Đồng bằng sông Cửu Long ứng phó cao điểm xâm nhập mặn 2026

Xâm nhập mặn trên Đồng bằng sông Cửu Long bước vào giai đoạn cao điểm của mùa khô 2026. Các địa phương trong vùng đang cấp bách xây dựng các kịch bản ứng phó, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp công trình và phi công trình, hướng dẫn người dân điều chỉnh lịch sản xuất phù hợp, nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại do ảnh hưởng bởi xâm nhập mặn.

Nguồn nước về Đồng bằng sông Cửu Long trong tháng 3/2026 được dự báo khá dồi dào, cao hơn trung bình nhiều năm và vượt cùng kỳ một số năm gần đây. Trong mùa khô 2025 - 2026, lượng nước được xếp vào nhóm trên trung bình; tình trạng xâm nhập mặn ở mức trung bình hoặc thấp hơn trung bình nhiều năm và diễn biến tương đối chậm.

Theo Viện Khoa học Thủy lợi Miền Nam, đỉnh mặn có khả năng xuất hiện từ cuối tháng 3 đến tháng 4, với ranh mặn 4g/l cách cửa sông khoảng 42 - 55 km. Trường hợp tích nước bất thường ở thượng nguồn, độ mặn có thể lấn sâu từ 50–60 km.

Với vùng ven biển Đồng bằng sông Cửu Long (thuộc địa bàn các tỉnh Đồng Tháp, Vĩnh Long, An Giang, Cà Mau và tỉnh Tây Ninh), cơ quan chức năng dự báo trong mùa khô, xâm nhập mặn bất thường có thể làm ảnh hưởng đến nguồn nước và sản xuất trong các hệ thống thuỷ lợi ven biển như vùng Gò Công, cù lao Bảo và cù lao An Hóa (tỉnh Vĩnh Long), khu vực ven biển thuộc hệ thống Nam Măng Thít (tỉnh Vĩnh Long) và hệ thống Long Phú-Tiếp Nhật.

Do vậy, cần chủ động tích trữ nước hợp lý và sử dụng nước tiết kiệm, đặc biệt là tại các vùng trồng cây ăn trái thuộc Châu Thành, Chợ Lách, Mỏ Cày Bắc - Mỏ Cày Nam của tỉnh Vĩnh Long; vùng Kế Sách (thành phố Cần Thơ) đồng thời chuẩn bị các phương án ứng phó. Tháng 3/2026 mặn vào sâu ở các kỷ triều cường; trong đó, kỳ triều cường cuối tháng cao hơn so với nửa đầu tháng 3.

Cũng với các khu vực ven biển, Viện Khoa học Thủy lợi Miền Nam lưu ý mặn xâm nhập sâu vào các kỳ triều cường, vận hành thủy điện có thể làm thay đổi chế độ dòng chảy và ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc có thể làm mặn vào sâu hơn so với dự báo.

Ở vùng giữa Đồng bằng sông Cửu Long, bao gồm phần đất thuộc thành phố Cần Thơ, tỉnh Đồng Tháp, tỉnh Tây Ninh, tỉnh Vĩnh Long và vùng được kiểm soát mặn ở Cà Mau, dự báo ranh mặn 4g/1 ảnh hưởng sâu nhất trên các cửa sông Cửu Long trong tháng 3 xuất hiện vào các kỳ triều cường, với mặn vào khoång 40-45km. Tới đợt triều cường 17/3-20/3, xâm nhập mặn khoảng 42-55km. Trên hệ thống sông Vàm Cỏ, mặn vào sâu nhất cuối tháng 3 khoảng 55-60km.

Theo các cơ quan dự báo khí tượng thủy văn, xâm nhập mặn trên Đồng bằng sông Cửu Long trong cao điểm mùa khô 2025-2026 được kiểm soát bởi các hệ thống thủy lợi, vận hành hợp lý các công trình kiểm soát mặn sẽ không làm ảnh hưởng đến sản xuất. Tuy nhiên, mùa khô năm 2026 cũng được dự báo tiếp tục có nhiều yếu tố bất lợi, nguy cơ xâm nhập mặn sâu vào nội đồng tại nhiều khu vực của Tây Nam Bộ, do vậy các địa phương trong vùng đang tập trung triển khai các kế hoạch, giải pháp chủ động ứng phó để bảo vệ sản xuất và đảm bảo nước sinh hoạt cho người dân.

UBND tỉnh Đồng Tháp đã ban hành công văn yêu cầu các sở, ban, ngành tỉnh, các xã, phường tổ chức theo dõi chặt chẽ diễn biến và dự báo khí tượng thủy văn, nguồn nước, xâm nhập mặn để chủ động triển khai các biện pháp ứng phó cụ thể, phù hợp với từng khu vực theo chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và phù hợp tình hình thực tế tại địa phương; trong đó, cần tập trung triển khai các phương án đảm bảo cấp nước sinh hoạt cho người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh; tuyệt đối không được để hạn hán, xâm nhập mặn, cháy rừng làm ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh, người dân, các cơ sở y tế, cơ sở giáo dục... thiếu nước ngọt phục vụ sinh hoạt.

Để ứng phó xâm nhập mặn trên địa bàn, UBND tỉnh Vĩnh Long giao Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh chỉ đạo vận hành linh hoạt, hiệu quả các hệ thống công trình thủy lợi, bảo đảm khai thác đa mục tiêu, tối ưu nguồn nước, đảm bảo cho sản xuất nông nghiệp; thường xuyên phổ biến, thông tin kịp thời về tình hình xâm nhập mặn để người dân, tổ chức liên quan chủ động ứng phó không để xâm nhập mặn ảnh hưởng đến sản xuất, dân sinh.

Các xã, phường trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long cũng xây dựng kế hoạch tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn, khuyến cáo người dân tăng cường thực hiện các biện pháp tưới tiên tiến, tiết kiệm nước, sử dụng nước hiệu quả, đo độ mặn trước khi tưới cho cây trồng, nhất là cho cây trồng có giá trị kinh tế cao, cây ăn trái chủ lực của địa phương.

Cà Mau là tỉnh cuối nguồn của Đồng bằng sông Cửu Long, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau cho biết, đời sống và sản xuất của người dân trên địa bàn tỉnh phụ thuộc chủ yếu vào nước mưa và nước ngầm, nên khi xảy ra hạn hán, xâm nhập mặn, mức độ tác động rất nghiêm trọng, nhất là nước sinh hoạt ở các khu vực vùng ngọt, ven biển, hải đảo và nông thôn. Ngành nông nghiệp tỉnh đang tập trung điều chỉnh lịch thời vụ linh hoạt; tăng cường điều tiết nước định kỳ 15 ngày/lần; chủ động tích trữ nước ngọt; vận hành hiệu quả hệ thống công trình thuỷ lợi nhằm ngăn mặn, giữ ngọt.

Các tỉnh, thành phố trong khu vực đã triển khai từ sớm nhiều giải pháp công trình ứng phó hạn mặn trong mùa khô 2025-2026, ưu tiên vận hành hiệu quả hệ thống cống để tích trữ nước ngọt. Tại Cần Thơ, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố đã yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương khảo sát, duy tu các công trình thủy lợi xuống cấp và đẩy nhanh tiến độ các dự án phòng chống hạn mặn đang thi công để sớm đưa vào khai thác, phục vụ sản xuất và dân sinh.

Tại tỉnh Vĩnh Long, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Bến Tre đã tăng cường theo dõi diễn biến xâm nhập mặn, giám sát chặt chẽ độ mặn tại các cửa lấy nước và thực hiện phương án vận hành công trình thủy lợi linh hoạt, phù hợp với tình hình thực tế địa bàn đơn vị quản lý (khu vực tỉnh Bến Tre cũ). Các đơn vị quản lý cũng được yêu cầu vận hành linh hoạt hệ thống cống, trạm bơm trên địa bàn tỉnh để tranh thủ trữ nước ngọt khi mặn thấp; đẩy nhanh nạo vét kênh mương, sửa chữa công trình thủy lợi và liên thông hệ thống cấp nước giữa các nhà máy, trạm cấp nước.

Tại tỉnh Đồng Tháp, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Tiền Giang cho biết đã triển khai kế hoạch theo dõi, kiểm tra chặt chẽ diễn biến xâm nhập mặn trên các tuyến sông để tổ chức vận hành công trình thủy lợi hợp lý. Khi độ mặn ngoài sông được dự báo có xu hướng tăng cao, đơn vị tổ chức vận hành tích trữ tối đa lượng nước ngọt qua các cống đầu mối. Trường hợp độ mặn duy trì trong thời gian dài phải chủ động tổ chức vận hành lấy gạn khi độ mặn ngoài sông nằm trong phạm vi cho phép.