EU đề xuất cấm trẻ dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội và chatbot AI

Đây được đánh giá là một trong những kế hoạch mang tính bước ngoặt và quyết liệt nhất từ trước đến nay của khối nhằm bảo vệ trẻ em trước những nguy cơ trên không gian mạng.

Theo tài liệu nội bộ của Ủy ban châu Âu (EC), dự luật nằm trong khuôn khổ "Đạo luật Trẻ em EU" (EU Kids Act). Dự kiến, Chủ tịch EC Ursula von der Leyen và Ủy viên phụ trách công nghệ Henna Virkkunen sẽ chính thức công bố dự luật vào ngày 17/9. Trước đó, bà von der Leyen có thể sẽ hé lộ một số nội dung then chốt trong bài phát biểu Thông điệp Liên minh vào ngày 16/9.

Tài liệu nêu rõ định hướng chính sách của EU là tạo điều kiện cho trẻ vị thành niên khai thác tiềm năng của các tiện ích số, song song với việc bảo vệ các em trước nguy cơ bị bóc lột và lạm dụng; đồng thời cơ quan quản lý phải thiết lập rào cản ngăn các tập đoàn công nghệ tiếp cận đối tượng người dùng nhỏ tuổi.

Đề xuất mới của EC phân chia lộ trình tiếp cận dịch vụ số theo từng nhóm tuổi cụ thể, trong đó trẻ từ 15 tuổi trở lên được phép tự thiết lập tài khoản cá nhân. Trẻ em từ 13 đến 14 tuổi chỉ có thể nhờ cha mẹ mở các tài khoản thử nghiệm sơ cấp trên mạng xã hội và nền tảng video.

Các tài khoản này phải chịu sự kiểm soát trực tiếp từ phụ huynh, bị giới hạn nghiêm ngặt về danh bạ liên lạc cũng như thời gian truy cập. Đối với nhóm từ 3 đến 12 tuổi, phụ huynh sẽ kiểm soát hoàn toàn tài khoản.

Nhóm tuổi này chỉ được phép truy cập các dịch vụ chuyên biệt thân thiện với trẻ em đã qua kiểm duyệt tiêu chuẩn an toàn cao. Trẻ dưới 3 tuổi hoàn toàn không được tiếp cận bất kỳ dịch vụ trực tuyến nào thuộc diện điều chỉnh.

Quy định mới sẽ áp dụng trực tiếp lên các "ông lớn" công nghệ, bao gồm Meta (với Facebook, Instagram), ByteDance (TikTok), Google (YouTube) hay nhà phát triển mô hình ChatGPT.

Dự thảo yêu cầu các doanh nghiệp phải đóng một khoản "phí giám sát" để tài trợ kinh phí cho hoạt động thanh tra và thực thi pháp luật của các cơ quan quản lý. Bên cạnh đó, các hãng công nghệ phải chủ động loại bỏ các thiết kế giao diện mang tính gây nghiện cùng thuật toán đẩy nội dung độc hại; đồng thời phải tích hợp công cụ hỗ trợ người dùng nhỏ tuổi dễ dàng báo cáo nội dung tiêu cực và cung cấp tính năng kiểm soát hiệu quả cho cha mẹ.

Đặc biệt, các nền tảng mạng xã hội và video bắt buộc phải áp dụng quy trình xác minh độ tuổi thực tế khi người dùng đăng ký mở tài khoản. Tương tự, các nền tảng trò chơi trực tuyến phải kiểm tra độ tuổi trước khi cho phép tải ứng dụng game về thiết bị. Quy định mới này nâng cao đáng kể trách nhiệm của các công ty công nghệ, vốn lâu nay chủ yếu áp dụng ngưỡng tuổi tối thiểu tự khai báo là từ 13 tuổi.

Phía Ủy ban châu Âu hiện từ chối đưa ra bình luận chính thức. Sau khi công bố, EC sẽ phải trải qua nhiều tháng đàm phán và thảo luận căng thẳng với Nghị viện châu Âu (EP) cùng chính phủ các nước thành viên trước khi dự thảo chính thức trở thành luật có hiệu lực.