Đồng Tháp siết quản lý đội tàu, quyết tâm gỡ "thẻ vàng” IUU

Là một trong những địa phương ven biển với chiều dài bờ biển 32 km, tỉnh Đồng Tháp đang thể hiện quyết tâm rất lớn trong công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), nhằm góp phần chung tay cùng cả nước gỡ “thẻ vàng” trong thời gian tới.

Đồng bộ các giải pháp

Thời gian qua, tỉnh Đồng Tháp đã có nhiều nỗ lực trong công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp IUU. Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp Lê Hà Luân cho biết: Đến nay tỉnh đã hoàn thành công tác đăng ký toàn bộ đội tàu, với tổng số 1.505 tàu cá, đạt 100% tàu đăng ký. Tất cả tàu cá khi hoạt động khai thác đều được cấp đăng ký, cấp phép khai thác, đăng kiểm, an toàn thực phẩm và đánh dấu nhận biết tàu cá, kẽ số đăng ký, lắp giám sát hành trình và mở tín hiệu 24/24 từ khi rời cảng đến khi về bến đúng quy định; 100% tàu cá được cập nhật trên cơ sở dữ liệu quốc gia ngành thủy sản VNFishbase và đối khớp với hệ thống giám sát tàu cá VMS, gắn với cơ sở dữ liệu dân cư VNeID.

Tỉnh Đồng Tháp kiên quyết không cho tàu cá ra khơi nếu không duy trì kết nối thiết thiết bị giám sát hành trình VMS, nhằm đảm bảo minh bạch trong hoạt động khai thác, góp phần cùng cả nước gỡ thẻ vàng của Ủy ban Châu Âu và phát triển nghề biển bền vững. Đồng Tháp hiện có 100% tàu hoạt động đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, đạt tỷ lệ 100%. Tỉnh đã hoàn thành công tác cấp phép cho 1.291 tàu/1.291 tàu đang hoạt động, đạt tỉ lệ 100% tàu cá đang hoạt động được đăng ký, đăng kiểm, đánh dấu nhận biết, kẽ số đăng ký, cấp phép, lắp đặt thiết bị giám sát hành trình và mở tín hiệu 24/24 từ khi rời cảng đến khi về bến đúng quy định.

Xã Gia Thuận là địa phương có đội tàu khai thác hải sản lớn nhất tỉnh Đồng Tháp với hơn 566 phương tiện đang hoạt động, sản lượng khai thác trung bình hàng năm gần 43.000 tấn hải sản các loại. Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật nên trong thời gian qua, ngư dân địa phương không vi phạm IUU. Ông Nguyễn Minh Quang, ngư dân xã Gia Thuận, tỉnh Đồng Tháp cho biết, trước khi tàu rời bến, ông đều mở hệ thống kiểm tra thiết bị giám sát hành trình được lắp đặt trên tàu có kết nối, hoạt động không mới an tâm ra khơi.

Thời gian qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp phối hợp Công an tỉnh, Bộ đội biên phòng rà soát, cập nhật thông tin các chủ tàu, thuyền trưởng, máy trưởng, thuyền viên gắn với định danh tàu cá đạt 99,4%; phục vụ cập nhật lên hệ thống dữ liệu quốc gia về dân cư (VneID), kết nối đồng bộ với cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase), hệ thống giám sát hành trình tàu cá (VMS).

Từ năm 2024 đến ngày 31/10/2025, tỉnh đã thực hiện xóa đăng ký, tàu cá mua bán, sang tên đổi chủ 370 tàu. Việc xóa đăng ký, tàu cá mua bán, sang tên đổi đảm bảo việc xóa đăng ký tuân thủ theo quy định của Điều 72 Luật Thủy sản; trong đó, xoá đăng ký giải bản 162 tàu; tàu cá mua bán, sang tên đổi chủ 208 tàu. Tỉnh đã hoàn thành rà soát, đảm bảo 100% tàu cá đang hoạt động được vẽ biển số, đánh dấu tàu cá đúng theo quy định.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp, thực hiện Công điện số 122/CĐ-TTg ngày 25/7/2025, Công điện số 198/CĐ-TTg ngày 17/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo IUU tỉnh  đã ban hành Kế hoạch hành động tháng cao điểm chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định và phát triển bền vững ngành thủy sản Việt Nam trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp kịp thời và tổ chức triển khai nghiêm túc.

Bên cạnh đó, qua triển khai thực hiện truy xuất nguồn gốc điện tử thủy sản khai thác, nhật ký khai thác thủy sản điện tử, đến nay, ngành Nông nghiệp tỉnh đã thực hiện 7.787 lượt tàu cá xuất cảng, 7.787 lượt tàu cá cập cảng trên hệ thống phần mềm truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT).

Hiện nay, tỉnh Đồng Tháp có 2 cảng cá loại II, gồm Cảng cá Mỹ Tho và Cảng cá Vàm Láng. Các cảng cá đã thực hiện công bố mở cảng đúng quy định, đảm bảo đủ năng lực, đáp ứng nhu cầu bốc dỡ sản phẩm khai thác của ngư dân. Đảm bảo 100% tàu cá có chiều dài từ 15 m trở lên được cập cảng chỉ định, giám sát sản lượng và truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử eCDT. Các cơ sở thu mua thuỷ sản, thực hiện lên cá và thu mua tại cảng cá chỉ định theo quy định.

Ông Huỳnh Thanh Phong, Giám đốc Ban quản lý Cảng cá Đồng Tháp cho biết, trước khi cập cảng bốc dỡ hải sản, các phương tiện phải thông báo trước 1 giờ. Trước khi bốc dỡ, các phương tiện phải nộp hồ sơ để lực lượng chức năng, Ban Quản lý Cảng cá kiểm tra xem hồ sơ có vi phạm IUU không. Ban Quản lý cảng cá kiểm tra nhật ký khai thác, thiết bị giám sát hành trình, loại thủy sản đánh bắt… xem có vi phạm không. Nếu phát hiện vi phạm, Ban quản lý cảng sẽ không cho phương tiện bốc dỡ hải sản và báo với cơ quan chức năng để xử lý. Thời gian qua, các phương tiện chấp hành rất tốt, không phát hiện vi phạm về khai thác IUU.

Quản lý chặt chẽ đội tàu khai thác

Phát huy những kết quả đạt được, tỉnh Đồng Tháp đang tiếp tục triển khai quyết liệt các giải pháp chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), nhằm góp phần cùng cả nước gỡ “thẻ vàng” trong thời gian tới.

Theo đó, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp yêu cầu thủ trưởng các cơ quan, đơn vị, địa phương tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả Kế hoạch số 2390/KH-BCĐ ngày 27/8/2025 của Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU tỉnh về cao điểm huy động nguồn lực tăng cường công tác chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp; tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và bố trí nguồn lực để triển khai quyết liệt, đồng bộ, toàn diện, hiệu quả các giải pháp chống khai thác IUU trên địa bàn.

Tỉnh kiên quyết ngăn chặn, không để phát sinh tàu cá vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài, làm ảnh hưởng tiêu cực đến nỗ lực chung gỡ cảnh báo "Thẻ vàng" IUU của cả nước; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm trường hợp vi phạm quy định chống khai thác IUU. Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị, Chủ tịch UBND các xã, phường có liên quan chịu trách nhiệm trước UBND tỉnh nếu không hoàn thành các nhiệm vụ chống khai thác IUU của đơn vị.

Bên cạnh đó, Đồng Tháp khai thác thực hiện hiệu quả công tác tuyên truyền, duy trì hoạt động của hệ thống thông tin, tuyên truyền từ tỉnh đến cơ sở, phổ biến pháp luật, không vi phạm khai thác IUU. Địa phương phối hợp với các lực lượng chức năng tổ chức tuyên truyền trực tiếp, phổ biến pháp luật về phòng, chống khai thác IUU; tăng cường kiểm soát và giám sát hoạt động tàu cá trên biển, ngăn chặn kịp thời tàu cá tỉnh Đồng Tháp có nguy cơ vi phạm IUU.

Bên cạnh đó, tỉnh Đồng Tháp quản lý chặt chẽ đội tàu khai thác, thống kê, lập danh sách tàu cá không đủ điều kiện hoạt động; chưa đăng ký, chưa được cấp giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật tàu cá, chưa được cấp giấy phép khai thác và chưa lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) đưa phương tiện quản lý từ đất liền ra neo đậu, không cho ra khơi.

Tỉnh chỉ đạo cơ quan chức năng (Bộ đội Biên phòng; cảng cá; văn phòng đại diện, thanh tra, kiểm soát nghề cá…) kiểm tra, kiểm soát tàu cá, đảm bảo không cho xuất bến để tham gia hoạt động khai thác thủy sản. Đồng thời, thực hiện tốt công tác cấp giấy phép khai thác thủy sản, đăng ký, đăng kiểm tàu cá, cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm; lắp đặt thiết bị giám sát hành trình tàu cá, đảm bảo 100% tàu cá hoạt động đúng quy định. Mặt khác, tăng cường kiểm tra, kiểm soát, giám sát hành trình và mở tín hiệu 24/24h khi rời cảng đến khi về bến đúng quy định; đảm bảo tàu cá tham gia hoạt động khai thác thủy sản phải kẻ số, vẽ biển số, đánh dấu tàu cá theo quy định.

Tỉnh giám sát 100% tàu cá đánh bắt xa bờ, nhất là tàu thuộc diện nguy cơ cao, thường xuyên xử lý tàu cá vượt ranh giới; kiên quyết xử lý nghiêm tàu cá mất tín hiệu trên 6 giờ và trên 10 ngày khi hoạt động trên biển. Đặc biệt, phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 và 4, kịp thời thông tin, xử lý các tình huống ngay trên biển;  không xảy ra trường hợp tàu cá tỉnh Đồng Tháp khai thác vi phạm vùng biển nước ngoài. Đồng thời  đăng tải danh sách tàu cá có nguy cơ cao vi phạm khai thác IUU lên cơ sở dữ liệu trên hệ thống giám tàu cá (VMS) để các cơ quan thực thi pháp luật kiểm tra, xử lý theo quy định.

Ngành chức năng địa phương kiểm soát chặt chẽ việc chuyển tải thủy sản trên biển; xử lý nghiêm minh tàu cá vi phạm hành vi khai thác bất hợp pháp thực hiện chuyển tải thủy sản trên biển hoặc không vào cảng cá chỉ định để bốc dỡ sản phẩm theo quy định.

Song song đó, Đồng Tháp thực hiện nghiêm túc công tác xác nhận, chứng nhận, truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác; kiên quyết xử lý hành vi vi phạm "Hợp thức hóa hồ sơ" đối với các lô hàng xuất khẩu sang thị trường Châu Âu. Tỉnh thực hiện cập nhật đầy đủ thông tin sản lượng bốc dỡ qua cảng, kết quả hoạt động của cảng cá vào file Googlesheet của Cục Thủy sản và Kiểm ngư theo đúng quy định.

Địa phương thực hiện khai báo 100% trên hệ thống eCDT khi tàu cập cảng bán cá và rời cảng đi khai thác; cấp giấy chứng nhận sản lượng bốc dỡ qua cảng, cấp giấy xác nhận nguyên liệu thủy sản khai thác (giấy SC), Giấy chứng nhận nguồn nguyên liệu thủy sản khai thác (giấy CC) qua hệ thống eCDT, đảm bảo tính minh bạch, hợp pháp của sản phẩm thủy sản khai thác xuất khẩu.

Cùng với đó, tỉnh tăng cường thực hiện các đợt cao điểm công tác thực thi pháp luật, điều tra, xác minh, xử lý dứt điểm các hành vi vi phạm khai thác IUU; trong đó xử lý dứt điểm các hành vi vi phạm về mất kết nối giám sát hành trình, tháo gỡ, vận chuyển thiết bị giám sát hành trình, vi phạm khai thác bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài...

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Thành Diệu, thời gian qua, công tác chống khai thác IUU trên địa bàn có nhiều chuyển biến tích cực. Từ năm 2024 đến nay, tỉnh không có tàu cá vi phạm khai thác hải sản ở vùng biển nước ngoài và cũng không có tàu cá vi phạm vượt ranh giới cho phép khai thác trên biển. Đáng chú ý, công tác tuyên truyền đạt được kết quả khá cao, ý thức chấp hành của chủ tàu đã được cải thiện, tình trạng tàu cá mất kết nối hệ thống giám sát hành trình trên 6 giờ, trên 10 ngày, tàu vượt ranh đã giảm rõ rệt so với cùng kỳ, không xảy ra tàu khai thác vi phạm vùng biển nước ngoài.