Đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, sáng 10/11, Quốc hội họp phiên toàn thể tại hội trường, thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo, Luật Báo chí.

*Tập trung tháo gỡ vướng mắc thực tiễn

Tham gia thảo luận về lĩnh vực du lịch, đại biểu Nguyễn Đặng Ân (Lạng Sơn) đóng góp ý kiến về thẩm quyền công nhận khu du lịch cấp tỉnh quy định tại khoản 3 Điều 2 dự thảo luật (sửa đổi Điều 27 Luật Du lịch).

Đại biểu tán thành việc phân định rõ trách nhiệm nhưng đề nghị không nên lấy số lượng đơn vị hành chính cấp xã làm tiêu chí duy nhất để lựa chọn hình thức thẩm định, bởi một khu du lịch nằm trên địa bàn một xã vẫn có thể có quy mô lớn, liên quan đến rừng, di sản, môi trường, hạ tầng và nhiều chủ thể quản lý, trong khi khu du lịch trải rộng trên hai xã chưa chắc phức tạp hơn.

Đại biểu Nguyễn Đặng Ân đề nghị: “Quy định cơ quan chuyên môn về du lịch cấp tỉnh là đầu mối thẩm định; việc thành lập hội đồng liên ngành căn cứ vào tính chất, quy mô và yêu cầu phối hợp chuyên ngành của khu du lịch, do UBND cấp tỉnh quyết định. Cách thiết kế này vừa bảo đảm thẩm định thực chất, vừa tránh phát sinh hội đồng và thủ tục không cần thiết chỉ vì ranh giới hành chính”.

Đối với lĩnh vực di sản văn hóa, đại biểu Nguyễn Đặng Ân đề nghị phân định rạch ròi giữa thẩm định chuyên môn di sản theo pháp luật về di sản văn hóa với thủ tục đầu tư xây dựng theo pháp luật về đầu tư công nhằm chấm dứt tình trạng thẩm định lặp lại nhiều lần hoặc đùn đẩy trách nhiệm giữa các sở, ngành.

Về hoạt động thư viện, đại biểu đồng tình với nhiệm vụ của thư viện cấp xã nhưng đề nghị Chính phủ làm rõ cơ chế phối hợp luân chuyển sách và bổ sung quy định cho phép thông báo sau trong các tình huống bất khả kháng, khẩn cấp do thiên tai hoặc mất an toàn cơ sở vật chất.

Cùng quan tâm đến sửa đổi Luật Du lịch, đại biểu Võ Ngọc Thanh Trúc (Thành phố Hồ Chí Minh) thống nhất với việc đơn giản hóa thủ tục và bổ sung thẻ hướng dẫn viên điện tử, song nhấn mạnh lần sửa đổi này cần tháo gỡ khó khăn trực tiếp tác động đến đời sống của hơn 49.000 hướng dẫn viên du lịch.

Đại biểu kiến nghị sửa đổi khoản 3 Điều 58 Luật Du lịch để làm rõ bản chất pháp lý của hợp đồng hướng dẫn theo Điều 13 Bộ luật Lao động, bảo đảm nếu người hướng dẫn làm việc có trả công và chịu sự quản lý, giám sát thì phải được xác định là quan hệ lao động và đóng bảo hiểm xã hội, đồng thời bảo đảm nguyên tắc tự nguyện khi gia nhập tổ chức xã hội - nghề nghiệp.

Đại biểu Võ Ngọc Thanh Trúc nêu rõ: “Chúng ta mong du khách được đón tiếp chu đáo và bảo vệ khi gặp sự cố, người trực tiếp chăm sóc du khách cũng cần được pháp luật bảo vệ đầy đủ, sửa luật để họ có thể sống bằng nghề, yên tâm gắn bó với nghề cũng là đầu tư cho chất lượng và uy tín du lịch Việt Nam”.

Đóng góp ý kiến về dự thảo luật, đại biểu Lý Thị Lan (Tuyên Quang) đề nghị chỉnh lý khoản 5a Điều 14 Luật Điện ảnh theo hướng quy định “Nhà nước bảo đảm chi ngân sách đối với hoạt động sản xuất phim phục vụ nhiệm vụ chính trị quốc gia, bộ, ngành và địa phương” thay vì dùng cụm từ “bảo đảm hoặc hỗ trợ” nhằm thống nhất chặt chẽ với điểm a khoản 2 Điều 8 Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam.

Đối với việc cấp lại thẻ hướng dẫn viên du lịch tại khoản 3 Điều 64 Luật Du lịch, đại biểu Lý Thị Lan kiến nghị tách riêng trường hợp bị thu hồi thẻ do không còn bảo đảm điều kiện hành nghề để cho phép cấp lại ngay sau khi người hành nghề khắc phục đầy đủ điều kiện, tránh áp dụng cứng nhắc thời hạn chờ đợi 12 tháng gây cản trở quyền làm việc hợp pháp của người dân.

Đại biểu cũng đề nghị phân cấp rõ UBND cấp xã chịu trách nhiệm tổ chức, duy trì hoạt động không gian đọc cơ sở, còn thư viện cấp tỉnh tập trung hướng dẫn nghiệp vụ và luân chuyển tài nguyên thông tin.

Thảo luận về nội dung sửa đổi Luật Điện ảnh, đại biểu Nguyễn Thị Kim Thoa (Vĩnh Long) đề xuất bổ sung các tiêu chí định hướng đặt hàng sản xuất phim tập trung vào đề tài gia đình hạnh phúc, văn hóa con người Việt Nam và trẻ em. Đồng thời, đại biểu đề nghị rà soát quy định bảo vệ trẻ em trên không gian mạng, kiểm soát độ tuổi chặt chẽ đối với cả những bộ phim do thuật toán của nền tảng số tự động đề xuất hoặc tự động phát.

Ở góc độ phát triển thể lực cho thế hệ trẻ, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (Vĩnh Long) nêu thực trạng thời gian vận động thể chất của học sinh ngày càng giảm sút do áp lực học tập và thói quen sử dụng thiết bị điện tử, làm gia tăng nguy cơ thừa cân, béo phì và suy giảm tầm vóc.

Đại biểu kiến nghị bổ sung vào Điều 20 Luật Thể dục, thể thao mục tiêu giáo dục thể chất phải hướng đến hình thành thói quen vận động thường xuyên, từng bước đáp ứng khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới là vận động cường độ vừa đến mạnh trung bình ít nhất 60 phút mỗi ngày. Đi đôi với đó là quy định rõ trách nhiệm phối hợp giữa nhà trường và gia đình, bố trí quỹ đất và ưu tiên ngân sách xây dựng sân bãi, công trình thể thao học đường.

Góp ý hoàn thiện Luật Quảng cáo, đại biểu Nguyễn Vũ Trung (Thành phố Hồ Chí Minh) đề nghị số hóa toàn diện thủ tục hành chính tại Điều 31 theo hướng nộp hồ sơ điện tử tại một đầu mối duy nhất, các cơ quan chức năng tự liên thông dữ liệu và lấy ý kiến nội bộ chứ không bắt doanh nghiệp phải đi liên hệ nhiều nơi.

Đại biểu nhấn mạnh việc bỏ quy hoạch quảng cáo ngoài trời không đồng nghĩa với việc hạ thấp yêu cầu an toàn, kỹ thuật và cảnh quan, do đó cần quy định rõ trách nhiệm kiểm tra, bảo trì, tháo dỡ của chủ sở hữu công trình; đồng thời với màn hình điện tử lớn phải có giới hạn cụ thể về độ sáng, hiệu ứng nhấp nháy và thời gian hoạt động ban đêm để tránh gây chói mắt, bảo đảm an toàn giao thông và giấc ngủ của cư dân xung quanh.

*Xác lập rõ cơ chế phối hợp

Phát biểu tiếp thu và giải trình ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo trân trọng cảm ơn các ý kiến tâm huyết, trách nhiệm và khẳng định sẽ tiếp thu nghiêm túc để hoàn thiện dự án luật. Bộ trưởng nhấn mạnh việc sửa đổi 7 luật lần này nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương, nghị quyết của Đảng, tạo lập hành lang pháp lý, tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế và khơi thông các nguồn lực xã hội.

Làm rõ các nội dung trọng tâm của dự thảo một luật sửa 7 luật, Bộ trưởng khẳng định mục đích lớn nhất của lần sửa đổi này là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và xác lập rõ cơ chế phối hợp giữa các cơ quan trung ương với chính quyền địa phương. Các phương án phân cấp được thiết kế dựa trên việc đánh giá kỹ lưỡng chức năng, năng lực và điều kiện thực tiễn của từng cấp địa phương; riêng các nhiệm vụ mang tính liên ngành, liên vùng hoặc đòi hỏi chuyên môn sâu vẫn xác định rõ vai trò quản lý nhà nước của cơ quan trung ương nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thông suốt.

Đối với các nội dung đại biểu kiến nghị cụ thể hóa trong văn bản dưới luật, Chính phủ sẽ chỉ đạo hoàn thiện hệ thống nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành theo hướng minh bạch, khả thi, kiên quyết không đặt ra thêm các thủ tục hành chính rườm rà hay điều kiện kinh doanh làm phát sinh chi phí cho người dân và doanh nghiệp.

Trước đề xuất bổ sung thêm nhiều chính sách mới, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh làm rõ dự án luật trình Quốc hội lần này tập trung giải quyết những vấn đề thực sự cấp bách, cần thiết trước mắt nhằm tháo gỡ ách tắc, đơn giản hóa thủ tục hành chính và cắt giảm điều kiện kinh doanh.

Đối với các chính sách mới có phạm vi tác động rộng, ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực pháp luật hoặc làm phát sinh quyền và nghĩa vụ mới, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục tổng kết thực tiễn, đánh giá tác động toàn diện để đưa vào kế hoạch sửa đổi toàn diện các luật chuyên ngành trong thời gian tới, trong đó Luật Du lịch dự kiến sẽ được sửa đổi toàn diện vào năm 2027.

Phát biểu kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh ghi nhận không khí thảo luận sôi nổi, sâu sắc, toàn diện và cho biết đã có 7 lượt đại biểu phát biểu trực tiếp về dự án một luật sửa 7 luật trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch. Các ý kiến đều cơ bản thống nhất cao về sự cần thiết ban hành luật và đánh giá cao quá trình chuẩn bị công phu, trách nhiệm của Chính phủ, cơ quan chủ trì soạn thảo và các cơ quan thẩm tra.

Để tiếp tục chỉnh lý, hoàn thiện dự án luật đạt chất lượng cao nhất, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo phối hợp chặt chẽ với cơ quan thẩm tra tập trung rà soát, hoàn thiện các quy định về phân cấp, phân quyền, phân định rõ thẩm quyền và trách nhiệm quản lý nhà nước phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Đi đôi với đó là đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân, doanh nghiệp; nghiên cứu hoàn thiện các chính sách phát triển thể dục, thể thao, du lịch, bảo đảm nguồn lực thực thi, nâng cao hiệu quả quản lý và khai thác giá trị di sản văn hóa, phát huy vai trò của điện ảnh và hệ thống thiết chế văn hóa.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý cần rà soát chặt chẽ các quy định quản lý hoạt động điện ảnh, quảng cáo, báo chí, đặc biệt là trên môi trường số, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, khả thi, tránh chồng chéo hoặc làm phát sinh thủ tục không cần thiết. Những nội dung thực sự cần thiết, cấp bách sẽ được tiếp thu đưa ngay vào dự thảo luật sửa đổi lần này; những vấn đề mang tính lâu dài, quy mô lớn sẽ được tổng hợp kỹ lưỡng để nghiên cứu sửa đổi toàn diện trong chương trình xây dựng pháp luật của các năm tiếp theo, trong đó có năm 2027.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo các cơ quan giải trình thấu đáo các vấn đề còn ý kiến khác nhau, bảo đảm dự thảo luật khi trình Quốc hội thông qua có tính khả thi cao và đáp ứng trọn vẹn yêu cầu thực tiễn phát triển của đất nước.