Gạo Việt Nam tại Nhật Bản: Từ “hiện diện” đến sự công nhận của người tiêu dùng

Tại Nhật Bản, quốc gia nổi tiếng với tiêu chuẩn nhập khẩu nông sản khắt khe và văn hóa tiêu dùng khó tính, A An – một thương hiệu gạo của Việt Nam  đang dần chinh phục chính khách hàng bản địa, tạo nên hành trình từ sự hiện diện trên những kệ hàng đến sự tin dùng trong căn bếp của người tiêu dùng đáng ghi nhận.  

Chất lượng là điều kiện tiên quyết 

Ngày 01/7/2022 tại Tokyo, sự kiện quảng bá sản phẩm gạo Việt Nam lần đầu tiên bày bán tại thị trường Nhật Bản được tổ chức, với sự bảo trợ của Bộ Công Thương Việt Nam, Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản. Kể từ thời điểm đó, Gạo A An chính thức xuất hiện tại “đất nước mặt trời mọc” – một trong những quốc gia bảo hộ nông nghiệp nghiêm ngặt và kiểm soát các mặt hàng nhập nông sản nhập khẩu mà đặc biệt là gạo rất chặt chẽ.  

Với dòng sản phẩm gạo thơm đặc sản Việt Nam ST25, A An tập trung vào cộng đồng người Việt sinh sống tại các thành phố lớn. Theo chia sẻ từ lãnh đạo công ty, lô hàng đầu tiên xuất được 100 tấn gạo, tương đương 5 container qua Nhật. Con số khiêm tốn nhưng A An đã chứng minh năng lực và chiến lược phát triển thương hiệu đầy bản lĩnh của sản phẩm Việt Nam tại thị trường nước ngoài, trở thành đơn vị tiên phong vượt qua gần 650 tiêu chí kiểm định để xuất khẩu gạo sang Nhật Bản bằng chính thương hiệu của mình, thay vì dán nhãn của nhà nhập khẩu. Trong đó có những tiêu chí khắt khe về kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và kim loại nặng, quy trình từ canh tác – thu hoạch đến chế biến và bảo quản phải đảm bảo giữ trọn vẹn được chất lượng hạt gạo khi đến tay người tiêu dùng, bao bì có mẫu mã bắt mắt và chất liệu phù hợp… 

Tuy nhiên, A An không dừng lại ở vai trò “mang gạo đặc sản Việt đến cho người Việt”. Năm 2024, công ty chuyển sang một chiến lược mới khi “xuất khẩu ngược” dòng sản phẩm gạo A An Japonica - một loại gạo có nguồn gốc và mang đậm dấu ấn văn hóa ẩm thực Nhật Bản - vào chính thị trường này. Từ 5.000 tấn ban đầu, chủ doanh nghiệp cho biết nhiều đơn vị vẫn đang đặt hàng và sản lượng đưa vào Nhật dự kiến đạt 30.000 tấn trong năm nay. Câu chuyện xuất khẩu hàng nghìn tấn gạo mang thương hiệu A An vào Nhật không chỉ là thành tích xuất khẩu, mà là minh chứng cho tiềm năng phát triển thương hiệu gạo Việt và gia tăng cả sản lượng lẫn giá trị nếu doanh nghiệp có thương hiệu mạnh, có sản phẩm đạt chuẩn và chiến lược bài bản. 

Tại Việt Nam, sản lượng gạo Japonica hàng năm đạt khoảng 400.000 - 500.000 tấn, phần lớn được sản xuất trên những cánh đồng thuộc khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Tuy nhiên, chỉ khoảng 10% trong số đó có điều kiện đất đai và nguồn nước phù hợp để đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của Nhật Bản về nhập khẩu. 

Bên cạnh điều kiện tự nhiên, các doanh nghiệp liên kết với nông dân để trồng giống lúa này cũng phải liên tục nâng cao trình độ kỹ thuật trong canh tác cho người trồng lúa, năng lực xử lý và chế biến lúa gạo sau thu hoạch để đưa thành công sản phẩm gạo mang thương hiệu Việt vào các thị trường khó tính. 

Sự đón nhận tích cực từ người tiêu dùng Nhật Bản 

Từ cuối năm 2023 đến nay, nhiều phóng sự và chương trình truyền hình Nhật Bản đã ghi nhận sự hiện diện của gạo A An trên các kệ hàng siêu thị tại Tokyo và một số tỉnh thành khác. Nhiều bản tin thời sự, chương trình chuyên đề ẩm thực, bài báo đã ghi nhận những phản hồi tích cực từ người dân địa phương về gạo Japonica nhập khẩu từ Việt Nam. 

“Có khá nhiều mẫu gạo được bày bán tại siêu thị; trong đó nổi bật có gạo Japonica đến từ Việt Nam. Từ hình thức đến hương vị đều giống với gạo Nhật”, hay “Gạo Japonica từ Việt Nam có cách nấu tương tự và khi ăn thì ngon như chính gạo quốc nội vậy” – trích từ lời dẫn và cảm nhận của khách hàng trong một phóng sự được thực hiện bởi kênh NHK, đài truyền hình quốc gia của Nhật Bản. 

Đầu năm nay, gạo A An cũng thu hút hàng nghìn lượt khách hàng tham quan và trải nghiệm sản phẩm tại Supermarket Trade Show (một triển lãm có quy mô lớn nhất ngành bán lẻ Nhật Bản). 

Không dừng lại ở câu chuyện xuất khẩu, gạo A An đang đi trên hành trình đưa thương hiệu gạo Việt đến rộng rãi hơn và được đón nhận bởi chính người dân tại các thị trường khó tính. Trong từng hạt gạo A An còn là câu chuyện về sự nỗ lực không ngừng của người nông dân, sự đầu tư bài bản của doanh nghiệp và khát vọng vươn xa của ngành nông nghiệp Việt Nam. Từ bước khởi đầu với cộng đồng người Việt sống tại nước ngoài đến sự công nhận từ người tiêu dùng Nhật Bản, thương hiệu gạo A An đã chứng minh rằng: chất lượng – minh bạch – sự kiên định trong chiến lược là những yếu tố then chốt để xây dựng vị thế tại thị trường quốc tế.