Đồng Tháp: Tiền đã có, vì sao nhiều dự án vẫn chậm giải ngân?

Tại hội nghị, ông Nguyễn Đình Thông - Phó Giám đốc Sở Tài chính cho biết, tính đến ngày 14/9, tổng nguồn vốn năm 2026 sau điều chỉnh theo Nghị quyết 26/NQ-HĐND tỉnh Đồng Tháp là hơn 12.013 tỷ đồng; trong đó vốn ngân sách địa phương hơn 9.598 tỷ đồng, vốn ngân sách trung ương hơn 2.415 tỷ đồng. Tổng giá trị giải ngân hơn 6.000 tỷ đồng, đạt 52,9% kế hoạch Thủ tướng giao điều chỉnh, bằng 50,4% kế hoạch HĐND tỉnh Đồng Tháp giao điều chỉnh, cao hơn bình quân cả nước đến ngày 10/9/2026 là 51,2%.

Tỉnh Đồng Tháp có 29 chủ đầu tư các dự án trọng điểm, trong đó có 7 chủ đầu tư đạt tỷ lệ giải ngân cao hơn bình quân của địa phương như Sở Tài chính 99,9%, Trường Chính trị 96,6%, Ban Quản lý dự án nông nghiệp 84,8%...; 12 chủ đầu tư có tỷ lệ thấp hơn bình quân; 10 chủ đầu tư chưa giải ngân (một số dự án trùng lặp đang trình rút khỏi danh mục).

Đối với Kế hoạch vốn ngân sách trung ương năm 2025 kéo dài sang 2026, đến thời điểm này đã giải ngân 211/433 tỷ đồng (đạt 48,7%). Vốn lĩnh vực khoa học công nghệ và chuyển đổi số đã giải ngân 37,5/183 tỷ đồng (đạt 20,4% kế hoạch điều chỉnh).

Những dự án chưa giải ngân đúng tiến độ do đối diện nhiều khó khăn như: chậm hoàn tất chuẩn bị đầu tư; vướng mắc bồi thường, giải phóng mặt bằng và thiếu nền tái định cư. Giá nguyên vật liệu (cát, đá...) và xăng dầu tăng cao; tình trạng khan hiếm nguồn đá xây dựng đạt chuẩn.

Điều này cũng khiến 32 dự án tồn đọng, kéo dài do tăng tổng mức đầu tư, thiếu vật liệu, vướng giải phóng mặt bằng. Điển hình như Dự án Cao tốc Cao Lãnh - An Hữu (giai đoạn 1) đang xử lý nền đất yếu nên khối lượng nghiệm thu chưa nhiều, thiếu khoảng 267.000 m3 đá. Dự án Tuyến ĐT.857 gặp khó khăn nghiêm trọng về nguồn cung đá, vi phạm tiến độ ở một số gói thầu.

Theo báo cáo của Sở Tài chính Đồng Tháp, tổng số dự án chuẩn bị đầu tư năm 2026 và giai đoạn 2026-2030 là 549 dự án (tổng vốn chuẩn bị đầu tư hơn 831,633 tỷ đồng). Sở Tài chính đã tiếp nhận 441 hồ sơ đề nghị thẩm định, trong đó 176 dự án đã họp Hội đồng thẩm định (19 dự án đã có Quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư), 247 dự án đang hoàn chỉnh hồ sơ theo ý kiến góp ý chuyên ngành. Hiện còn 108 dự án chưa gửi hồ sơ đề nghị thẩm định.

Ông Nguyễn Thế Hồng Trung - Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Đồng Tháp thông tin, về giải phóng mặt bằng, hiện đơn vị còn 83 dự án đang gặp khó khăn. Trong đó, Ban Giao thông vướng 34 dự án, Ban Dân dụng vướng 49 dự án.

Sở Xây dựng Đồng Tháp cũng đã đề xuất giải pháp cho từng trường hợp cụ thể khi người dân khiếu nại về giá, tranh chấp đất theo quy định của pháp luật. Cụ thể là đề xuất điều chỉnh chủ trương đầu tư hoặc lập dự án mới cho các công trình này phù hợp với nguồn vốn hiện đã được tính toán.

Đối với nút giao Đồng Tâm và Tỉnh lộ 857, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Minh Hà đã phê duyệt, không dùng ngân sách địa phương để giải phóng mặt bằng, mà chuyển sang ngân sách trung ương. Dự án Tỉnh lộ 857 với mức đầu tư 2.180 tỷ đồng, trong đó sử dụng nguồn vốn trung ương 1.200 tỷ đồng phục vụ xây lắp, các hạng mục khác dùng nguồn vốn địa phương.

Ông Trung cũng đề xuất sử dụng nguồn vốn trung ương đối với dự án trạm thu phí không dừng trong dự án cao tốc, thay vì sử dụng nguồn vốn địa phương.

Bà Nguyễn Thị Thanh Phương - Giám đốc Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng công trình Dân dụng và Công nghiệp tỉnh Đồng Tháp chia sẻ, đối với dự án cao tốc Cao Lãnh – An Hữu, dự án này có 11 km nền đất yếu, nhưng có 7,3 km phải quan trắc lún. Đến thời điểm này hiện có 3 km/7,3 km đủ điều kiện dỡ tải, còn lại phải chờ quan trắc lún mới thực hiện tiến độ tiếp theo.

Mặt khác, Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng công trình Dân dụng và Công nghiệp tỉnh Đồng Tháp hình thành trên cơ sở hợp nhất 2 Ban của Tiền Giang cũ và Đồng Tháp cũ với tổng số 583 dự án. Tuy nhiên, chỉ có 94 dự án đang thực hiện đã có khối lượng từ 20% đến 95% là đang vướng mắc, tồn đọng kéo dài với tổng vốn 400 tỷ đồng không thể giải ngân vì không thể triển khai thi công. Do đó, Ban kiến nghị UBND tỉnh Đồng Tháp điều chỉnh vốn nội bộ để chuyển dịch vốn sang các dự án có thể giải ngân được.

Trước tiến độ giải ngân vốn đầu tư công còn chậm, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Thanh Nhàn yêu cầu các đơn vị nhanh chóng trình dự án để Sở Tài chính kịp thẩm định. Các dự án chưa giải ngân đúng tiến độ nhanh chóng thúc đẩy tiến độ giải ngân, đặc biệt là các dự án với vốn ngân sách Trung ương để nguồn vốn này được sử dụng hiệu quả. Trên cơ sở đó, thúc đẩy tiếp vốn ngân sách Trung ương năm 2027.

Đối với 2 chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới (nguồn vốn 153 tỷ đồng) và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030 (135 tỷ đồng) chưa được giải ngân cũng cần thúc đẩy nhanh chóng trong 3 tháng cuối năm 2026 - Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp nhấn mạnh.

Hiện vốn đầu tư tập trung 80% ở các ngành của tỉnh, các địa phương chỉ chiếm 20% nhưng nhóm công trình giao thông trọng điểm như cao tốc Cao Lãnh - An Hữu mới được giải ngân 6% và Tỉnh lộ 857 mới giải ngân được 31%. Vì vậy cần đẩy nhanh thực hiện trong 3 tháng cuối năm 2026.

Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp yêu cầu các đơn vị ưu tiên thúc đẩy các công trình giao thông trọng điểm khác của địa phương hoàn thành đúng tiến độ để mở ra hành lang phát triển kinh tế mới trong khu vực; đồng thời, đề nghị giảm 50% trong số 549 dự án đã đề ra để thực hiện trong giai đoạn 2026 - 2030.