Đối thoại Shangri-la: Tầm nhìn có chiều sâu, thực tiễn và chiến lược của Việt Nam

Bài phát biểu dẫn đề của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-la lần thứ 23 tại Singapore vừa qua thực sự rất có chiều sâu, thực tiễn, mang tính chiến lược và có tầm nhìn dài hạn cho khu vực.

Học giả Campuchia ấn tượng với bài phát biểu dẫn đề của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23. Ảnh: TTXVN

Đây là ấn tượng của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Neak Chandarith - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quốc tế và Chính sách công (IISPP), Đại học Hoàng gia Phnom Penh (RUPP), một trong số hàng trăm đại biểu đến từ 44 quốc gia trên thế giới tham dự sự kiện.

Chia sẻ với phóng viên TTXVN tại Đông Nam Á, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Neak Chandarith bày tỏ vinh dự được tham dự, trực tiếp nghe bài phát biểu quan trọng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Ông nhấn mạnh ý nghĩa quan trọng của việc đây là lần đầu tiên người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam được mời phát biểu dẫn đề tại phiên khai mạc Đối thoại Shangri-la, một diễn đàn an ninh hàng đầu ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương và trên thế giới.

Nhà nghiên cứu người Campuchia nhận định điều khiến bài phát biểu được đánh giá cao chính là lập trường của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trên danh nghĩa đại diện cho các nước nhỏ và các quốc gia tầm trung khác.

Theo ông, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ hiểu rõ về các thách thức toàn cầu, mà còn đưa ra một tiếng nói cân bằng, bảo vệ chủ quyền và quyền bình đẳng của các nước nhỏ và vừa giữa một thế giới đầy bất ổn, loạn lạc.

Từ góc tiếp cận đó, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Neak Chandarith cho rằng bài phát biểu thể hiện những thông điệp có ý nghĩa quan trọng mang tính nền tảng đối với các nước nhỏ và vừa. Trong đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đưa ra nhận định chính xác rằng thế giới hiện đang đối mặt với ba cuộc khủng hoảng lớn diễn ra đồng thời và tác động lẫn nhau. Đó là khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển và khủng hoảng niềm tin chiến lược.

Người đứng đầu Viện Nghiên cứu Quốc tế và Chính sách công thuộc RUPP dẫn phát biểu của nhà lãnh đạo Việt Nam, nhấn mạnh trong môi trường cạnh tranh gay gắt giữa các cường quốc hiện nay, việc luật pháp quốc tế bị suy giảm sức ràng buộc, với các nguyên tắc bị diễn giải theo hướng áp đặt chủ quan, được thực thi không nhất quán hoặc được tiến hành theo hướng ưu tiên sử dụng sức mạnh đang đe dọa nghiêm trọng an ninh chung của thế giới.

Môi trường này gây áp lực và khiến các nước nhỏ như Campuchia và các quốc gia tầm trung khác dễ bị tổn thương trước các áp lực về kinh tế, công nghệ và an ninh. Trong bối cảnh đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh rằng các cường quốc cần tôn trọng luật pháp quốc tế, đặc biệt là Hiến chương Liên hợp quốc (LHQ) và Công ước LHQ về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982.

Để hóa giải các thách thức, chúng ta phải điều hướng cạnh tranh mang tính tất yếu này trong khuôn khổ pháp lý và có thể dự báo được. Đây chính là công cụ bảo vệ hữu hiệu nhất đối với các nước nhỏ, nhằm đảm bảo rằng lợi ích và chủ quyền được bảo vệ bình đẳng.

Phó giáo sư, Tiến sĩ Neak Chandarith - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quốc tế và Hành chính công (IISPP), Đại học Hoàng gia Phnom Penh (RUPP) trả lời phỏng vấn TTXVN. Ảnh: TTXVN

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Neak Chandarith đánh giá cao và cho rằng lập trường của Việt Nam tại diễn đàn an ninh khu vực lần này thể hiện chiều sâu, mang tính chiến lược và thực tiễn cao. Chuyên gia người Campuchia nhận định, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không nhìn thế giới theo quan điểm vị kỷ mà hiểu rằng không thể loại bỏ hoàn toàn cạnh tranh, bởi vì cạnh tranh là một hiện thực tất yếu trong quan hệ quốc tế.

Trong bối cảnh đó, lập trường của Việt Nam tập trung vào “quản lý cạnh tranh có trách nhiệm và phòng ngừa rủi ro từ sớm, từ xa”, đề xuất thiết lập các cơ chế hành động cụ thể như hệ thống cảnh báo sớm, đường dây nóng khẩn cấp và quy trình quản lý sự cố. Lập trường mang tính nguyên tắc này được thể hiện rõ ràng trong vấn đề liên quan Biển Đông.

Theo học giả Campuchia, liên quan vấn đề Biển Đông, Việt Nam kiên định giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình dựa trên luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS năm 1982, tôn trọng quyền hợp pháp của các quốc gia khác, trong mối quan hệ với việc bảo vệ quyền tự vệ chính đáng của mình.

Liên hệ lập trường của Việt Nam với vấn đề khu vực, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Neak Chandarith cho rằng đối với các quốc gia nhỏ như Campuchia, cách tiếp cận mang tính thực tiễn của Việt Nam trong việc thúc đẩy lòng tin là chương trình nghị sự đúng đắn, giúp ngăn chặn nguy cơ những hiểu lầm nhỏ leo thang thành xung đột trên diện rộng.

Đối thoại Shangri-la lần thứ 23 diễn ra từ ngày 29-31/5 tại Singapore với sự tham gia của hơn 550 đại biểu đến từ các viện nghiên cứu, cơ quan an ninh và quốc phòng của 44 quốc gia. Diễn đàn này được tổ chức lần đầu vào năm 2002 tại Singapore theo sáng kiến của Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế (IISS) và đã trở thành diễn đàn thường niên có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh khu vực và quốc tế.