Dư địa tăng tốc cho khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo tại Hà Nội

Ảnh minh hoạ: TTXVN

Với quy mô doanh nghiệp thành lập mới liên tục gia tăng, đặc biệt là sự dịch chuyển mạnh sang các lĩnh vực công nghệ và đổi mới sáng tạo, Hà Nội đang thực hiện làm mới chính sách hỗ trợ cho xu hướng phát triển này của doanh nghiệp.

Việc HĐND Thành phố thông qua Nghị quyết quy định mức chi đặc thù hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2026–2030 không chỉ nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn hiện hữu, mà còn được kỳ vọng tạo cú hích chiến lược, củng cố vai trò của khu vực doanh nghiệp tư nhân trong tiến trình xây dựng kinh tế tri thức và trung tâm khởi nghiệp công nghệ của Thủ đô.

Theo thống kê từ Sở Kế hoạch và Đầu tư (nay là Sở Tài chính) Hà Nội, trung bình mỗi năm giai đoạn 2019–2024, Thủ đô ghi nhận khoảng 28.000 doanh nghiệp được thành lập mới. Trong tháng 11, thành phố Hà Nội đã cấp giấy chứng nhận cho 2.779 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 27,1% so với cùng kỳ năm trước; vốn đăng ký đạt 34,2 nghìn tỷ đồng, tăng 17,4%; 873 doanh nghiệp hoạt động trở lại, tăng 37,9%. 

Tính chung 11 tháng năm 2025, Thành phố đã cấp giấy chứng nhận cho 30,6 nghìn doanh nghiệp thành lập mới với vốn đăng ký 375,7 nghìn tỷ đồng, tăng 12,4% về số lượng doanh nghiệp và tăng 37,2% vốn đăng ký so với cùng kỳ năm trước; 9,6 nghìn doanh nghiệp hoạt động trở lại, tăng 6,0%. 

 Trong số đó, tỷ lệ doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ, đổi mới sáng tạo ngày càng tăng, chiếm tới hơn 15% trong năm 2024. Lãnh đạo Sở Tài chính Hà Nội cho biết, điều này phản ánh xu hướng chuyển dịch trong cơ cấu nền kinh tế, từ những ngành sản xuất truyền thống sang các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao hơn như kỹ thuật số, trí tuệ nhân tạo, khoa học vật liệu, và nền kinh tế xanh.

Tuy nhiên, theo lãnh đạo Sở Tài chính Hà Nội, quá trình triển khai chính sách cũng bộc lộ một số điểm nghẽn: quy mô hỗ trợ chưa đồng đều giữa các lĩnh vực, thiếu cơ chế liên ngành trong thúc đẩy đổi mới sáng tạo, và đặc biệt là chưa có các công cụ tài chính đủ mạnh để hỗ trợ dài hạn cho các doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ. Do đó, việc ban hành một Nghị quyết mới mang tính đột phá, sát thực tiễn, là điều được mong chờ để duy trì động lực phát triển trong giai đoạn tới.

Vừa qua, Hội đồng Nhân dân Thành phố Hà Nội đã chính thức thông qua Nghị quyết quy định một số nội dung chi và mức chi đặc thù nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2026–2030. 

Nghị quyết quy định một số nội dung chi và mức chi đặc thù nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2026–2030 được coi là một bước đi chiến lượcnhằm tạo ra cú hích mới cho cộng đồng doanh nghiệp trong bối cảnh Hà Nội đặt mục tiêu trở thành trung tâm khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và công nghệ cao của khu vực. 

Nghị quyết này tập trung vào ba nhóm đối tượng trọng tâm, bao gồm: DNNVV trong lĩnh vực sản xuất chế biến, chế tạo và công nghiệp công nghệ số; DNNVV khởi nghiệp trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; và đội ngũ tư vấn viên hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Đặc biệt, nhóm doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo nhận được những chính sách ưu đãi vượt trội. Theo nội dung Nghị quyết, các doanh nghiệp này sẽ được hỗ trợ tới 50% chi phí thuê trang thiết bị tại các cơ sở ươm tạo, khu làm việc chung và tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp, với mức tối đa không quá 50 triệu đồng mỗi năm. Đồng thời, Thành phố sẽ hỗ trợ 50% giá trị hợp đồng thuê mặt bằng nhưng không vượt quá 10 triệu đồng mỗi tháng, tạo điều kiện để doanh nghiệp trẻ ổn định địa điểm hoạt động trong giai đoạn đầu tiên — giai đoạn được xem là "sinh tử" với khởi nghiệp công nghệ.

Bên cạnh đó, một điểm nhấn khác là chính sách hỗ trợ đào tạo chuyên sâu cho doanh nghiệp khởi nghiệp. Mỗi học viên thuộc doanh nghiệp sẽ được hỗ trợ tới 70% chi phí tham gia khóa huấn luyện ngắn hạn ở nước ngoài liên quan đến đổi mới sáng tạo, AI và công nghệ cao — mức hỗ trợ không quá 100 triệu đồng mỗi học viên mỗi năm. Đây là khoản đầu tư có ý nghĩa nhằm nâng cao chất lượng nhân lực công nghệ và kết nối khởi nghiệp Việt Nam với mạng lưới đổi mới toàn cầu.

Nhóm chính sách này được xây dựng nhằm cụ thể hóa một trong những nhiệm vụ trọng tâm mà Bộ Chính trị đã nêu tại Nghị quyết số 57/NQ-TW ngày 22/12/2024, trong đó nhấn mạnh vai trò của việc "có chính sách đủ mạnh để khuyến khích tinh thần khởi nghiệp về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số".

Việc HĐND Thành phố Hà Nội thông qua Nghị quyết quy định mức chi đặc thù hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa không đơn thuần là bước nối tiếp chính sách giai đoạn trước — đó là minh chứng cho một tầm nhìn mới, trong đó Hà Nội xác định rõ vai trò của doanh nghiệp tư nhân trong tạo dựng động lực phát triển kinh tế tri thức, công nghệ cao và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.