El Nino có thể mạnh kỷ lục, đe dọa "phủ bóng" lên kinh tế toàn cầu

Đáy hồ khô nứt nẻ gần Pakozd, Hungary. Ảnh: THX/TTXVN

Hiện tượng El Nino năm nay đang có nguy cơ trở thành một trong những đợt mạnh nhất từng được ghi nhận, đe dọa làm gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan trên toàn cầu, đồng thời gây những tác động rõ rệt tới hoạt động kinh tế và thương mại quốc tế.

Theo Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Mỹ (NOAA), hiện có hơn 90% khả năng El Nino sẽ đạt cường độ rất mạnh trong mùa Thu-Đông 2026-2027. Dự báo cũng cho thấy có 69% khả năng hiện tượng này trong giai đoạn tháng 10-12/2026 sẽ vượt qua các đợt El Nino trước đây kể từ năm 1950.

El Nino là hiện tượng nhiệt độ bề mặt nước biển ở khu vực trung tâm và phía Đông Thái Bình Dương nhiệt đới tăng cao bất thường, kéo theo những thay đổi trên phạm vi toàn cầu về gió, áp suất khí quyển và lượng mưa. Các chuyên gia cảnh báo một đợt El Nino càng mạnh thì nguy cơ xuất hiện những tác động thời tiết đặc trưng của hiện tượng này càng lớn, dù mức độ ảnh hưởng sẽ khác nhau tùy khu vực.

Theo các chuyên gia, nếu El Nino tiếp tục phát triển như dự báo, hiện tượng này có thể làm nhiệt độ toàn cầu năm 2027 tăng thêm khoảng 0,3 độ C so với xu hướng nóng lên dài hạn. Một số tính toán cho thấy nhiệt độ trung bình toàn cầu năm 2027 có thể cao hơn khoảng 1,76 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp, và sẽ trở thành năm nóng nhất từng được ghi nhận.

Tác động của El Nino đã bắt đầu thể hiện rõ tại Trung Mỹ. Kênh đào Panama sẽ giảm số tàu được phép qua lại từ tháng 9 do lượng mưa thấp hơn dự báo và nguồn nước tại lưu vực kênh đào suy giảm. Theo Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama, số tàu qua kênh mỗi ngày sẽ giảm từ 36 xuống 34 tàu từ ngày 3/9 và còn 32 tàu từ ngày 15/9. Kênh đào này phụ thuộc vào nước mưa tích trữ tại các hồ nhân tạo để đưa tàu lên, xuống qua kênh.

Trong khi đó, một nghiên cứu mới của Viện Nghiên cứu Tác động khí hậu Potsdam (PIK) công bố trên tạp chí Global Change Biology cho thấy biến đổi khí hậu có thể khiến diện tích đất bị cháy rừng hằng năm tại châu Âu tăng mạnh vào cuối thế kỷ này. Với kịch bản phát thải thấp, diện tích rừng bị cháy dự báo tăng 39%; nếu kịch bản phát thải cao, con số này có thể lên tới 192%, gần gấp ba lần so với mức hiện nay.

Các nhà nghiên cứu cho rằng tình trạng nóng hơn, khô hơn và nhiều gió hơn do biến đổi khí hậu sẽ làm gia tăng nguy cơ cháy rừng, đặc biệt tại Nam Âu, Tây Âu và Trung Âu. Tuy nhiên, việc giảm phát thải, tăng cường phòng ngừa, phát hiện sớm và nâng cao năng lực chữa cháy có thể hạn chế đáng kể mức độ thiệt hại.

El Nino thường xuất hiện 2-7 năm một lần, nhưng các chuyên gia lưu ý tác động của từng đợt phụ thuộc vào cường độ, thời điểm và điều kiện khí hậu tại từng khu vực.