Thành công trong lĩnh vực xe máy điện

Một âm thanh chói tai vang lên từ chiếc xe tay ga điện của cô Joie Ham chạy trên đường phố Đài Bắc. Đột nhiên, người phụ nữ trẻ dừng lại, mở yên xe và lôi ra trong cốp xe hai thùng nặng khoảng 10 kg. Cô đặt chúng vào một ô trắng và xanh bên vệ đường và ở đó đã có hai chiếc hộp tương tự. Cô lấy chúng và đặt lần lượt vào trong cốp chiếc xe máy của mình.

Chỉ trong vòng chưa đầy một phút, cô gái trẻ thay pin cho xe mà không cần phải rút ví. Cô chia sẻ về việc đăng ký gói dịch vụ giá 900 Đài tệ mỗi tháng (khoảng 29,52 USD), điều này rất có lợi cho người sống ở vùng ngoại ô xa xôi như cô, vì chạy xe xăng sẽ đắt hơn.

Tại Đài Loan, nơi xe máy tay ga chiếm lĩnh thị trường, hơn 400.000 người thực hiện việc đổi ắc quy xe mỗi ngày tại một trạm đổi pin của thương hiệu Gogoro. Tại Đài Loan hiện có 2.505 trạm đổi pin, tức là nhiều hơn các trạm xăng. Tuy nhiên, cách đây hơn chục năm, khi công ty này gửi ý tưởng đến các nhà sản xuất xe máy lớn, không ai sẵn sàng đặt niềm tin vào Gogoro. Ming-i Peng, Giám đốc sản phẩm của Gogoro, nhớ lại: “Họ lo lắng rằng chúng tôi sẽ không thể tồn tại lâu dài. Họ sẽ nói gì với những khách hàng đã mua xe tay ga điện nếu mạng lưới trao đổi pin ngừng hoạt động?”

Không chịu lùi bước, các nhà lãnh đạo Gogoro sau đó đã quyết định sản xuất xe tay ga của riêng họ với pin có thể hoán đổi, tung ra thị trường vào năm 2015. Và họ đã thành công. Hình thức này tỏ ra hoàn toàn phù hợp với Đài Loan, nơi phần lớn người dân để xe tay ga trên đường phố vào ban đêm, và do đó không bao giờ có cáp để sạc.

Nhà sản xuất này đã bán được hơn 500.000 chiếc và xe tay ga điện hiện chiếm 12% tổng số xe hai bánh của Đài Loan, giúp giảm mức độ tiếng ồn và bụi mịn ở các thành phố. Kể từ đó, các nhà sản xuất khác như Yamaha, Aeonmotor, PGO, v.v. đã áp dụng công nghệ này bằng cách sản xuất xe tay ga tương thích với trạm sạc điện của Gogoro. Nhà sản xuất xe máy lớn nhất của Đài Loan Kymco đã quyết định phát triển mạng lưới các trạm đổi pin của riêng mình.

Ông Ming-i Peng không giấu niềm tự hào khi nói về sự xoay chuyển của cuộc cạnh tranh. Ông chia sẻ: “Lúc đầu, người ta nói rằng sản phẩm của chúng tôi không sinh thái vì đối với mỗi chiếc xe tay ga, bạn sẽ cần hai cặp pin – một cặp trong máy, cặp còn lại sạc lại. Nhưng trên thực tế, điều này là không đúng! Pin của chúng tôi sạc trong hai giờ và người dùng không phải thay pin hàng ngày. Đây là lý do tại sao người ta ước tính rằng cần có mười một cặp pin để chạy mười xe tay ga".

Pin được trang bị cảm biến và được theo dõi liên tục. Các chỉ số đều được ghi lại trên đám mây của Gogoro. Ông Ming-i Peng cho biết, công ty biết chính xác tình trạng sức khỏe của từng cục pin, biết cách sạc pin tối ưu, và khi nào thì nên sửa chữa chúng. Ngược lại, khi người dùng sạc pin ở nhà, họ thường làm không đúng cách và làm chai pin. Nhờ được quản lý chặt chẽ, Gogoro vẫn sử dụng được loại pin dùng cho những chiếc xe máy 8 năm tuổi.

Công ty hiện đang mở rộng thị trường ở Đông Nam Á, xe tay ga của họ mới xuất hiện ở Philippines và Singapore, sắp tới là Ấn Độ vào cuối năm nay. Ở châu Âu, đối thủ Kymco của họ hiện đang có tiềm năng ở Italy. Một số công ty khởi nghiệp đang "thử vận may" ở Paris như Zeway hay Swobbee ở Đức.

* Phụ tùng bổ trợ cho ô tô con, triển vọng cho xe tải

Theo Mike Danilovic, Giáo sư về quản lý công nghiệp tại Đại học Halmstad (Thụy Điển), điểm đặc biệt của mô hình này nằm ở chỗ nó tách xe điện ra làm hai: mua phương tiện và thuê pin. Vì vậy, khách hàng không bao giờ phải lo lắng về chất lượng của pin trong khi đối với các phương tiện sử dụng ắc quy cố định, tình trạng của ắc quy sẽ quyết định phần lớn giá trị khi họ bán lại xe.

Đây là ý tưởng hấp dẫn nhưng liệu có thể mở rộng sang ô tô điện hay không? Ý tưởng này không mới, hãng sản xuất ô tô điện Tesla (Mỹ) đã xem xét lựa chọn này từ khoảng 10 năm trước.