ECB cảnh báo châu Âu “dễ tổn thương” trước cú sốc toàn cầu

Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) Christine Lagarde. Ảnh: AFP/TTXVN

Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) Christine Lagarde ngày 21/11 cảnh báo khu vực này đang ngày càng “dễ tổn thương” trước các cú sốc như thuế quan của Mỹ và đang tụt lại phía sau trong những lĩnh vực sẽ thúc đẩy tăng trưởng như trí tuệ nhân tạo (AI). 

Tại một hội nghị ngân hàng ở Frankfurt (Đức), Chủ tịch ECB Christine Lagarde nhấn mạnh việc châu Âu ngày càng phụ thuộc vào các quốc gia khác về an ninh và nguồn cung nguyên liệu thô thiết yếu. Theo bà Christine Lagarde, trong khi tình hình quốc tế diễn biến phức tạp và các cú sốc toàn cầu ngày càng trở nên mạnh hơn, thị trường nội địa của châu Âu lại “đứng yên”, đặc biệt trong những lĩnh vực sẽ là nền tảng của tăng trưởng tương lai như lĩnh vực số và AI. Lâu nay, châu Âu dựa vào xuất khẩu những mặt hàng chủ lực như ô tô, thiết bị nhà máy, dược phẩm, nhưng mô hình này không còn hiệu quả khi tăng trưởng kinh tế châu lục trong những năm gần đây khá trầm lắng, tụt xa so với Mỹ và Trung Quốc.

Chủ tịch ECB Christine Lagarde cho rằng Liên minh châu Âu (EU) cần củng cố nền kinh tế nội địa như nguồn sức mạnh nhằm ứng phó với một thế giới bất định. Quan chức này đưa ra một loạt cải cách nhằm thúc đẩy khu vực, từ tăng cường hội nhập lĩnh vực tài chính, hạ thấp rào cản thương mại, đến đơn giản hóa các quy trình ra quyết định của EU. Bên cạnh đó, bà cũng cảnh báo về nguy cơ “mất tăng trưởng, mất năng suất” đối với khu vực này nếu những cải cách mạnh mẽ không được thực thi.

Về tình hình kinh tế khu vực, hoạt động kinh doanh tại Khu vực sử dụng đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) đã chậm lại trong tháng 11/2025, sau khi đạt mức cao nhất trong hai năm rưỡi vào tháng trước. Chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) sơ bộ do Hamburg Commercial Bank tổng hợp ở mức 52,4 trong tháng 11, giảm so với mức 52,5 của tháng 10. Chỉ số này trên 50 biểu thị sự tăng trưởng, trong khi dưới 50 biểu thị sự suy giảm.

PMI tháng 11/2025 chủ yếu do lĩnh vực dịch vụ thúc đẩy, với tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong 18 tháng, đạt 53,1 vào tháng 11, tăng so với mức 53 của tháng 10. Tuy nhiên, lĩnh vực sản xuất tăng trưởng chậm hơn, giảm từ 51 xuống 50,5, mức thấp nhất kể từ tháng 3/2025.

Ủy ban châu Âu (EC) mới đây đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế Eurozone trong năm 2026, trong bối cảnh rủi ro từ thương mại quốc tế và căng thẳng địa chính trị tiếp tục gây sức ép lên nền kinh tế châu Âu.

Cụ thể, EC dự báo mức tăng trưởng kinh tế trung bình của 20 nước sử dụng đồng euro sẽ đạt mức 1,2% trong năm 2026, thấp hơn mức tăng trưởng 1,4% đưa ra trước đó. Cơ quan này cho biết nền kinh tế có mức độ hội nhập sâu rộng của châu Âu vẫn “dễ bị tổn thương trước các hạn chế thương mại”. EC nhấn mạnh rằng những bất ổn kéo dài về chính sách thương mại tiếp tục đè nặng lên hoạt động kinh tế, với các rào cản thuế quan và phi thuế quan có thể kìm hãm tăng trưởng của EU nhiều hơn dự kiến. Tuy nhiên, các thỏa thuận thương mại của Mỹ với EU và một số đối tác khác đã “giảm bớt sự bất định”.

Đối với toàn bộ 27 nước thành viên EU, EC dự báo tăng trưởng trung bình năm 2026 sẽ đạt 1,4%, thấp hơn chút so với mức 1,5% công bố hồi tháng 5/2025. Tuy nhiên, Ủy viên Kinh tế EU Valdis Dombrovskis vẫn tỏ ra lạc quan. Ông Valdis Dombrovskis nói: “Ngay trong bối cảnh bất lợi, kinh tế EU vẫn duy trì tăng trưởng”.

EC cũng dự báo lạm phát tại Eurozone sẽ đạt 1,9% vào năm 2026, tăng so với mức 1,7% dự kiến trước đó. Theo cơ quan này, lạm phát của Eurozone được kỳ vọng đạt 2,1% trong năm 2025, tiến sát mục tiêu 2% của ECB. Dù giá thực phẩm và dịch vụ đang giảm tốc, EC cho biết xu hướng này bị bù trừ bởi lạm phát năng lượng gia tăng.

Trong quý III/2025, nền kinh tế Eurozone đã ghi nhận mức tăng trưởng nhanh hơn dự đoán trong quý III/2025. Động lực chính đến từ sự tăng trưởng tốt hơn mong đợi của Pháp, bất chấp những bất ổn chính trị tại nền kinh tế lớn thứ hai châu Âu này.

Cơ quan thống kê của EU cho biết, kinh tế Eurozone đã đạt mức tăng trưởng 0,2% trong giai đoạn từ tháng 7-9 so với quý trước. Con số này cao hơn mức dự báo 0,1% của các nhà phân tích do hãng tin Bloomberg và công ty dữ liệu tài chính FactSet khảo sát.

Đà tăng trưởng của nền kinh tế Eurozone được hỗ trợ bởi những số liệu bất ngờ từ Pháp. Bất chấp tình trạng bất ổn chính trị liên quan đến vấn đề nợ và thâm hụt ngân sách khổng lồ, nền kinh tế Pháp đã tăng trưởng 0,5% trong quý III. Các chuyên gia kinh tế cho rằng diễn biến bất ngờ này đến từ sự gia tăng trong đầu tư và xuất khẩu, một phần nhờ vào lĩnh vực hàng không vũ trụ đang phát triển mạnh mẽ. Nền kinh tế Tây Ban Nha cũng tăng trưởng 0,6% trong khoảng thời gian từ tháng 7-9, nhưng đã chậm lại so với mức tăng trưởng ấn tượng 0,8% của quý trước đó.

Tuy nhiên, nền kinh tế lớn nhất châu Âu là Đức lại rơi vào tình trạng trì trệ trong cùng kỳ, mặc dù đã thoát khỏi nguy cơ suy thoái trong gang tấc. Trong khi đó, kinh tế Italy cũng không tăng trưởng trong quý III/2025.