Động lực chiến lược thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Đồng Nai trong kỷ nguyên mới

*Hạ tầng giao thông dẫn dắt phát triển

Tỉnh ủy Đồng Nai cho biết, giai đoạn 2026 – 2030 tỉnh tập trung đầu tư các công trình, dự án hạ tầng giao thông then chốt, có tính lan tỏa cao, nhất là hạ tầng giao thông kết nối vùng và hạ tầng giao thông đô thị, đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn về giao thông đô thị, logistics, chuyển đổi số và môi trường đầu tư; qua đó mở rộng không gian phát triển đô thị – công nghiệp – dịch vụ, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững.

Bà Trương Thị Hương Bình – Ủy viên thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Tài chính Đồng Nai cho biết: Năm 2026, Cảng hàng không quốc tế Long Thành chính thức đưa vào khai thác, sẽ tạo động lực hình thành chuỗi dịch vụ giá trị gia tăng bao quanh sân bay như logistics hàng không, trung tâm phân phối, thương mại tự do, dịch vụ tài chính – ngân hàng, khách sạn, hội nghị và đô thị thông minh.

“Đồng Nai sẽ có những động lực phát triển kinh tế mới, tạo bước chuyển quan trọng cho tăng trưởng và hội nhập quốc tế”, bà Trương Thị Hương Bình nhận định.

Hiện nay Đồng Nai có hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ với đầy đủ 5 phương thức giao thông, gồm đường bộ, đường sắt, đường hàng hải, đường thủy nội địa và đường hàng không.

Theo Sở Xây dựng Đồng Nai, hiện trên địa bàn có 7 tuyến quốc lộ đi qua với tổng chiều dài khoảng 480 km; có 10 tuyến cao tốc đã, đang và sẽ được triển khai, qua đó góp phần đưa Đồng Nai trở thành một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về số lượng dự án tuyến cao tốc đi qua (10/86 dự án, chiếm 11,6%). Chiều dài các tuyến cao tốc trên địa bàn tỉnh khoảng 393 km, tương ứng 7,6% tổng chiều dài mạng lưới cao tốc quốc gia (5.176 km), tạo điều kiện thuận lợi để hình thành các cực tăng trưởng công nghiệp – đô thị gắn với các trục giao thông huyết mạch.

Tỉnh ủy Đồng Nai cho biết tổng nhu cầu nguồn vốn huy động để phát triển kết cấu hạ tầng giai đoạn 2026-2030 của tỉnh khoảng 343.283 tỷ đồng. Trong đó, Đồng Nai phối hợp với Trung ương thực hiện các tuyến cao tốc qua địa bàn; hoàn thành xây dựng các trục giao thông kết nối liên vùng; xây dựng các trục giao thông kết nối chiến lược với Thành phố Hồ Chí Minh thông qua các dự án cầu lớn như: cầu Phước An, cầu Cát Lái, cầu Phú Mỹ 2, cầu Long Hưng và các cây cầu kết nối với khu vực tỉnh Bình Dương cũ (cầu Thạnh Hội 2, cầu Hiếu Liêm 2, cầu Phước Khánh, cầu Tân Hiền, cầu Xóm Lá, cầu Tân An)....

Đối với đường sắt, Đồng Nai hiện đang phối hợp với Bộ Xây dựng triển khai các tuyến đường sắt tốc độ cao trục Bắc – Nam, Biên Hòa - Vũng Tàu, Dĩ An – Lộc Ninh; phối hợp với Thành phố Hồ Chí Minh triển khai tuyến đường sắt nhẹ Thủ Thiêm - Long Thành; triển khai xây dựng hoàn thành dự án kéo dài tuyến metro Bến Thành – Suối Tiên đến Trung tâm hành chính tỉnh và Cảng hàng không quốc tế Long Thành để phát huy hiệu quả kết nối liên vùng.

*Động lực từ không gian phát triển mới

Để tận dụng và phát huy tối đa Cảng hàng không quốc tế Long Thành, hiện Đồng Nai đang triển khai đề án xây dựng đô thị sân bay Long Thành với quy mô 43.000 ha gắn với hành lang phát triển sông với tuyến đại lộ ven sông Đồng Nai sẽ là cực tăng trưởng quan trọng ở phía Nam tỉnh Đồng Nai. Khu vực này hình thành trung tâm dịch vụ hàng không, logistics, thương mại quốc tế, tài chính, hội nghị và các khu đô thị hiện đại, góp phần mở rộng không gian phát triển đô thị – công nghiệp – dịch vụ, gắn kết chặt chẽ với Thành phố Hồ Chí Minh.

Bên cạnh, Khu thương mại tự do quy mô gần 7.500 ha gắn với Cảng hàng không quốc tế Long Thành sẽ trở thành trung tâm logistics, phân phối quốc tế và dịch vụ thương mại – tài chính, hàng không. Đây là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và tăng cường vai trò của Đồng Nai trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đối với động lực phát triển công nghiệp công nghệ cao, tỉnh Đồng Nai hiện là một trong những địa phương phát triển công nghiệp hàng đầu của cả nước, với 81 khu công nghiệp được quy hoạch trên 39.000 ha. Hiện nay đã có 58 khu công nghiệp được thành lập; trong đó, có 43 khu công nghiệp đang hoạt động, tỷ lệ lấp đầy 76%; hiện đã 51 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư tại Đồng Nai với tổng số vốn đầu tư trên 43 tỷ USD.

Cùng đó, sau khi sắp xếp, tỉnh Đồng Nai có lợi thế về quỹ đất rộng, thuận lợi để thành lập các khu công nghiệp mới. Tỉnh Đồng Nai sẽ rà soát, bổ sung mới và điều chỉnh các khu công nghiệp hoạt động theo mô hình truyền thống sang mô hình khu công nghiệp sinh thái (EIP); khu công nghiệp chuyên ngành như hàng không vũ trụ, ôtô...; khu công nghiệp chuyên ngành bán dẫn, AI; nghiên cứu phát triển khu công nghiệp chuyên đề cho các quốc gia có số dự án có quy mô vốn lớn đầu tư tại tỉnh Đồng Nai như Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc…

Theo Giám đốc Sở Tài chính Đồng Nai Trương Thị Hương Bình, một trong số những động lực và lợi thế hiếm có của tỉnh Đồng Nai là sở hữu hơn 270.000 ha đất cao su, rất thuận lợi để đầu tư nhanh các dự án quy mô lớn. Với diện tích đất cao su trên, Đồng Nai là một trong những địa phương có diện tích cao su lớn nhất cả nước. Đây là nguồn lực đất đai hiếm có, tạo điều kiện thuận lợi để chuyển đổi một phần quỹ đất sang phát triển các dự án công nghiệp, đô thị, năng lượng tái tạo, nông nghiệp công nghệ cao với quy mô lớn, tiến độ nhanh.

Theo các chuyên gia kinh tế, việc tận dụng quỹ đất cao su không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao hơn so với khai thác mủ truyền thống mà còn giúp tỉnh tái cơ cấu không gian phát triển, gắn với quy hoạch công nghiệp – dịch vụ – đô thị mới.

Tỉnh hiện cũng đang tiếp tục đẩy nhanh tiến độ điều chỉnh quy hoạch tỉnh Đồng Nai (sau sắp xếp) thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, dự kiến sẽ phê duyệt trong quý I/2026. Tỉnh đẩy nhanh tiến độ lập quy hoạch phân khu các khu công nghiệp và các khu chức năng, xây dựng lộ trình chuyển hóa khu công nghiệp hiện hữu thành khu công nghiệp xanh – công nghệ cao hướng đến đạt chuẩn Net-Zero.

Cùng với đó, Đồng Nai đang tập trung phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Trọng tâm là thúc đẩy việc triển khai và sớm đưa vào hoạt động khu công nghệ số tập trung hơn 100 ha và khu đổi mới sáng tạo 300 ha để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế số. Đây được xem là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2026-2030 của tỉnh.

Với những động lực quan trọng trên, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Đồng Nai lần thứ nhất khẳng định xây dựng Đồng Nai trở thành trung tâm công nghiệp, dịch vụ và logistics của cả nước, giữ vai trò động lực phát triển của vùng Đông Nam Bộ và vùng tam giác tăng trưởng phía Nam. Tỉnh Đồng Nai phấn đấu trở thành thành phố trực thuộc trung ương vào năm 2030./.