Đồng yen giảm giá: Câu chuyện cũ - nỗi lo mới của Nhật Bản

Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Katsunobu Kato mới đây đã bày tỏ lo ngại về các biến động của đồng yen, sau khi đồng tiền này giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 3/2025 do lập trường lãi suất mềm mỏng từ Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ).

Phát biểu trước phóng viên ngày 1/8, Bộ trưởng Tài chính Katsunobu Kato cho biết Chính phủ Nhật Bản quan ngại sâu sắc về các xu hướng trên thị trường tiền tệ, bao gồm cả những hành động đầu cơ. Điều quan trọng hiện giờ là giữ tỷ giá hối đoái được ổn định.

Bình luận của ông Kato được đưa ra sau khi đồng yen trượt qua mốc 150 yen đổi 1 USD hôm 31/7, sau quyết định giữ nguyên lãi suất của BoJ. Trong cuộc họp báo sau đó, Thống đốc Kazuo Ueda đã đưa ra một thông điệp phần lớn mang tính ôn hòa, làm hạ nhiệt những đồn đoán về một động thái thắt chặt chính sách trong tương lai gần.

Kết thúc cuộc họp chính sách vừa qua, BoJ đã giữ nguyên lãi suất ngắn hạn ở mức 0,5% trong một cuộc bỏ phiếu đồng thuận. Tuy nhiên, ngân hàng trung ương này đã nâng dự báo lạm phát cho cả ba năm đến năm tài chính 2027 và cho biết các rủi ro đối với triển vọng giá cả hiện "tương đối cân bằng".

Ông Khoon Goh, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu thị trường châu Á tại ngân hàng ANZ, nhận định rằng rõ ràng có một lý do chính đáng để Nhật Bản tăng lãi suất. Ông cho rằng việc Nhật Bản cuối cùng đã đạt được thỏa thuận thương mại với Mỹ đã loại bỏ một phần yếu tố bất ổn. Vì vậy, ông tin rằng câu hỏi bây giờ là liệu BoJ có sẵn sàng tăng lãi suất vào tháng 10 hay không.

Các chiến lược gia của Nhật Bản đã cảnh báo về nguy cơ đồng yen có thể mất giá xuống tới mức 155 yen đổi 1 USD, một ngưỡng sẽ khiến các nhà đầu tư cảnh giác về khả năng chính quyền can thiệp vào thị trường để hỗ trợ đồng tiền.

Ông Marito Ueda, Tổng giám đốc bộ phận nghiên cứu thị trường tại công ty tài chính SBI Liquidity Market, nhận định nếu BoJ không tăng lãi suất, có khả năng đồng yen sẽ giảm xuống mức 155 yen/USD, khi đó lựa chọn duy nhất là chính phủ can thiệp.

Trong tháng 7/2025, đồng yen đã giảm khoảng 4,5%, đi ngược lại xu hướng do những bất ổn chính trị trong nước và vấn đề thuế quan đè nặng lên đồng tiền này. Chỉ vài giờ trước quyết định của BoJ, các nhà giao dịch cũng đã giảm bớt đặt cược vào việc Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) sẽ cắt giảm lãi suất, gây thêm áp lực lên đồng yen.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản cho biết các hiệp định thương mại gần đây giữa Nhật Bản, Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ đã giúp giảm bớt sự không chắc chắn xung quanh chính sách thương mại và giảm bớt rủi ro đối với kinh tế Nhật Bản nói riêng và kinh tế toàn cầu nói chung.

Ngày 31/7, Nhà Trắng đã công bố các sắc lệnh hành pháp nhằm ấn định mức thuế quan chung của Mỹ đối với Nhật Bản là 15%, sau một thỏa thuận trước đó giữa hai nước. Mức thuế mới sẽ có hiệu lực từ ngày 7/8.

Tuy nhiên, ông Kato nhấn mạnh cần phải tiếp tục theo dõi tác động của các mức thuế mới. Chính phủ Nhật Bản sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để giảm thiểu tác động của những mức thuế này đối với các ngành công nghiệp và việc làm của Nhật Bản. Bên cạnh đó, Bộ Tài chính Nhật Bản cũng sẽ phân tích kỹ ảnh hưởng của thuế quan của Mỹ đối với Nhật Bản, dựa trên hàng loạt thỏa thuận thương mại và diễn biến ở các quốc gia khác.

Văn phòng Nội các Nhật Bản mới đây đã công bố Báo cáo Kinh tế Tài chính tài khóa 2025, còn gọi là Sách trắng Kinh tế Tài chính. Trong đó, nhận định, vòng tuần hoàn tích cực giữa tiền lương và giá cả đang dần định hình, cho thấy Nhật Bản đang tiến từng bước vững chắc trong quá trình phục hồi nền kinh tế. Tuy nhiên, báo cáo cũng bày tỏ lo ngại các biện pháp thuế quan của Mỹ có thể trở thành yếu tố rủi ro kéo giảm kinh tế Nhật Bản.

Theo một khảo sát từ khu vực tư nhân công bố ngày 24/7, hoạt động sản xuất của Nhật Bản đã sụt giảm trong tháng 7/2025 do chịu sức ép từ những bất ổn liên quan đến chính sách thuế quan của Mỹ. Ngược lại, lĩnh vực dịch vụ tiếp tục là điểm sáng, vượt xa ngành sản xuất đang gặp khó khăn. Hoạt động dịch vụ đã tăng trưởng ở tốc độ nhanh nhất trong 5 tháng qua, nhờ nhu cầu nội địa mạnh mẽ.

Chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI) trong lĩnh vực sản xuất của S&P Global Japan đã giảm xuống còn 48,8 điểm trong tháng 7/2025, so với mức mức 50,1 điểm của tháng 6/2025. Con số này đã rơi xuống dưới ngưỡng 50 điểm, ranh giới phân định giữa tăng trưởng và suy giảm, sau khi vừa mới vượt qua mốc này vào tháng trước sau 13 tháng.

Khảo sát cũng chỉ ra rằng các chỉ số phụ quan trọng của sản lượng và đơn đặt hàng mới lần lượt ghi nhận mức giảm nhanh nhất trong 4 tháng và 3 tháng qua, cho thấy các doanh nghiệp đang đánh giá tác động tiêu cực từ chính sách thuế quan của Mỹ.