eKYC là gì? Làm sao để hạn chế rủi ro khi dùng eKYC?

eKYC là gì?

eKYC có tên tiếng Anh là Electronic Know Your Customer, là giải pháp định danh xác thực khách hàng điện tử, cho phép ngân hàng định danh khách hàng 100% online dựa vào các thông tin sinh trắc học (biometrics), nhận diện khách hàng bằng trí tuệ nhân tạo (AI),… mà không cần gặp mặt trực tiếp như quy trình hiện tại.

eKYC và các khái niệm liên quan

Theo Dự thảo Nghị định Quy định về định danh và xác thực điện tử của Chính phủ ban hành ngày 20/04/2021, eKYC và các khái niệm liên quan như KYC, danh tính số, xác thực điện tử,... được giải nghĩa như sau:

Định danh (KYC - Know your customer): 

Đây là quy trình mà mỗi ngân hàng sẽ thu thập dữ liệu của khách hàng như thẻ ID, xác minh khuôn mặt, các tài liệu về dịch vụ,... để đảm bảo rằng họ là khách hàng đã đăng ký dịch vụ. Trong một số trường hợp, ngân hàng có thể từ chối mở tài khoản hoặc tạm dừng các dịch vụ nếu khách hàng không cung cấp các yêu cầu định danh - KYC tối thiểu.

Định danh điện tử (eKYC):

Là hoạt động tạo lập, gắn danh tính số với chủ thể danh tính số và quản lý danh tính số. Với sự phát triển của công nghệ, quy trình thu thập thông tin của khách hàng sẽ được đơn giản hóa.

Hiện nay, ở nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, hình thức eKYC - định danh điện tử đã được chấp nhận và ngày càng trở nên phổ biến. Thay vì phải gặp mặt khách hàng để định danh, eKYC sẽ thực hiện việc này bằng phương thức trực tuyến.

Các công nghệ được áp dụng điện tử bao gồm kiểm tra, đối chiếu thông tin cá nhân với dữ liệu tập trung về danh tính người dùng, xác thực sinh trắc và nhận diện khách hàng bằng trí tuệ nhân tạo. Hình thức này giúp các ngân hàng, tổ chức tài chính như chứng khoán tiết kiệm thời gian, tiền bạc, nhân lực. Bên cạnh đó, khách hàng cũng có trải nghiệm tốt hơn.

Xác thực điện tử:

Là hoạt động xác minh người sử dụng danh tính số đúng là chủ thể danh tính số..

Danh tính số

Danh tính số tập hợp dữ liệu số cho phép xác thực một cá nhân qua môi trường mạng. Thành phần của danh tính số gồm 3 phần:

- Mã định danh: Là dãy số, ký tự được cấp để bảo đảm tính duy nhất của danh tính số trong hệ thống cung cấp dịch vụ. Danh tính số có thể bao gồm nhiều hơn một mã định danh.

- Dữ liệu số bao gồm tối thiểu một trong các thông tin sau: Số định danh cá nhân hoặc số Chứng minh nhân dân; Họ, tên đệm và tên; Ngày, tháng, năm sinh; Giới tính; Quốc tịch; Số điện thoại di động; Thư điện tử cá nhân.

- Thông tin khác trên cơ sở thỏa thuận, tuân thủ quy định pháp luật.

Sự khác biệt giữa mở tài khoản ngân hàng bằng eKYC và cách thông thường

Mở tài khoản bằng eKYC và cách thông thường không chỉ khác biệt về mặt thời gian mà còn ở các chính sách ưu đãi hấp dẫn hơn cho khách hàng.

Với eKYC, khách hàng chỉ mất vài phút đăng ký, xác thực và định danh 100% online mà không cần trực tiếp đến chi nhánh ngân hàng để hoàn thiện thêm bất kì thủ tục nào khác. Chỉ với một chiếc smartphone kết nối internet, chụp ảnh giấy tờ tùy thân (CCCD/CMND/hộ chiếu), chụp ảnh khuôn mặt, hệ thống sẽ tự động kiểm tra các thông tin hợp lệ và tiến hành mở tài khoản cho khách hàng ngay lập tức.

Sau khi đăng ký, khách hàng sẽ có ngay tài khoản để thực hiện các giao dịch hay sử dụng các dịch vụ, tiện ích online khác của ngân hàng. 

Với tài khoản eKYC, khách hàng mong muốn phát hành thẻ vật lý và nâng hạn mức giao dịch cao hơn có thể đến bất kỳ phòng giao dịch nào của ngân hàng hoặc gọi điện tới hotline ngân hàng để kích hoạt gói dịch vụ mới và sử dụng thêm các dịch vụ tiện ích khác của ngân hàng.

Làm sao để hạn chế rủi ro khi dùng eKYC?

- Nâng cao cảnh giác, không cung cấp thông tin, OTP, SMS, không đăng nhập các website/ứng dụng có chứa đường link lạ.

- Thường xuyên thay đổi/cập nhật mật khẩu

- Nhanh chóng thông báo và đăng ký với ngân hàng khi có sự thay đổi thông tin liên lạc (địa chỉ, email, điện thoại) để ngân hàng kịp thời cập nhật nhằm hỗ trợ, phục vụ khách hàng tốt hơn./.