Dự án Nhiệt điện Long Phú 1 "treo" vì chờ phán quyết của Trung tâm Trọng tài quốc tế

Tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV diễn ra sáng 7/11, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên đã làm rõ vấn đề của đại biểu Quốc hội liên quan đến dự án nhà máy Nhiệt điện Long Phú 1, gồm 3 tổ máy có công suất 1.200 MW.

Theo kế hoạch, tổ máy số 1 của nhà máy này sẽ được đưa vào vận hành thương mại vào năm 2018. Tuy nhiên, đến nay mới đạt 78% khối lượng công việc so với hợp đồng và đang dừng triển khai, chậm 5 năm so với kế hoạch đưa vào vận hành.

Trước việc chậm tiến độ này, đại biểu Tô Ái Vang (Đoàn Sóc Trăng) đặt câu hỏi Bộ Công Thương có phương án xử lý như thế nào để trình Thủ tướng Chính phủ giải quyết vướng mắc đưa dự án nhà máy Nhiệt điện Long Phú 1 sớm đi vào vận hành?

Theo Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên, từ năm 2010, dự án nhà máy Nhiệt điện Long Phú 1 với công suất 1.200 MW được Chính phủ giao Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) làm chủ đầu tư.

Ngày 30/12/2014, PVN đã ký kết với Liên danh nhà thầu Power Machines (PM) - công ty của Nga và Tổng công ty cổ phần Dịch vụ kỹ thuật dầu khí (PTSC) làm tổng thầu EPC dự án (PM là nhà thầu đứng đầu liên danh). Tuy nhiên, khi dự án mới hoàn thành được 78% khối lượng công việc thì phát sinh vướng mắc liên quan đến lệnh cấm vận của Hoa Kỳ đối với Power Machines từ ngày 26/1/2018.

Tháng 11/2019, nhà thầu Power Machines có văn bản chính thức thông báo về việc chấm dứt thực hiện hợp đồng EPC do bất khả kháng.

Trước đó, ngày 23/8/2019, sau khi trao đổi và đàm phán không thành công, Power Machines thông qua luật sư đại diện đã gửi đơn kiện PVN đến Trung tâm Trọng tài quốc tế Singapore (SIAC). SIAC đã tổ chức 2 phiên xét xử (đợt 1 từ ngày 16 đến ngày 20/1/2023; đợt 2 từ ngày 30/1 đến ngày 3/2/2023). Dự kiến trong quý IV/2023, SIAC sẽ đưa ra phán quyết cuối cùng.

Như vậy, sau khi có phán quyết của SIAC, PVN mới có thể đưa ra phương án chính thức tiếp tục triển khai đối với dự án trên; đồng thời, ưu tiên kế thừa, tận dụng tối đa các nhà thầu phụ/nhà sản xuất (OEM) các vật tư, thiết bị đã và đang tham gia dự án nhằm đảm bảo tính tương thích về công nghệ, tối ưu hóa về thiết kế, tiến độ...

Thực tế cho thấy, đến nay nhiều hệ thống/thiết bị chính của dự án đã được sản xuất, chế tạo, lưu kho tại nơi sản xuất hoặc vận chuyển một phần về công trường của dự án. Đặc biệt, Chính phủ và Bộ Công Thương đã chỉ đạo PVN có phương án thực hiện dự án với mục tiêu giảm thiểu thiệt hại và sớm đưa vào vận hành. Trong trường hợp có vấn đề vượt thẩm quyền, PVN báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Hiện nay, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đang chỉ đạo sát sao để tái khởi động và phấn đấu hoàn thành dự án trong năm 2026, bảo đảm đúng quy định của pháp luật. Đồng thời, Bộ Công Thương thường xuyên đôn đốc tháo gỡ vướng mắc, khó khăn cho dự án, tham mưu, đề xuất Thủ tướng Chính phủ xem xét những vấn đề vượt thẩm quyền nhằm khẩn trương đưa dự án vào hoạt động.

Thời gian qua, Bộ trưởng Bộ Công Thương với tư cách Trưởng đoàn đàm phán đã rốt ráo làm việc với phía bạn và chỉ đạo PVN khẩn trương thực hiện các giải pháp sau khi có phán quyết của SIAC./.