Gặp lão nông 80 tuổi gìn giữ vườn chim tự nhiên tại Vĩnh Long

Với ông, đàn chim trời đã trở thành những người bạn gắn bó trong cuộc sống thường ngày. Ngày ngày ông vẫn lặng lẽ bảo vệ, chăm chút duy trì hệ sinh thái cho khu vườn, giữ môi trường bình yên cho đàn chim.

Mối duyên với chim trời

Ông Lê Văn Chìa cho biết, mối duyên với những đàn chim trời bắt đầu từ khoảng năm 2006, khi đàn vạc vài trăm con đầu tiên bay về trú ngụ trong khu vườn trồng nhãn, dừa, măng cụt của gia đình. Khu vườn ít sử dụng phân thuốc, cây cối tự nhiên nên dần trở thành nơi dừng chân quen thuộc của đàn chim. Đến giữa năm 2008, số lượng chim tăng lên hàng nghìn con, bay kín cả góc vườn. Theo thời gian, không chỉ có vạc mà nhiều loài cò, chim hoang dã khác cũng kéo nhau về làm tổ, sinh sản và định cư.

Dù chim làm giảm năng suất vườn nhãn, nhiều cây bị hư hại, nhưng ông Chìa vẫn quyết định giữ lại khu vườn cho đàn chim trú ngụ. Nghĩ “đất lành chim đậu” nên ông càng cố gắng gìn giữ môi trường, không gian yên tĩnh để chim sinh sống. Để bảo vệ đàn chim khỏi nạn săn bắt, vợ chồng ông còn dùng tiền tích góp làm hàng rào lưới sắt bao quanh khu vườn.

Ông Chìa chia sẻ: “Ngày đầu chỉ vài trăm con vạc bay về ngủ trong vườn, tôi thấy yêu thích nên giữ lại. Qua vài năm, đàn chim vẫn ở yên, ban ngày bay đi kiếm ăn, chiều lại bay về. Đến khi thấy chim làm tổ, sinh con, tôi càng quý và gắn bó hơn với khu vườn này”.

Hiểu rõ tập quán sinh sống của từng loài, ông Chìa say sưa kể về đặc tính và khu vực trú ngụ của đàn chim trong vườn. Qua từng câu chuyện mộc mạc, mọi người đều cảm nhận được tình yêu đặc biệt mà lão nông dành cho đàn chim trời suốt gần 20 năm qua.

Ông Chìa cho biết, thời gian gần đây, khu vườn của gia đình ông xuất hiện thêm hàng trăm con cò ốc cùng nhiều loài chim khác tìm về cư trú. Mỗi buổi chiều, đàn cò ốc bay về làm náo động cả khu vườn, tạo nên khung cảnh sinh động giữa vùng quê yên bình.

Đau đáu khi chim trời bị bắn hạ

Ông Lê Văn Chìa cho biết, khu vườn rộng hơn 2,6ha nhiều năm qua thường xuyên bị người lạ vào săn bắt trộm chim. Thời gian gần đây, tình trạng này càng diễn biến phức tạp hơn khi lượng chim, cò tìm về ngày một đông. Mỗi ngày, ông đều đi khắp khu vườn để theo dõi tình trạng sinh sống của chúng. Ban đêm, chỉ cần nghe tiếng chim, cò kêu xáo động ngoài vườn là ông lại bật dậy đi kiểm tra vì biết có người vào bắt trộm. Ông dựng nhiều chòi tạm giữa vườn, cầm đèn đi tuần để kịp thời ngăn chặn. Khi phát hiện chim, cò bị bắn trọng thương, ông mang vào nhà chăm sóc đến khi hồi phục rồi thả về tự nhiên. Nhìn về phía những tán cây nơi đàn chim đang cư trú, ông Chìa tâm sự: “Chỉ mong chấm dứt tình trạng này để đàn chim, cò được bình yên, an toàn”.

Trước những khó khăn của ông Lê Văn Chìa trong việc gìn giữ môi trường sống tự nhiên cho đàn chim, năm 2023, các cơ quan chuyên môn đã tham mưu UBND tỉnh Vĩnh Long ban hành kế hoạch bảo vệ khu vực vườn chim; đồng thời tăng cường cắm bảng tuyên truyền, cấm săn bắt chim hoang dã. Mới đây, UBND tỉnh Vĩnh Long đã chỉ đạo các ngành chức năng khảo sát, đánh giá thực tế khu vườn để có giải pháp bảo tồn trong thời gian tới.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, qua khảo sát, số lượng chim tại vườn của ông Lê Văn Chìa khá lớn, cao điểm năm 2018 ghi nhận hơn 2.000 cá thể chim vạc. Nhiều loài chim hoang dã khác như cò trắng, cò ốc, chim cốc… cũng dần tập trung về cư trú, hình thành quần thể chim đa dạng như hiện nay. Các ngành chức năng đánh giá vườn chim Hai Chìa là khu vực có giá trị về tài nguyên thiên nhiên và đa dạng sinh học cần được quan tâm bảo tồn. Khu vực này không chỉ có ý nghĩa về môi trường sinh thái mà còn phục vụ hoạt động nghiên cứu, giáo dục và phát triển du lịch trong tương lai.

Theo ông Nguyễn Văn Nhiều, Phó Chủ tịch UBND xã Trà Côn, gần 20 năm qua, ông Hai Chìa luôn dành nhiều tâm huyết để gìn giữ vườn chim. Dù phải dành diện tích lớn đất vườn làm nơi trú ngụ cho chim, ông vẫn sẵn sàng hi sinh lợi ích kinh tế để bảo tồn khu vườn. Chính quyền địa phương rất trân trọng việc làm ý nghĩa này. Thời gian tới, địa phương tiếp tục phối hợp với ông để duy trì, bảo tồn vườn chim; đồng thời kiến nghị các sở, ngành quan tâm hỗ trợ nhằm bảo vệ đa dạng sinh học, nâng cao ý thức cộng đồng trong bảo tồn động vật hoang dã và môi trường sinh thái.

Xúc động khi nơi cư trú của đàn chim được các ngành chức năng quan tâm bảo vệ, ông Lê Văn Chìa chia sẻ: “Suốt nhiều năm qua, tôi luôn cố gắng gìn giữ nơi đây để chim, cò có chỗ trú ngụ yên bình. Tôi chỉ mong mình còn đủ sức khỏe để tiếp tục đồng hành, giữ cho đàn chim được sinh sống yên ổn, ngày ngày tìm về đây trú ngụ và sản sinh”.