Giá nông sản chịu áp lực từ căng thẳng thương mại Mỹ - Trung

Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) cho biết tuần giao dịch vừa qua, từ ngày 1 đến 5/12, thị trường hàng hóa thế giới ghi nhận diễn biến phân hóa khi nhóm nông sản chìm trong áp lực từ căng thẳng thương mại Mỹ - Trung, kéo giá đậu tương xuống mức thấp nhất một tháng. Trong khi đó, thị trường kim loại lại sôi động khi giá bạc tiếp tục leo lên vùng cao mới nhờ kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hạ lãi suất. Đóng cửa, lực mua chiếm ưu thế kéo chỉ số MXV-Index tăng gần 1,5% lên 2.402 điểm - vùng cao nhất đã được thiết lập từ tháng 1/2023. 

Ở chiều ngược lại, thị trường nông sản chứng kiến sắc đỏ bao trùm trên hầu hết các mặt hàng chủ chốt trong nhóm. Đáng chú ý, giá đậu tương đánh mất tới gần 3% giá trị so với tuần trước đó, rơi xuống mức 406,1 USD/tấn, đây cũng là mức thấp nhất kể từ đầu tháng 11 tới nay.

Theo nhận định từ MXV, thị trường đang dồn sự chú ý vào hoạt động nhập khẩu của Trung Quốc đối với đậu tương và các mặt hàng nông sản khác từ Mỹ. Hiện tại, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) vẫn chưa công bố thêm đơn hàng mới từ Bắc Kinh trong tháng 12. 

Tổng khối lượng đặt hàng từ ngày 30/10 của Trung Quốc vẫn neo ở mức 2,25 triệu tấn. Một số nguồn tin thương mại cho biết con số thực tế có thể lên tới 3-4 triệu tấn, nhưng vẫn quá khiêm tốn so với cam kết mua 12 triệu tấn đậu tương mà Nhà Trắng công bố đầu tháng 11.

Ngay trong ngày 3/12, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã một lần nữa trấn an thị trường khi tái khẳng định sự tự tin vào việc Trung Quốc sẽ hoàn thành cam kết, tuy nhiên thời hạn cũng đã được dời từ cuối năm nay sang hết tháng 2/2026.  

Bên cạnh đó, thị trường còn chịu thêm áp lực từ phát biểu của Trưởng Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer, cho biết quan hệ thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới cần thu hẹp lại và tập trung vào các mặt hàng không thiết yếu. Lời phát biểu này không chỉ tạo sức ép lên thị trường đậu tương mà còn lan tỏa sang nhiều mặt hàng nông sản khác.

Áp lực này khiến thị trường ngũ cốc giảm nhẹ trong tuần qua, mặc cho những lo ngại về tình hình an ninh tại biển Đen, một trong những nguồn cung lớn của thế giới và cũng là tuyến đường xuất khẩu trọng yếu đối với hai nước Nga và Ukraine. Chốt tuần giao dịch, giá hai mặt hàng ngô và lúa mì trên sàn CBOT đã ghi nhận mức giảm trong tuần xuống khoảng 0,5-0,7%.

Về phía nguồn cung, giá đậu tương thế giới cũng đang chịu tác động từ sự mở rộng nguồn cung lớn nhất thế giới là Brazil. Dữ liệu chính phủ Brazil cho thấy, dù yếu hơn tháng 10, khối lượng và kim ngạch xuất khẩu đậu tương tháng 11 vẫn tăng hơn 64% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 4,2 triệu tấn và hơn 1,8 tỷ USD. Sản lượng đậu tương niên vụ 2025-2026 cũng được dự báo tăng, với Patria Agronegocios nâng dự báo thêm 0,2% lên gần 172 triệu tấn, tăng 1,4% so với niên vụ trước. Diện tích trồng dự kiến cũng sẽ đạt 48,58 triệu ha, tăng 0,9% so với ước tính trước và 1,9% so với niên vụ cũ.  

Tuần giao dịch 1-5/12/2025 chứng kiến diễn biến sôi động trên thị trường kim loại, trong đó bạc tiếp tục là tâm điểm khi giá áp sát mốc 60 USD/ounce. Đóng cửa tuần, hợp đồng bạc kỳ hạn tháng 3 tăng 3,3% lên 59,05 USD/ounce, bất chấp ba phiên điều chỉnh sau khi lập đỉnh lịch sử. Đà phục hồi mạnh trong phiên cuối tuần phản ánh lực mua vẫn duy trì vững.

Kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ hạ lãi suất trong cuộc họp chính sách cuối năm đang là động lực chính thúc đẩy đà tăng của giá bạc. Theo công cụ FedWatch, xác suất Fed giảm 25 điểm cơ bản trong cuộc họp tới đạt 87,2%.

Các dữ liệu kinh tế mới công bố củng cố thêm khả năng này khi báo cáo chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) - thước đo lạm phát ưa thích của Fed tăng 0,3% theo tháng và 2,8% theo năm, trong khi lạm phát lõi giảm xuống 2,8%, phù hợp dự báo. Chỉ số tâm lý người tiêu dùng của Đại học Michigan cải thiện lên 53,3 điểm, kỳ vọng lạm phát một năm giảm còn 4,1%, cho thấy niềm tin rằng áp lực giá sẽ tiếp tục hạ nhiệt.

Trong khi đó, thị trường lao động Mỹ tiếp tục chững lại. Khu vực tư nhân mất 32.000 việc làm trong tháng 11; số việc làm bị cắt giảm từ đầu năm vượt 1,2 triệu - mức cao nhất 5 năm. Những tín hiệu này kéo chỉ số USD (DXY) giảm tuần thứ hai liên tiếp xuống 98,99 điểm, qua đó hỗ trợ giá bạc vốn được định giá bằng USD.

Ngoài yếu tố vĩ mô, nguồn cung siết chặt tại Mỹ cũng nâng đỡ giá. Việc Washington xem xét đưa bạc vào danh sách khoáng sản trọng yếu làm dấy lên lo ngại về khả năng áp thuế nhập khẩu. Tâm lý phòng hộ khiến dòng chảy bạc vật chất đổ mạnh vào Mỹ; tồn kho COMEX tính đến 5/12 đã đạt trên 14.220 tấn, tăng hơn 40% so với đầu năm.

Dù vậy, nhu cầu bạc công nghiệp vẫn còn là ẩn số khi hoạt động sản xuất tại hai thị trường tiêu thụ lớn nhất thế giới tiếp tục suy yếu. PMI sản xuất tháng 11 của cả Mỹ và Trung Quốc đều ở dưới ngưỡng 50 điểm, cho thấy khu vực công nghiệp đang trong giai đoạn thu hẹp. Đây là yếu tố có thể gây sức ép lên tiêu thụ bạc trong trung hạn, đặc biệt ở các lĩnh vực như điện tử, năng lượng mặt trời hay thiết bị công nghệ.

Trong nước, giá bạc tuần qua cũng phản ánh sát diễn biến quốc tế. Bạc 999 tăng hơn 3%, với giá niêm yết tại Hà Nội dao động 1,9 - 1,93 triệu đồng/lượng; tại TP.HCM phổ biến 1,902 - 1,936 triệu đồng/lượng. Hoạt động mua bán bạc cũng nhộn nhịp hơn so với tuần trước, khi nhiều người tranh thủ những phiên điều chỉnh giữa tuần để bổ sung lượng nắm giữ trong bối cảnh giá thế giới vẫn duy trì ở vùng cao.