Dưa hấu Gò Công vươn xanh trên vùng đất mặn Đồng Tháp

Những hộ dân ven biển Gò Công của tỉnh Đồng Tháp đã chuyển đổi cơ cấu cây trồng thành công với mô hình trồng dưa hấu ở những vùng đất nhiễm mặn ven biển thường xuyên bị ảnh hưởng bởi hạn mặn. Trung bình với 4 vụ dưa trong năm, người trồng lãi từ 60-80 triệu đồng/1 ha đất.

Từ những diện tích trồng nhỏ lẻ, đến nay, xã Gò Công Đông cùng các xã lân cận ở vùng ven biển Gò Công của tỉnh Đồng Tháp đã phát triển vùng chuyên canh dưa hấu với diện tích hơn 200 ha với các giống dưa không hạt, dưa Hắc Mỹ Nhân… với năng suất từ 15 - 20 tấn/ha.

Các hộ dân ở đây cho biết dưa hấu được trồng từ 3-4 vụ trong năm với chu kỳ sinh trưởng khoảng 60 ngày/vụ. Vụ dưa đầu tiên được xuống giống từ tháng Chạp năm trước, thu hoạch đầu tháng 2 âm lịch năm sau; vụ dưa cuối cùng trong năm sẽ thu hoạch vào khoảng tháng 10, tháng 11 âm lịch.

Hiện nay, phần lớn diện tích dưa hấu ở xã Gò Công Đông, tỉnh Đồng Tháp đang vào vụ thu hoạch với giá mua tại ruộng từ 7.000-8.000 đồng tùy theo giống dưa hấu đã được ký kết hợp đồng với thương lái.

Giá dưa hấu không hạt đang được các thương lái hợp đồng để xuất khẩu đi Trung Quốc hoặc một số địa phương ở phía Bắc được thu mua tại ruộng với giá 7.500 đồng/kg, trọng lượng từ 3 kg-6 kg. Nếu trái nào có trọng lượng thấp hoặc lớn hơn quy định thì không được thu mua hoặc mua với giá thấp hơn. Theo những người dân trồng dưa, vào những thời điểm dưa hút hàng, thương lái có thể ký hợp đồng mua đến 8.000 đồng-10.000 đồng/kg.

Mô hình chuyên canh dưa hấu trên đất nhiễm mặn ven biển Gò Công được xem là một trong những mô hình vừa phù hợp với điều kiện thực tiễn địa phương vừa mang lại hiệu quả gấp 3 lần trồng lúa trước đây.

Gia đình bà Trần Thị Bốn, ấp Cây Bàng, xã Gò Công Đông, tỉnh Đồng Tháp, có 0,4 ha đất chủ yếu ở ven biển nên điều kiện sản xuất khó khăn vì trước đây, trồng lúa thường xuyên mất mùa, năng suất bấp bênh. Rút kinh nghiệm về bố trí cơ cấu cây trồng phù hợp theo chủ trương tái cơ cấu nông nghiệp của Nhà nước, đưa cây màu luân canh hoặc chuyên canh trên nền đất lúa, từ năm 2002, bà Bốn đã mạnh dạn chuyển từ cây lúa sang trồng dưa hấu.

Theo bà Bốn, trên diện tích 0,4 ha đất, bà trồng 4.000 dây dưa hấu loại không hạt. Với 4 vụ dưa trong năm, tùy theo thời tiết và điều kiện chăm sóc cũng như giá thu mua dưa, bà thu lợi nhuận từ 40-60 triệu đồng. Đặc biệt, chỉ riêng 2 vụ dưa cuối của năm 2025 (với 4.000 dây dưa), bà Bốn thu được 135 triệu đồng, trong đó có 1 vụ là 50 triệu đồng và 1 vụ là 85 triệu đồng.

Nhờ áp dụng khoa học kỹ thuật vào ruộng dưa nên năng suất dưa hấu biển ở các xã ven biển Gò Công, tỉnh Đồng Tháp luôn đạt năng suất cao. Theo kinh nghiệm những nông dân trồng dưa lâu năm, do đặc thù trồng trên đất cát bãi bồi ven biển nên dưa có vị ngọt thanh, vỏ mỏng, ruột đỏ cát được người tiêu dùng ưa chuộng.

Ông Trương Tấn Minh, chuyên viên Phòng Kinh tế xã Gò Công Đông, tỉnh Đồng Tháp, đánh giá: So với những cây trồng khác trên địa bàn xã cũng như trong khu vực các xã ven biển thì cây dưa hấu có hiệu quả kinh tế cao, lợi nhuận thì cao hơn 2-3 lần so với những cây rau màu khác. Trong một năm người dân trồng 4 vụ. Giá cả có thể dao động từ 5.000-10.000 đồng/kg tùy theo mùa vụ. Đối với 1 ha người dân trồng thu được lợi nhuận trung bình 15 triệu đồng trên một vụ, tổng cộng khoảng 60 triệu đồng/4 vụ/năm. Tuy nhiên, cũng có những hộ chăm sóc ruộng dưa tốt, năng suất cao và bán được giá cao thì lợi nhuận có thể đạt từ 80-100 triệu đồng/ha/năm.

Hiện nay trên địa bàn xã Gò Công Đông, tỉnh Đồng Tháp có 1 tổ hợp tác dưa hấu, trong đó có 1 mã số vùng trồng xuất khẩu đi Trung Quốc với diện tích tổng thể trên dưới khoảng 40,45 ha. Tổ hợp tác dưa hấu đã xây dựng được diện tích khoảng 11,5 ha được chứng nhận VietGAP với 15 hộ tham gia.

Nghề trồng dưa hấu ở các xã ven biển Gò Công của tỉnh Đồng Tháp được các địa phương xem như nghề truyền thống của người dân, mang lại hiệu quả thu nhập kinh tế cao. Ủy ban nhân dân các xã tăng cường tuyên truyền, vận động, khuyến khích người dân tiếp tục chuyển đổi mô hình cơ cấu cây trồng vật nuôi để cho phù hợp, trong đó có cây dưa hấu là cây chủ lực của địa phương.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, dưa hấu là một trong những cây màu chủ lực được tỉnh khuyến khích đưa xuống trồng trên chân ruộng theo các mô hình luân canh dưa + lúa, dưa + các cây màu khác, chuyên canh dưa… nhằm tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp đạt hiệu quả cao. Hiện nay, diện tích dưa hấu toàn tỉnh lên đến hàng nghìn ha, góp phần giúp người dân có thu nhập ổn định.