Fed phát tín hiệu tăng lãi suất nếu lạm phát không hạ nhiệt

Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh ngày 28/8 phát tín hiệu cơ quan này có thể phải tăng lãi suất nếu lạm phát tiếp tục duy trì ở mức cao, qua đó đưa ra thông điệp cứng rắn hơn đáng kể so với kỳ vọng của Tổng thống Donald Trump về một chính sách tiền tệ nới lỏng.

Phát biểu tại Hội nghị chuyên đề kinh tế thường niên Jackson Hole ở bang Wyoming, trong bài diễn văn đầu tiên trên cương vị Chủ tịch Fed, ông Warsh nhấn mạnh ưu tiên hàng đầu của Fed hiện nay phải là đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%. Ông cho rằng các số liệu gần đây chưa cho thấy xu hướng lạm phát cơ bản đã cải thiện đủ rõ ràng và đủ nhanh.

Theo ông Warsh, chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) - thước đo lạm phát được Fed đặc biệt chú trọng - hiện tăng 3,7% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn đáng kể mục tiêu 2%. Ông khẳng định Fed phải chắc chắn rằng lạm phát cơ bản đang tiến về mục tiêu với tốc độ đủ nhanh, nếu không, ngân hàng trung ương “vẫn còn việc phải làm”.

Đáng chú ý, ông Warsh không đánh giá kinh tế Mỹ đang ở trạng thái yếu đến mức Fed cần nhanh chóng hạ lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng. Ngược lại, ông nhận định nền kinh tế đang thể hiện khả năng chống chịu đáng kể, với chi tiêu tiêu dùng và đầu tư doanh nghiệp vẫn mạnh. Đầu tư vào thiết bị và tài sản vô hình tăng khoảng 9% trong 4 quý qua, mức cao nhất kể từ năm 2021, với hơn một nửa mức tăng đầu tư vốn trong năm nay có thể liên quan đến hoạt động xây dựng hạ tầng và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Ông Warsh cho rằng lãi suất ngắn hạn vẫn là công cụ chủ yếu để Fed kiểm soát lạm phát. Ông không cam kết Fed sẽ tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 15-16/9, đồng thời nhấn mạnh chính sách tiền tệ phải được quyết định dựa trên dữ liệu kinh tế thay vì những cam kết trước về hướng đi của lãi suất.

Thông điệp của ông Warsh lập tức làm thay đổi kỳ vọng trên thị trường. Trước bài phát biểu, các nhà giao dịch đánh giá xác suất Fed tăng lãi suất trong tháng 9 ở khoảng 35-40%. Sau phát biểu, xác suất này tăng lên khoảng 55-60%, trong khi lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn ngắn tăng và đồng USD mạnh lên.

Ông Warsh cho biết thêm Fed sẽ hạn chế đưa ra những định hướng quá cụ thể về chính sách trong tương lai. Theo ông, việc Fed liên tục đưa ra “định hướng trước” có thể khiến thị trường phụ thuộc quá nhiều vào những tín hiệu của Fed, trong khi các quyết định chính sách cần được điều chỉnh linh hoạt theo những thay đổi của nền kinh tế.

Thông điệp trên được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Trump từ lâu gây sức ép yêu cầu Fed hạ lãi suất. Ông Trump nhiều lần chỉ trích Fed và người tiền nhiệm của ông Warsh là Jerome Powell vì duy trì lãi suất ở mức quá cao. Việc ông Warsh được Tổng thống Trump lựa chọn từng làm dấy lên kỳ vọng rằng Fed dưới sự lãnh đạo mới sẽ theo đuổi chính sách tiền tệ dễ nới lỏng hơn.

Tuy nhiên, phát biểu tại Jackson Hole cho thấy ông Warsh đang đặt trọng tâm vào nhiệm vụ kiểm soát lạm phát và tính độc lập trong quyết định chính sách của Fed. Giới phân tích nhận định diễn biến từ nay đến cuộc họp tháng 9/2026 sẽ phụ thuộc chủ yếu vào các số liệu mới về lạm phát, việc làm và hoạt động kinh tế. Nếu lạm phát không có dấu hiệu giảm rõ rệt, khả năng Fed tăng lãi suất sẽ tiếp tục được củng cố. Ngược lại, những bằng chứng cho thấy áp lực giá giảm nhanh có thể khiến Fed duy trì mức lãi suất hiện tại.

Bài phát biểu của ông Warsh cũng cho thấy sự phát triển nhanh chóng của AI đang trở thành một yếu tố ngày càng quan trọng trong đánh giá triển vọng kinh tế của Fed. Theo Chủ tịch Fed, đầu tư liên quan đến AI đang góp phần thúc đẩy tăng trưởng, trong khi tác động dài hạn của công nghệ này đối với năng suất, việc làm và lạm phát vẫn còn nhiều điều chưa chắc chắn.

Như vậy, thay vì mở đường cho một chu kỳ giảm lãi suất như kỳ vọng của Tổng thống Trump, ông Warsh đã phát đi tín hiệu rằng Fed sẵn sàng duy trì hoặc thậm chí thắt chặt chính sách tiền tệ nếu lạm phát không trở lại mục tiêu 2%. Thông điệp này đang khiến thị trường phải điều chỉnh lại kỳ vọng về chính sách tiền tệ Mỹ trong những tháng tới.