Giá nhiên liệu bay tăng gấp 3 lần, ngành hàng không bàn phương án ứng phó

Ngày 9/3, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng chủ trì cuộc họp với các cơ quan, đơn vị trong ngành hàng không về kế hoạch ứng phó với các tác động từ việc tăng giá nhiên liệu do xung đột tại Trung Đông.

Báo cáo tại cuộc họp, ông Bùi Minh Đăng, Trưởng phòng Vận tải hàng không (Cục Hàng không Việt Nam) cho biết, trước diễn biến phức tạp của tình hình chiến sự Trung Đông, giá nhiên liệu JetA1 (không phải là giá dầu thô) đã tăng gấp 3 lần so với thời điểm trước khi xảy ra xung đột. Điều này khiến các hãng hàng không gặp nhiều khó khăn khi chi phí sẽ đội lên 60 - 70%.

Bên cạnh đó, việc tăng giá dầu diesel cũng ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động của các cảng hàng không. Trong khi các đơn vị cung cấp xăng dầu cũng gặp khó khăn về việc đảm bảo duy trì cung ứng nhiên liệu cho hoạt động vận tải hàng không tại Việt Nam.

Tại cuộc họp, đại diện các đơn vị nhập khẩu xăng dầu cho biết đều đã tìm kiếm nguồn cung trong giai đoạn trước mắt, tuy nhiên đến thời điểm này vẫn đang khó khăn do tác động mang tính toàn cầu.

Ông Trần Minh Tuấn, Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Nhiên liệu hàng không Việt Nam (Skypec) thông tin, hiện tại, nguồn nhiên liệu của đơn vị chủ yếu nhập từ Singapore, Thái Lan, Trung Quốc với khoảng 70 - 80% nguồn cung và trong nước ở nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nghi Sơn chiếm khoảng 20 – 30%.

Về lượng hàng, Tổng giám đốc Skypec khẳng định sẽ đảm bảo cung cấp nhiên liệu cho các hãng hàng không đến 31/3/2026 và đã đặt hàng cho nhu cầu tháng 4/2026. Tuy nhiên, trong thời gian tiếp theo, công ty sẽ phải tiếp tục theo dõi thêm diễn biến tình hình của khu vực Trung Đông.

Skypec kiến nghị Cục Hàng không khuyến cáo các hãng hàng không trong và ngoài nước phải tối ưu hóa kế hoạch sử dụng nhiên liệu. Ngoài ra, các hãng phải có cam kết về mặt sản lượng tương đối chính xác trong các tháng 3 - 5/2026 để đơn vị chủ động về nguồn hàng và tài chính. Nếu không sử dụng hết nhiên liệu này theo như cam kết cần có chính sách hỗ trợ cùng với Skypec.

Tương tự, ông Nguyễn Văn Học, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Nhiên liệu bay Petrolimex (Petrolimex Aviation) cũng cam kết sẽ đảm bảo nguồn cung nhiên liệu cho các hãng hàng không đến hết tháng 3/2026. Tuy nhiên, trong tháng 4 vẫn chưa thể khẳng định trước khi những đơn hàng đã ký nhưng có nguy cơ bị hủy, do các bên liên quan được kích hoạt điều khoản bất khả kháng (force majeure).

“Đề nghị các hãng hàng không thực hiện nghiêm túc các hợp đồng ký kết để chúng tôi có kế hoạch mua hàng, tránh rủi ro về giá”, Tổng giám đốc Petrolimex Aviation nêu ý kiến; đồng thời kiến nghị Cục Hàng không báo cáo với Chính phủ, Bộ Ngoại giao có tiếng nói đối với các quốc gia trên hỗ trợ và cam kết thực hiện những lô hàng đã ký và tàu đang chờ nhận được lô hàng này về Việt Nam đáp ứng nhu cầu rất cấp bách trong nước.

Về phía các hãng hàng không, Phó Tổng giám đốc Hãng hàng không quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines) Nguyễn Quang Trung cho hay, trước mắt, hãng sẽ sử dụng nguồn nhiên liệu dự trữ từ tháng 3; song song triển khai các giải pháp tiết kiệm nhiên liệu nhằm đảm bảo một phần nhu cầu khai thác trong tháng 4.

“Nếu giá nhiên liệu tăng lên khoảng 200 USD/thùng, chi phí khai thác của các hãng hàng không có thể tăng gấp đôi. Khi đó, càng bay càng lỗ”, vị Phó Tổng giám đốc nhận định.

Để tháo gỡ khó khăn trước mắt, đại diện Vietnam Airlines kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét miễn thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay. Bên cạnh đó, ngoài việc phân bổ slot tại Việt Nam, hãng cũng đề nghị Cục Hàng không Việt Nam có tiếng nói với các nhà chức trách hàng không quốc tế nhằm áp dụng các cơ chế linh hoạt tương tự giai đoạn dịch COVID-19.

Đại diện Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) cho biết đã yêu cầu các cảng hàng không rà soát nguồn lực xăng dầu hiện có và tăng cường dự trữ nhằm bảo đảm hoạt động của các cảng không bị gián đoạn. “ACV sẽ đồng hành cùng các đơn vị, rà soát tổng thể, cân đối nguồn lực và xây dựng phương án chung phù hợp, đảm bảo công bằng và hiệu quả trong quá trình khai thác”, đại diện ACV cho biết.

Kết luận cuộc họp, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng nhận định tình hình hiện nay đặt ra nhiều thách thức lớn đối với ngành hàng không. Tuy nhiên, trong “nguy” có “cơ”, khó khăn cũng có cơ hội để các cơ quan, đơn vị trong ngành cùng chung ý chí, quyết tâm tìm kiếm giải pháp phù hợp nhằm duy trì đà tăng trưởng. Trước mắt, các chính sách, cơ chế hỗ trợ cần được xem xét kéo dài đến hết tháng 5.

Đối với các đơn vị cung ứng nhiên liệu trong nước, cần nỗ lực duy trì kế hoạch sản xuất, kinh doanh, đảm bảo nguồn cung cho hoạt động hàng không. Các hãng hàng không cần thực hiện đúng các cam kết trong hợp đồng, chủ động rà soát và xây dựng kế hoạch khai thác phù hợp, hạn chế phụ thuộc quá nhiều vào các thị trường qua Trung Đông; cùng với thực hiện nghiêm nghĩa vụ thanh toán đối với các đơn vị cung ứng nhiên liệu.

Về kiến nghị chính sách, Cục Hàng không Việt Nam sẽ đề xuất Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ xem xét các cơ chế hỗ trợ phù hợp; kiến nghị Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ ổn định, xem xét nới hạn mức tín dụng hỗ trợ cho các doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu, các hãng hàng không…