Đồng Nai phát triển bền vững ngành điều

Nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, người trồng điều, các nhà khoa học trên địa bàn gặp gỡ, chia sẻ kinh nghiệm, tìm hiểu thông tin thị trường; kết nối cung cầu hàng hóa với các nhà phân phối và tiêu thụ sản phẩm hạt điều là mục tiêu của Hội thảo khoa học “Xây dựng, phát triển bền vững ngành hàng điều tại thành phố Đồng Nai giai đoạn 2026 – 2030” được tổ chức ngày 23/5.  

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đồng Nai Lê Thị Ánh Tuyết cho biết, cây điều là một trong những cây công nghiệp lâu năm có vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế nông nghiệp của thành phố Đồng Nai, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập và ổn định đời sống cho người dân tại nhiều địa phương. Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, thành phố Đồng Nai mới trở thành địa phương có diện tích trồng điều trên 176.000ha và sản lượng hơn 186.000 tấn, chiếm khoảng 58% diện tích điều cả nước. Đây là lợi thế quan trọng để phát triển toàn diện chuỗi giá trị ngành điều từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ và xuất khẩu.

Tuy nhiên, các chuyên gia, nhà quản lý, các doanh nghiệp cho rằng hiện nay, ngành điều đang đối mặt với nhiều khó khăn, đặc biệt là tác động từ tình hình kinh tế và địa chính trị thế giới. Trong thời gian gần đây, xung đột tại khu vực Trung Đông đã làm gia tăng chi phí logistics, chi phí vận tải biển và thời gian giao hàng quốc tế.

Theo ghi nhận, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu sang EU và Trung Đông bị chậm tiến độ giao hàng từ 2 – 4 tuần do ảnh hưởng từ việc điều chỉnh tuyến vận tải quốc tế do xung đột tại Trung Đông. Điều này tác động trực tiếp đến các ngành hàng xuất khẩu chủ lực, trong đó có ngành điều, do chi phí logistics hiện chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành xuất khẩu.

Chủ tịch Hội Điều thành phố Đồng Nai Vũ Thái Sơn cho biết, các thị trường nhập khẩu lớn hiện nay ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn về truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững, phát thải carbon và trách nhiệm xã hội trong chuỗi cung ứng. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp ngành điều phải đẩy mạnh đầu tư công nghệ chế biến, xây dựng thương hiệu và chuyển đổi số để nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Để phát triển bền vững cây điều, từ góc độ người nông dân, ông Nguyễn Sỹ Sóng (nông dân xã Phú Riềng, thành phố Đồng Nai) có hơn 35 năm kinh nghiệm trồng điều với năng suất 3,5 – 4 tấn/ha cho rằng, cần phải thay đổi, trẻ hóa vườn điều ghép giống mới có năng suất cao, chịu hạn tốt và kháng sâu bệnh là giải pháp then chốt để nâng cao kinh tế cho bà con trước thách thức của biến đổi khí hậu. Bên cạnh đó, thành phố phải có các đơn vị là đầu mối chuyên cung cấp giống cây trồng đảm bảo uy tín, chất lượng để bà con nông dân yên tâm thực hiện chuyển đổi giống mới.

Ở góc độ nhà khoa học, chuyên gia kinh tế, PGS.TS. Nhữ Trọng Bách, Phó Giám đốc Học viện Chính sách và Phát triển (Bộ Tài chính) cho rằng, Đồng Nai nên xây dựng không gian văn hóa – kinh tế điều tại khu vực tỉnh Bình Phước cũ; trong đó, lấy người dân làm chủ thể, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số.

Trong thời gian tới, để xúc tiến thương mại, quảng bá và xây dựng hình ảnh sản phẩm hạt điều trên môi trường số, Sở Công Thương tiếp tục phối hợp Hiệp hội/doanh nghiệp, Trung tâm Xúc tiến đầu tư, Thương mại và Du lịch hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng mạnh mẽ thương mại điện tử xuyên biên giới; đẩy mạnh xúc tiến thương mại trên môi trường số; hỗ trợ doanh nghiệp tham gia các sàn thương mại điện tử quốc tế, tăng cường kết nối với hệ thống logistics, cảng biển và các trung tâm phân phối nhằm giảm chi phí xuất khẩu.

Mặt khác, Sở Công Thương còn phối hợp với Vinacas, Hội Điều thành phố Đồng Nai, các hiệp hội ngành hàng, thương vụ Việt Nam ở nước ngoài và các tổ chức xúc tiến thương mại quốc tế để hỗ trợ mở rộng thị trường; thường xuyên cập nhật các thông tin về tiêu chuẩn kỹ thuật để kịp thời cung cấp và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp các nhà nhập khẩu lớn trên thế giới.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đồng Nai Lê Thị Ánh Tuyết, để phát triển bền vững ngành điều, Đồng Nai rà soát, quy hoạch vùng chuyên canh điều, đẩy mạnh tái canh vườn điều già cỗi, khuyến khích sử dụng giống năng suất cao, phát triển vùng sản xuất đạt tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, tăng cường cấp mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Thành phố đẩy mạnh liên kết chuỗi giá trị, hỗ trợ liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp, phát triển hợp tác xã chuyên ngành điều, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vùng nguyên liệu và bao tiêu sản phẩm. Đồng thời, khuyến khích đầu tư công nghệ chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm từ hạt điều, xây dựng và quảng bá thương hiệu “Điều Đồng Nai”, hỗ trợ phát triển sản phẩm OCOP từ điều.

Ngoài ra, địa phương còn tổ chức hội chợ, kết nối giao thương, đẩy mạnh quảng bá trên các nền tảng số và thương mại điện tử, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia thị trường xuất khẩu, gắn kết ngành điều với hoạt động du lịch và văn hóa địa phương.