EU chia rẽ về thỏa thuận Mercosur sau vụ cháy rừng ở Amazon

Sau phản ứng của Pháp, Ireland và Luxembourg - những nước muốn ngưng thỏa thuận vì các vụ cháy rừng xảy ra ở Brazil, nhiều quốc gia khác đã thể hiện ý kiến không đồng tình với quan điểm trên.

Ignácio Ybáñez, Đại sứ mới của Liên minh châu Âu (EU) tại Brazil, tin rằng thỏa thuận thương mại giữa EU và các nước Mercosur là một cam kết rõ ràng hỗ trợ cho Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Điều này cho thấy các vụ cháy rừng ở Amazon không thể gây nguy hiểm cho thỏa thuận giữa EU và các quốc gia Mercosur.

Ông Ybáñez cho biết, hai bên đã đàm phán thỏa thuận thương mại trong 20 năm, đây là cam kết cho tương lai giữa hai bên, vì vậy thật sai lầm khi nghĩ rằng nghị viện các nước sẽ có phản ứng tiêu cực chỉ vì một số tình huống cụ thể.

Đề cập tới những vụ cháy rừng tồi tệ nhất trong lịch sử của Amazon, một trong những bể chứa carbon lớn nhất thế giới, ông Ybáñez nói: "Thỏa thuận Mercosur có một số cam kết về quan hệ của chúng tôi trong tương lai. Ví dụ, về vấn đề môi trường, Brazil và Mercosur rõ ràng cam kết tôn trọng Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu và các thỏa thuận quốc tế".

Sự chậm trễ trong hành động của Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro trước tình hình nghiêm trọng ở Amazon là nguyên nhân gây ra những phản ứng mạnh mẽ từ một số quốc gia thành viên EU. Pháp, Ireland và Luxembourg đang đe dọa ngăn chặn thỏa thuận với Mercosur, trong khi Tổng thống Brazil đã kêu gọi Tổng thống Pháp Emmanuel Macron không can thiệp vào các vấn đề của nước Nam Mỹ này.

Amazon đã trở thành một chủ đề nóng thực sự ở Pháp, nơi nhiều chính trị gia nhấn mạnh tới mối đe dọa của một thảm kịch môi trường mới. Chủ tịch Nhóm các thành phố dẫn đầu về sáng kiến khí hậu (C40) Anne Hidalgo đánh giá thảm họa cháy rừng xảy ra ở Amazon là tội ác chống lại loài người và những người liên đới cần phải chịu trách nhiệm.

Tại Biarritz, Tổng thống Macron cho biết các thành viên G7 đã đồng ý giúp các quốc gia bị ảnh hưởng bởi hỏa hoạn ở Amazon càng sớm càng tốt và nhắc lại rằng Vùng hải ngoại Guiana của Pháp có biên giới 700 km với Brazil, nằm ở trung tâm của rừng nhiệt đới.

Về phần mình, Tây Ban Nha phản đối việc ngăn chặn thỏa thuận thương mại với khẳng định rằng thỏa thuận sẽ mở ra "cơ hội lớn" cho cả hai khối. Tương tự, phản ứng của Hà Lan đã ít nhiều mềm mỏng hơn, vì nước này ít có lợi ích trong những vấn đề đang gây nhiều tranh cãi trong dự thảo thỏa thuận, ví dụ như vấn đề nhập khẩu thịt bò. 

Nữ Bộ trưởng Thương mại Hà Lan Sigrid Kaag nói rằng thỏa thuận này sẽ giúp cải thiện những tiêu chuẩn môi trường ở các quốc gia như Brazil. Việc Chính phủ Hà Lan có quan điểm như trên cho thấy Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Ireland Leo Varadkar sẽ phải tìm tiếng nói ủng hộ khác để có thể tạo được một nhóm thiểu số có quyền ngăn chặn khi thỏa thuận được đưa ra bỏ phiếu.

Trong khi đó, liên minh đa số tại Berlin cũng chưa đưa ra quan điểm rõ ràng về chủ đề này. Bộ trưởng Ngoại giao Đức Heiko Mass cảnh báo Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro về những hậu quả kinh tế do các vụ cháy rừng gây ra. Ông nói với tờ báo Bild am Sonntag rằng chính sách môi trường và khí hậu là trung tâm của thỏa thuận EU-Mercosur. 

Về phần mình, Bộ trưởng Bộ hợp tác kinh tế và phát triển Đức Gerd Müller bày tỏ phản đối những phản ứng chính trị quá mức. Vị quan chức nói với tờ báo Berliner Morgenpost của Đức: "Chúng tôi sẽ không thể cứu các cánh rừng nhiệt đới nếu phá hủy các cầu nối với Chính phủ Brazil và từ bỏ Quỹ Amazon".

Đề cập đến thỏa thuận Mercosur, Đại sứ EU Ignácio Ybáñez cho biết điều thực sự quan trọng là các chính phủ phải thông báo chính xác cho nghị viện của họ về các vấn đề bảo hộ đang gia tăng tại Mỹ và Trung Quốc. 

Bên cạnh đó, cam kết mà EU cần bảo vệ là các giá trị chung như nhà nước pháp quyền, nhân quyền, phát triển bền vững và tự do hóa kinh tế. Ông Ybáñez cũng không hài lòng về thái độ tấn công của Tổng thống Brazil đối với Chính phủ Na Uy và Đức sau khi các nước này đình chỉ hoạt động đóng góp cho Quỹ Amazon, vốn có trọng trách bảo tồn cánh rừng nhiệt đới lớn nhất thế giới./.