Đồng vượt vàng nhờ làn sóng đầu tư AI và nhu cầu chiến lược

  • Minh Trang (Tổng hợp)/Bnews/vnanet.vn

BNEWS Đà tăng của giá đồng đang vượt trội hơn giá vàng trong năm nay nhờ nhu cầu gia tăng từ trí tuệ nhân tạo (AI), đầu tư lưới điện và chi tiêu quốc phòng.

Giá đồng tăng cao. Ảnh minh hoạ: A.N/BNEWS
Giới đầu tư cho rằng những động lực này có thể giúp giá đồng duy trì đà tăng ngay cả khi làn sóng đầu tư AI chững lại. Tuy nhiên, triển vọng của kim loại này còn phụ thuộc vào khả năng mở rộng nguồn cung và diễn biến chính sách thương mại.

Từ đầu năm đến nay, giá đồng tăng 15,8%, trong khi giá vàng giao kỳ hạn giảm 4,11%. Diễn biến này phản ánh vai trò ngày càng quan trọng của đồng đối với hạ tầng công nghệ và an ninh quốc gia, đồng thời đặt ra câu hỏi liệu nhu cầu dài hạn có đủ sức nâng đỡ giá trước những biến động của thị trường hay không.

*Những động lực thúc đẩy nhu cầu đồng

Theo ông Taylor Melvin, Giám đốc điều hành công ty khai khoáng và thăm dò Ivanhoe Electric của Mỹ, các quốc gia, khu vực và ngành công nghiệp đang ngày càng chú trọng bảo đảm khả năng tiếp cận các kim loại thiết yếu nhằm phục vụ an ninh quốc gia, tăng trưởng kinh tế và phát triển hạ tầng công nghệ. Sự thay đổi này đang hỗ trợ giá đồng.

Một trong những động lực quan trọng là sự phát triển của AI. Các trung tâm dữ liệu quy mô lớn đòi hỏi hệ thống điện, dây dẫn và hạ tầng truyền tải đủ khả năng đáp ứng nhu cầu vận hành ngày càng cao. Trong khi đó, đầu tư nâng cấp lưới điện và phát triển các công nghệ năng lượng cũng tạo thêm nhu cầu đối với đồng. Theo ông Melvin, nhu cầu từ lĩnh vực công nghệ có đặc điểm tương đối ít nhạy cảm với biến động giá. Các tập đoàn công nghệ lớn khó có thể từ bỏ hoặc trì hoãn một dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn chỉ vì giá đồng tăng lên, bởi kim loại này là một phần thiết yếu của hạ tầng điện và thiết bị.

Chi tiêu quốc phòng cũng đang nổi lên như một nguồn cầu mới. Việc các chính phủ tăng cường năng lực quốc phòng và bảo đảm chuỗi cung ứng vật liệu chiến lược có thể tiếp tục hỗ trợ nhu cầu đối với đồng, bên cạnh những ứng dụng truyền thống trong công nghiệp và xây dựng. Những động lực này có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh nhà đầu tư bắt đầu đặt câu hỏi về tính bền vững của làn sóng đầu tư AI.

Định giá cổ phiếu công nghệ gần đây đã chịu sức ép khi thị trường lo ngại các tập đoàn công nghệ lớn có thể chi tiêu quá mức cho hạ tầng AI mà chưa tạo ra lợi nhuận tương xứng. Tuy nhiên, ông Melvin cho rằng sự điều chỉnh của thị trường chứng khoán không đồng nghĩa với việc nhu cầu đồng suy yếu, bởi định giá cổ phiếu có thể giảm trong khi các ngành công nghệ vẫn tiếp tục mở rộng. Dù vậy, nếu các tập đoàn công nghệ cắt giảm mạnh đầu tư hoặc trì hoãn xây dựng trung tâm dữ liệu, nhu cầu đồng vẫn có thể chịu tác động. Vì thế, sức chống chịu của thị trường kim loại không có nghĩa là giá đồng hoàn toàn miễn nhiễm với những đợt điều chỉnh của ngành công nghệ.

* Thuế quan Mỹ làm gia tăng bất ổn nguồn cung

Bên cạnh triển vọng nhu cầu dài hạn, chính sách thương mại của Mỹ đang góp phần định hình diễn biến giá đồng trong ngắn hạn.

Năm 2025, Bộ Thương mại Mỹ đã đề xuất áp thuế 15% đối với đồng tinh luyện nhập khẩu từ ngày 1/1/2027. Tuy nhiên, Mỹ chưa đưa ra quyết định cuối cùng về đề xuất này, khiến thị trường tiếp tục bất định về dòng chảy thương mại của kim loại này.

Khả năng áp thuế đã thúc đẩy hoạt động đưa đồng vào Mỹ để đón đầu chính sách. Theo các nguồn tin, lượng đồng lưu kho tại các kho được sàn giao dịch COMEX chấp thuận đã tăng mạnh, vượt 1,6 triệu tấn, khiến nguồn cung tập trung nhiều hơn tại Mỹ, trong khi nguồn hàng sẵn có tại các thị trường khác bị thắt chặt.
Trang sức vàng được bày bán tại một tiệm kim hoàn ở Yangon, Myanmar. Ảnh: THX/TTXVN phát
Ông Iain Pyle, Giám đốc đầu tư cấp cao tại Aberdeen Investments và đồng quản lý quỹ Future Minerals Fund, cho biết, việc chưa rõ lượng đồng tích trữ tại Mỹ có thể được đưa trở lại các thị trường khác hay không đang làm gia tăng bất ổn về nguồn cung. Trong khi đó, tồn kho tại Trung Quốc ở mức đặc biệt thấp và mức giá chênh lệch đối với đồng nhập khẩu tại thị trường này đang tăng.

Sự phân bố không đồng đều của nguồn hàng khiến thị trường có thể rơi vào tình trạng thiếu đồng tại một số khu vực, ngay cả khi tổng cung toàn cầu chưa thực sự rơi vào thiếu hụt nghiêm trọng. Đây là yếu tố quan trọng giúp lý giải vì sao giá đồng có thể tăng mạnh trong bối cảnh thị trường vẫn tồn tại những khác biệt về cung – cầu giữa các khu vực.

Tuy nhiên, chính sách thuế quan cũng tạo ra rủi ro điều chỉnh. Nếu Mỹ không áp thuế như dự kiến, hoặc công bố một phương án khác với kỳ vọng của thị trường, động lực tích trữ và chênh lệch giá giữa các thị trường có thể thay đổi. Khi đó, một phần đà tăng được thúc đẩy bởi yếu tố chính sách có thể đảo chiều.

* Triển vọng khó đoán định

Trong báo cáo ngày 15/10, ông Pyle gọi đồng là một trong những ví dụ rõ nét nhất về thị trường mà nguồn cung không theo kịp nhu cầu. Theo ông, để khuyến khích mở rộng sản xuất và thu hút đầu tư khai khoáng, giá đồng cần duy trì ở mức cao hơn trong một thời gian đủ dài.

Thực tế, việc gia tăng nguồn cung không thể diễn ra nhanh chóng. Giá đồng tăng cao và lo ngại thiếu hụt nguồn cung trong tương lai đang thúc đẩy các doanh nghiệp khôi phục những mỏ đã ngừng hoạt động. Benchmark Mineral Intelligence ước tính các mỏ được tái khởi động có thể bổ sung gần 1 triệu tấn công suất đồng mỗi năm vào năm 2030. Tuy nhiên, việc khôi phục mỏ cũ chỉ có thể góp phần thu hẹp khoảng cách cung – cầu, bởi phát triển mỏ mới thường mất nhiều năm, trong khi các vấn đề về vốn đầu tư, hạ tầng, cấp phép và môi trường có thể làm chậm tiến độ.

Điều này tạo ra sự khác biệt giữa triển vọng nhu cầu và khả năng đáp ứng của nguồn cung. AI, đầu tư lưới điện, chuyển đổi năng lượng và chi tiêu quốc phòng có thể duy trì nhu cầu đồng trong dài hạn, nhưng không đồng nghĩa giá sẽ tăng liên tục. Giá kim loại này vẫn chịu ảnh hưởng của tăng trưởng kinh tế, nhu cầu công nghiệp, chính sách thương mại và tâm lý đầu tư.

Theo ông Pyle, dù vẫn có nguy cơ giá giảm khi xuất hiện thông báo về thuế quan, song các yếu tố cung – cầu cơ bản hiện nghiêng về chiều hướng tích cực đối với đồng. Khả năng giá tăng đột biến cũng gia tăng.

Nhìn chung, sức hấp dẫn của đồng không chỉ đến từ kỳ vọng AI tiếp tục phát triển, mà còn từ vai trò ngày càng quan trọng của kim loại này đối với hạ tầng năng lượng, công nghệ và an ninh quốc gia. Trong khi vàng thường được chú ý như một tài sản trú ẩn, đồng phản ánh rõ hơn nhu cầu đầu tư vào năng lực sản xuất và hạ tầng vật chất của nền kinh tế.

Dù vậy, nhà đầu tư cần phân biệt giữa triển vọng tăng trưởng dài hạn và những yếu tố có thể đẩy giá lên quá nhanh trong ngắn hạn. Nếu đầu tư công nghệ chững lại, nhu cầu công nghiệp suy yếu hoặc chính sách thuế quan Mỹ thay đổi, giá đồng có thể chịu sức ép đi xuống. Do đó, khả năng duy trì mặt bằng giá cao sẽ phụ thuộc vào mức độ tăng trưởng thực tế của nhu cầu và tốc độ mở rộng nguồn cung./.



Tin cùng chuyên mục