EU đạt thỏa thuận thực thi hiệp định thương mại với Mỹ

Rạng sáng ngày 20/5, các nhà lập pháp của Liên minh châu Âu (EU) và các quốc gia thành viên đã đạt được một thỏa thuận nhằm thực thi hiệp định thương mại với Mỹ, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump đe dọa sẽ áp đặt các biện pháp thuế quan mới nếu thỏa thuận này không được triển khai trước ngày 4/7.

Thông tin trên được bà Zeljana Zovko – Trưởng đoàn đàm phán của Nhóm đảng Nhân dân châu Âu (EPP) tại Nghị viện châu Âu – xác nhận ngày 20/5 sau các cuộc đàm phán giữa đại diện EU và Mỹ về khuôn khổ pháp lý cho thỏa thuận thương mại.

EU đã đạt được một thỏa thuận với Mỹ vào tháng 7 năm ngoái, quy định mức thuế suất đối với phần lớn hàng hóa châu Âu là 15%. Tuy nhiên, điều khiến ông Trump không hài lòng là EU vẫn chưa thực hiện cam kết xóa bỏ thuế quan đối với hầu hết các mặt hàng nhập khẩu từ Mỹ để đổi lại ưu đãi trên. Ông Trump từng cảnh báo nếu không đạt được điều này, EU có thể phải hứng chịu các mức thuế "cao hơn nhiều". Ông thậm chí đã tuyên bố sẽ tăng thuế đối với ô tô và xe tải của châu Âu từ mức 15% hiện tại lên 25%.

Trong một tuyên bố trên mạng xã hội X, với thỏa thuận đạt được trong việc thực thi hiệp định thương mại với Mỹ, bà Zovko cho biết, châu Âu đã tránh được nguy cơ leo thang căng thẳng thương mại gây tổn hại cho doanh nghiệp, đầu tư và hàng triệu việc làm ở cả hai bờ Đại Tây Dương.

Các nhà lập pháp châu Âu từng chịu áp lực lớn phải từ bỏ một số điều khoản sửa đổi mà phía Mỹ coi là không thể chấp nhận được. Trong số đó có điều khoản đình chỉ, vốn cho phép EU hủy bỏ các điều kiện thuế quan ưu đãi dành cho các nhà xuất khẩu Mỹ nếu phía Mỹ vi phạm thỏa thuận.

Văn bản cuối cùng được thông qua đã trao quyền cho Ủy ban châu Âu (EC) được kích hoạt cơ chế đình chỉ nếu Mỹ không thực hiện các cam kết hoặc gây gián đoạn hoạt động thương mại và đầu tư với EU, bao gồm cả các hành vi mang tính phân biệt đối xử hoặc nhắm vào các thực thể kinh tế của EU. Thỏa thuận cũng cung cấp cho EU các công cụ để xử lý tình trạng lượng hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ tăng đột biến, gây ra hoặc đe dọa gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho các nhà sản xuất trong nước.

Mặc dù vậy, Nghị viện châu Âu cũng chấp nhận nhượng bộ và giảm bớt một số yêu cầu. Đáng chú ý, văn bản cuối cùng đã gia hạn cho Mỹ đến cuối năm nay để bãi bỏ các khoản phụ thuế trên 15% đối với các linh kiện thép, thay vì kiên quyết coi đây là một điều kiện tiên quyết như trước.

Một vấn đề gây tranh cãi khác là các điều khoản gọi là "bình minh" và "hoàng hôn". Theo các điều khoản này, các nghĩa vụ từ phía EU trong hiệp định sẽ bắt đầu có hiệu lực ngay khi Mỹ thực hiện đầy đủ các cam kết của mình, và hiệp định sẽ hết hạn vào năm 2028 trừ khi được gia hạn. Theo một thông báo từ Nghị viện châu Âu, điều khoản "bình minh" đã bị loại bỏ hoàn toàn, trong khi thời hạn của điều khoản "hoàng hôn" được lùi lại đến cuối năm 2029.

Theo truyền thông châu Âu, thỏa thuận trên được thông qua sau cuộc họp kéo dài đến đêm 19/5 tại Strasbourg (Pháp), liên quan tới việc thực thi các nội dung thuế quan trong tuyên bố thương mại chung EU-Mỹ được ký gần một năm trước.