Gần 400 thủy điện nhỏ giảm áp lực phụ tải miền Bắc

Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện tại miền Bắc tiếp tục tăng mạnh, đặc biệt trong mùa nắng nóng năm 2026, gần 400 nhà máy thủy điện nhỏ đấu nối vào lưới điện phân phối do Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) quản lý đang phát huy hiệu quả, góp phần bổ sung nguồn điện tại chỗ, giảm áp lực cho hệ thống truyền tải và cùng EVNNPC bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định, liên tục phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và đời sống nhân dân.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, sản lượng điện nhận của EVNNPC đạt 58,37 tỷ kWh, công suất phụ tải cực đại tăng khoảng 16,9%, sản lượng điện tăng khoảng 13,29% so với cùng kỳ năm trước. Trước tốc độ tăng trưởng phụ tải cao, cùng với việc khai thác hiệu quả các nguồn điện lớn, sự đồng hành của các nhà máy thủy điện nhỏ đã trở thành một trong những nhân tố quan trọng góp phần tăng cường khả năng cung ứng điện cho khu vực miền Bắc.

Hiện nay, gần 400 nhà máy thủy điện nhỏ đấu nối vào lưới điện phân phối của EVNNPC, chủ yếu phân bố tại các tỉnh trung du và miền núi như Điện Biên, Sơn La, Cao Bằng, Hà Giang, Lào Cai, Tuyên Quang, Yên Bái, Nghệ An... Với lợi thế nằm gần trung tâm phụ tải và khả năng phát điện linh hoạt, các nhà máy đã hình thành mạng lưới nguồn điện tại chỗ quan trọng, góp phần giảm tải cho hệ thống truyền tải và nâng cao tính chủ động trong vận hành lưới điện.

Là đơn vị quản lý và vận hành lưới điện phân phối trên địa bàn 17 tỉnh, thành phố phía Bắc, EVNNPC luôn duy trì sự phối hợp chặt chẽ với các đơn vị điều độ và các chủ đầu tư nhà máy thủy điện nhỏ nhằm khai thác tối đa hiệu quả các nguồn điện đấu nối vào lưới điện phân phối.

Thông tin về lưu lượng nước, khả năng phát điện, tình trạng thiết bị và kế hoạch bảo dưỡng được cập nhật thường xuyên giữa EVNNPC, đơn vị điều độ và các doanh nghiệp phát điện. Nhờ đó, các nguồn điện được huy động kịp thời, phù hợp với diễn biến phụ tải và điều kiện thủy văn, đặc biệt trong các thời điểm nhu cầu sử dụng điện tăng cao.

Hiện nay, nhiều nhà máy như Trung Thu (Điện Biên), Bản Rạ, Mông Ân, Bảo Lâm 1, Bảo Lâm 3A, Bảo Lạc B, Nam Quang (Cao Bằng), Suối Lừm 1 (Sơn La), Khe Soong (Quảng Ninh), Sông Quang, Châu Thôn (Nghệ An), Cụm Nậm Chim 1 (Sơn La)... cùng hàng trăm nhà máy khác vẫn đang vận hành ổn định, khai thác hiệu quả nguồn thủy năng để bổ sung nguồn điện cho hệ thống.

Trong các thời điểm phụ tải tăng cao, các tổ máy luôn được duy trì ở trạng thái sẵn sàng phát điện theo yêu cầu điều độ. Việc khai thác hiệu quả nguồn điện tại chỗ không chỉ góp phần giảm áp lực lên hệ thống truyền tải mà còn giảm tổn thất điện năng, cải thiện chất lượng điện áp và nâng cao độ tin cậy cung cấp điện cho khách hàng.

Trong các đợt nắng nóng, khi nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh, các nhà máy thủy điện nhỏ luôn chủ động phối hợp với EVNNPC và đơn vị điều độ để huy động tối đa khả năng phát điện theo điều kiện thủy văn, ưu tiên phát điện vào các khung giờ phụ tải cao nhằm chia sẻ áp lực cho hệ thống điện.

Nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa EVNNPC, các đơn vị điều độ và các doanh nghiệp phát điện, trong các thời điểm phụ tải tăng cao, hệ thống điện miền Bắc được bổ sung khoảng 1.800–1.900 MW công suất và khoảng 50 triệu kWh điện mỗi ngày từ các nhà máy thủy điện đấu nối vào lưới điện phân phối. Nguồn điện này góp phần giảm áp lực huy động từ các nguồn điện khác, hạn chế nguy cơ quá tải cục bộ và nâng cao khả năng đáp ứng phụ tải của hệ thống.

Không chỉ thực hiện tốt nhiệm vụ phát điện, nhiều doanh nghiệp như Công ty cổ phần Thủy điện Đông Bắc, Công ty cổ phần Đầu tư Năng lượng miền Bắc, Công ty cổ phần Thủy điện Ngòi Quảng, Công ty cổ phần Thủy điện Sông Quang... còn chủ động chia sẻ thông tin vận hành, cập nhật kế hoạch bảo dưỡng và sẵn sàng điều chỉnh phương thức phát điện theo yêu cầu điều độ, góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp trong vận hành hệ thống điện.

Phó Tổng giám đốc EVNNPC Vũ Anh Phương cho biết, các nhà máy thủy điện nhỏ đấu nối vào lưới điện phân phối là nguồn điện tại chỗ có ý nghĩa quan trọng đối với việc bảo đảm cung ứng điện cho miền Bắc, nhất là trong các thời điểm phụ tải tăng cao.

EVNNPC luôn phối hợp chặt chẽ với các đơn vị điều độ và các doanh nghiệp phát điện để khai thác tối ưu nguồn điện này, góp phần giảm áp lực cho hệ thống truyền tải, nâng cao độ tin cậy cung cấp điện và bảo đảm vận hành hệ thống điện an toàn, ổn định, liên tục.

EVNNPC cho biết sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp với các đơn vị điều độ, các chủ đầu tư và đơn vị quản lý vận hành các nhà máy thủy điện nhỏ để khai thác hiệu quả các nguồn điện đấu nối vào lưới điện phân phối, chủ động xây dựng phương thức huy động linh hoạt, nâng cao hiệu quả vận hành và cùng các doanh nghiệp phát điện bảo đảm hệ thống điện miền Bắc vận hành an toàn, ổn định, liên tục, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và đời sống nhân dân.