Đột phá theo Nghị quyết 57: Đổi mới cách tiếp cận, thu hút nhân lực chất lượng cao

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị (Nghị quyết 57) về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia ra đời đã nhanh chóng thu hút được sự quan tâm lớn từ các cấp ủy đảng, chính quyền, các nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp. 

Để hiện thực hóa những định hướng lớn của Nghị quyết 57, cả hệ thống chính trị đã hành động với những kế hoạch tổng thể, chiến lược, phối hợp liên ngành, nhiều nội dung đột phá chưa có tiền lệ được tổ chức thực hiện.

*Cơ chế “vượt khung” để thu hút nhân tài

Bộ Khoa học và Công nghệ xác định trong khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nhân lực chất lượng cao, nhân tài là yếu tố quyết định, không thể thu hút bằng chính sách cứng nhắc. Việc vượt khung lương, cấp nhà ở, điều kiện làm việc không nên xem là "đặc ân" mà là điều kiện tối thiểu để những người có khả năng tạo đột phá yên tâm làm việc.

Ông Mai Ánh Hồng, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết, Bộ đang phối hợp với các Bộ, ngành liên quan xây dựng và ban hành cơ chế, chính sách đãi ngộ đặc biệt để thu hút ít nhất 100 chuyên gia hàng đầu về nước làm việc vào tháng 8/2025; đồng thời triển khai Chiến lược thu hút nhân tài đến năm 2030, tầm nhìn 2050, hoàn thành vào tháng 9/2025.

Cụ thể, Bộ triển khai Đề án "Phát triển, trọng dụng nhân tài, nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia"; phát triển các chương trình quốc gia có mục tiêu cụ thể để thu hút các nhà khoa học Việt Nam ở nước ngoài về làm việc, cũng như các chuyên gia nước ngoài có kinh nghiệm.

Hạ tầng và môi trường nghiên cứu được Bộ đầu tư với việc nâng cấp các phòng thí nghiệm trọng điểm, trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế, xây dựng các khu công nghệ cao, vườn ươm công nghệ. Bộ thúc đẩy liên kết giữa nghiên cứu và doanh nghiệp thông qua khuyến khích mạnh mẽ các doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, hợp tác với các viện nghiên cứu, trường đại học để ứng dụng kết quả khoa học vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh; phát triển thị trường cho các sản phẩm khoa học và công nghệ. Các rào cản hành chính sẽ được Bộ giảm thiểu, bảo đảm quyền tự chủ tối đa cho nhà khoa học; cung cấp nguồn lực (tài chính, trang thiết bị, cơ sở dữ liệu) cho hoạt động nghiên cứu và thử nghiệm...

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương khẳng định, Bộ và các đơn vị chuyên môn của Bộ đã đổi mới cách tiếp cận để đạt hiệu quả cao trong triển khai Nghị quyết 57. Trước đây, nhà khoa học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp phải đến Bộ để đề xuất nhiệm vụ, đề tài nghiên cứu, thì nay Bộ yêu cầu các quỹ, các đơn vị chủ động làm việc với viện nghiên cứu, doanh nghiệp để đặt hàng. Đặc biệt, với các công nghệ chiến lược, Bộ giao nhiệm vụ cho các tổ chức, doanh nghiệp. Đến nay, Bộ đã làm việc với 38 đơn vị.

Ông Hoàng Anh Tú, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học, kỹ thuật (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết, trong tháng 8, Bộ sẽ trình Thủ tướng xác định 3 sản phẩm công nghệ chiến lược có tính cấp thiết, khả năng thành công nhanh, tạo tác động lan tỏa và có sự sẵn sàng tham gia của doanh nghiệp để triển khai tiên phong trong thời gian tới.

Các giải pháp phát triển công nghệ chiến lược cũng sẽ được Bộ triển khai đồng bộ. Đó là thành lập các trung tâm giải mã công nghệ và kỹ thuật đảo ngược; cho phép sử dụng ngân sách để mua, giải mã và nội địa hóa công nghệ. Các cụm công nghệ chiến lược tại địa phương từng bước được hình thành. Đặc biệt, Bộ phối hợp với các Bộ, ngành thực hiện tái cơ cấu toàn diện Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia để rút gọn quy trình, nâng cao hiệu quả phân bổ kinh phí cho công nghệ chiến lược. Khi nhiệm vụ đã được phê duyệt và có tổ chức đủ điều kiện chủ trì, Quỹ sẽ cấp ngay kinh phí triển khai, không phụ thuộc vào chu kỳ ngân sách năm.

*Đồng hành cùng doanh nghiệp

Xác định triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW là nhiệm vụ chính trị trọng tâm trong giai đoạn hiện nay, các địa phương trong vùng kinh tế trọng điểm Đông Nam Bộ tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách đặc thù và tạo lập môi trường thuận lợi để khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự trở thành động lực đột phá, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Kế hoạch số 469-KH/TU của Tỉnh ủy thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số quốc gia trên địa bàn tỉnh Đồng Nai hướng tới tạo bước chuyển mạnh mẽ về hạ tầng số, nhân lực số, hệ sinh thái khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo. Đồng thời, từng bước xây dựng chính quyền số, thúc đẩy kinh tế số, xã hội số; thiết lập hệ sinh thái khởi nghiệp, cơ sở đào tạo, nghiên cứu khoa học, công nghệ, trung tâm đổi mới sáng tạo, khu công nghệ thông tin tập trung... phù hợp thực tiễn tại tỉnh.

Trưởng ban Quản lý các khu công nghiệp Đồng Nai Nguyễn Trí Phương cho biết, Ban Quản lý tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình tìm hiểu, lựa chọn, triển khai các giải pháp khoa học công nghệ và chuyển đổi số; tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý để hỗ trợ tối đa cho doanh nghiệp.

Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu trở thành một trong những trung tâm công nghiệp công nghệ số hàng đầu cả nước; nằm trong top 100 thành phố có hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo năng động nhất thế giới và thuộc nhóm ba địa phương dẫn đầu về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; giữ vững vị trí dẫn đầu cả nước về tỷ lệ doanh nghiệp công nghệ số.

Theo Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được, Thành phố ưu tiên triển khai thí điểm các mô hình như: Quỹ đầu tư mạo hiểm từ nguồn ngân sách nhà nước, cơ chế sử dụng quỹ phát triển khoa học và công nghệ của doanh nghiệp, chính sách thương mại hóa kết quả nghiên cứu, cùng với việc hỗ trợ phát triển các phòng thí nghiệm mở.

Song song đó, Thành phố chú trọng ban hành các chính sách nhằm thu hút nguồn lực xã hội tham gia phát triển hạ tầng số và xây dựng hệ sinh thái chuyển đổi số đồng bộ, hiện đại; đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với các ngành công nghệ trọng điểm như, công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học, vật liệu mới... Thành phố triển khai đào tạo đại trà về kỹ năng số, phát triển chương trình “bình dân học vụ số” và tăng cường gắn kết nhà trường - viện nghiên cứu - doanh nghiệp.

*Phổ cập chuyển đổi số, kỹ năng số

Phong trào “Bình dân học vụ số” nhằm phổ cập tri thức cơ bản về chuyển đổi số, kỹ năng số cho người dân với tinh thần cách mạng, toàn dân, toàn diện, không ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số. Mọi người dân đều được trang bị kiến thức, kỹ năng số cần thiết để áp dụng trong cuộc sống hằng ngày để nắm bắt, tận dụng, khai thác, thụ hưởng những thành quả của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mang lại.

Triển khai phong trào, tỉnh Bắc Ninh thực hiện và duy trì các dịch vụ, nền tảng số thuộc nhiều lĩnh vực, ngành nghề để công chức, viên chức, người lao động, người dân thực hành, sử dụng ngay trong quá trình rèn luyện kỹ năng số. Qua đó, người dân thấy được lợi ích và tích cực tham gia quá trình chuyển đổi số. Tỉnh cũng tích cực phổ cập tri thức về chuyển đổi số, kỹ năng số cho từng nhóm đối tượng và triển khai các mô hình, phong trào lan tỏa kỹ năng số cho cộng đồng như: Mạng lưới “Đại sứ số”, phong trào “Gia đình số”, mô hình “Chợ số - Nông thôn số”, chiến dịch Thanh niên chung tay phổ cập kỹ năng số.../.