Đưa công tác xã hội thành “hạ tầng mềm” trong quản trị đô thị

Quang cảnh Hội thảo. Ảnh: Tiến Lực - TTXVN

Đây là nội dung được các chuyên gia nhấn mạnh tại Hội thảo khoa học “Công tác xã hội trong nâng cao năng lực quản trị xã hội và đảm bảo an sinh đô thị”, do Học viện Cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh và Trường Đại học Thủ Dầu Một tổ chức chiều 26/6.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Hồng Điệp, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Thủ Dầu Một, tại các đô thị lớn, sự dịch chuyển không gian sống, sự bùng nổ của dòng di cư lao động và xu hướng số hóa toàn diện đang tái cấu trúc sâu sắc đời sống kinh tế, văn hóa và các quan hệ xã hội.

Bên cạnh những thành tựu vượt bậc về kinh tế, tiến trình này cũng đặt hệ thống quản trị xã hội trước những áp lực chưa từng có. Đó là sự bấp bênh về sinh kế của lao động di cư và công nhân khu công nghiệp; những rào cản trong tiếp cận nhà ở xã hội; áp lực gia tăng đối với sức khỏe tâm thần đô thị; cũng như nguy cơ nới rộng khoảng cách số đối với các nhóm yếu thế.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Hồng Điệp, Phó Hiệu trưởng trường Đại học Thủ Dầu Một báo cáo đề dẫn Hội thảo. Ảnh: Tiến Lực - TTXVN

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Hồng Điệp đánh giá, Đảng và Nhà nước luôn khẳng định quan điểm nhất quán, phát triển kinh tế phải đi đôi với tiến bộ và công bằng xã hội, xây dựng hệ thống an sinh xã hội toàn diện, bao trùm, thích ứng và “không để ai bị bỏ lại phía sau”. Từ định hướng đó, công tác xã hội ngày nay không còn chỉ là hoạt động trợ giúp nhân đạo mà đã trở thành một cấu phần quan trọng của hệ thống quản trị đô thị hiện đại, góp phần kết nối chính sách với người dân và bảo đảm an sinh xã hội. 

Cùng quan điểm này, theo Tiến sĩ Phạm Ngọc Lợi, Phó Giám đốc Học viện Cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh, việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cùng với nỗ lực thực thi các cơ chế, chính sách đặc thù đã mở ra những không gian phát triển hoàn toàn mới.

Tuy nhiên, tốc độ đô thị hóa nhanh chóng và làn sóng chuyển đổi số mạnh mẽ đang đặt ra yêu cầu chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị đa chủ thể trong quản trị xã hội. Trong mô hình đó, công tác xã hội đã trở thành một “hạ tầng mềm” của quản trị đô thị; là “cầu nối” vững chắc giữa ý Đảng - lòng dân, giữa chính sách của Nhà nước với từng hoàn cảnh cụ thể của người dân tại cơ sở. 

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận vai trò của công tác xã hội trong bảo đảm an sinh cho lao động di cư và các nhóm yếu thế; nâng cao năng lực quản trị xã hội trong mô hình chính quyền địa phương hiện đại; đồng thời đề xuất giải pháp đào tạo nguồn nhân lực công tác xã hội đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và phát triển đô thị. 

Tiến sĩ Tô Thị Thùy Trang, Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố Hồ Chí Minh kiến nghị, UBND Thành phố sớm ban hành quy định về danh mục vị trí việc làm và định mức biên chế đối với nhân viên công tác xã hội tại các phường, xã. Mục tiêu là từng bước chuyển từ mô hình cán bộ kiêm nhiệm sang đội ngũ nhân viên công tác xã hội chuyên nghiệp, có chứng chỉ hành nghề, bảo đảm tính bền vững và chuyên sâu trong xử lý các vấn đề xã hội phức tạp. 

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh chính quyền địa phương được tổ chức tinh gọn, công tác xã hội chuyên nghiệp sẽ là công cụ hỗ trợ điều phối nguồn lực xã hội, tham vấn chính sách và xây dựng các giải pháp an sinh phù hợp với từng nhóm đối tượng.