Đồng Nai sẽ có khu thương mại tự do

Theo Sở Tài chính Đồng Nai, dự kiến, khu thương mại tự do Đồng Nai sẽ được xây dựng tại các vị trí gần sân bay Long Thành, cảng Phước An và một số khu công nghiệp. Khu thương mại sẽ được xây dựng theo mô hình khu thương mại tự do phức hợp nhằm tận dụng tối đa lợi thế của sân bay Long Thành, cảng Phước An và các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Tại khu thương mại tự do sẽ phát triển các ngành, lĩnh vực khác nhau với các phân khu chức năng như: khu sản xuất; khu logistics; khu thương mại dịch vụ, tài chính; khu kinh tế số, công nghệ thông tin và đổi mới sáng tạo. Mục tiêu là phát triển các ngành nghề, lĩnh vực ưu tiên đầu tư để khu thương mại tự do trở thành cửa ngõ xuất nhập khẩu của Đông Nam Á; trung tâm sản xuất hàng xuất khẩu giá trị cao; trung tâm dịch vụ tài chính và dịch vụ hiện đại của thế giới. Để xây dựng khu thương mại tự do, ngành chức năng cần thực hiện các chính sách ưu đãi về thuế, cải cách thủ tục hành chính.

Việc thành lập khu thương mại tự do Đồng Nai mang lại nhiều lợi ích, thúc đẩy phát triển kinh tế vùng, tăng thu hút đầu tư trong và ngoài nước; tăng cường hoạt động xuất nhập khẩu; tạo ra hàng chục nghìn việc làm mới và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Góp phần đưa Đồng Nai thành trung tâm logistics và hàng không quốc tế, tạo cú hích để Việt Nam hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, khu thương mại tự do có thể gây ra những tác động tiêu cực nếu cơ chế quản lý, giám sát thiếu chặt chẽ, định vị chiến lược phát triển thiếu chính xác.

Theo Sở Tài chính Đồng Nai, trên thế giới, khu thương mại tự do đã phát triển gần 1 thế kỷ, đây là mô hình được nhiều quốc gia hướng tới nhằm khai thác các lợi thế về vị trí chiến lược, quan hệ thương mại, chi phí sản xuất, đặc biệt là môi trường đầu tư, kinh doanh hấp dẫn. Nước ta đến thời điểm này vẫn chưa hình thành khu thương mại tự do; hệ thống pháp luật Việt Nam chưa có quy định cụ thể đối với mô hình này. Việc nghiên cứu Đề án khu thương mại tự do là nội dung cấp thiết, cần triển khai ngay để có cơ sở cụ thể hóa trong thực tiễn, đưa khu thương mại tự do Đồng Nai trở thành khu vực thí điểm đổi mới cơ chế chính sách, thể chế kinh tế, môi trường kinh doanh của Việt Nam theo chuẩn quốc tế.

Tại Kết luận số 123/KL-TW, ngày 24 tháng 1 năm 2025 của Ban chấp hành Trung ương Đảng về các giải pháp tăng trưởng kinh tế 8% năm 2025 có nội dung xây dựng các khu thương mại tự do tại các tỉnh, thành gồm: Đà Nẵng, Hải Phòng, Bà Rịa – Vũng Tàu, Khánh Hòa, Bình Dương, Đồng Nai.

Sở Tài chính Đồng Nai cho rằng, Đồng Nai có sân bay Long Thành và cảng Phước An. Đây là 2 công trình hạ tầng nằm ở vị trí chiến lược, dễ dàng kết nối với các thị trường lớn trong khu vực và trên thế giới. Trong đó, sân bay Long Thành có khả năng vận tải hàng không hiện đại, có thể phục vụ các chuyến hàng hóa chất lượng cao, hàng hóa dễ hư hỏng; sân bay được tích hợp hạ tầng đồng bộ, tạo thuận lợi cho vận chuyển liên vùng và xuất khẩu.

Cảng Phước An có điều kiện phát triển các mô hình FTZ (khu thương mại tự do) tích hợp, hướng tới trở thành trung tâm logistics và thương mại quốc tế. Ngoài ra, Đồng Nai có hệ sinh thái công nghiệp đa dạng với 48 khu công nghiệp được quy hoạch; tỉnh có hệ thống giao thông đồng bộ với nhiều tuyến cao tốc, đường sắt, quốc lộ đi qua. Trong quy hoạch tỉnh không quy định về khu thương mại tự do nhưng đã quy hoạch nhiều trung tâm logistics, khu thương mại dịch vụ, khu đổi mới sáng tạo với diện tích hàng nghìn ha khu vực phụ cận sân bay Long Thành và cảng Phước An. Đây là những điều kiện thuận lợi để tỉnh thành lập khu thương mại tự do.

Tại buổi làm việc, các ngành chức năng Đồng Nai đóng góp nhiều ý kiến liên quan đến mục tiêu của việc phát triển khu thương mại tự do; vị trí triển khai; phương án đầu tư; phương thức quản lý khi hình thành; cơ cấu ngành nghề trong khu thương mại tự do.

Kết luận buổi làm việc, ông Dương Minh Dũng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai đề nghị Sở Tài chính Đồng Nai tiếp tục rà soát, tham khảo ý kiến của các bên liên quan, đặc biệt là những đơn vị tư vấn uy tín để trong tháng 5 này hoàn thiện Đề án khu thương mại tự do Đồng Nai. Sau đó, Đề án sẽ được trình Ban Thường vụ Tỉnh ủy thông qua và báo cáo Thủ tướng Chính Phủ. Tới đây, Đồng Nai sẽ phân công nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị để triển khai Đề án khu thương mại tự do.