Giá vàng biến động mạnh sau khi lập đỉnh: Rủi ro gia tăng với đầu tư ngắn hạn

Giá vàng trong nước giảm sâu chỉ sau ít ngày đạt mức cao kỷ lục, trong bối cảnh giá vàng và kim loại quý trên thị trường quốc tế đồng loạt điều chỉnh mạnh. Các chuyên gia nhận định, diễn biến này cho thấy mức độ nhạy cảm của thị trường vàng trước các yếu tố tâm lý, kỳ vọng và hoạt động chốt lời, đồng thời đưa ra nhận định rủi ro gia tăng đối với các quyết định đầu tư ngắn hạn trong giai đoạn biến động cao.

Giá vàng miếng SJC trong phiên ngày 29/1 có thời điểm lên tới đỉnh 191,3 triệu đồng/lượng triệu đồng/lượng (bán ra) - là mức giá cao nhất từ trước đến nay của vàng trong nước. Liên tiếp trong hai ngày sau, giá vàng trong nước lao dốc trước diễn biến của giá vàng thế giới. Cụ thể, tại thời điểm 16 giờ 30 phút ngày 31/1, giá vàng miếng mua vào - bán ra được các công ty vàng bạc niêm yết ở mức 169 - 172 triệu đồng/lượng.

Như vậy so với mức đỉnh vào ngày 29/1, mỗi lượng vàng đã giảm tới 19,3 triệu đồng/lượng. Nếu người mua vàng đúng vùng đỉnh 191,3 triệu đồng/lượng và bán ra theo giá mua vào hiện tại của doanh nghiệp là 169 triệu đồng/lượng, thì mức lỗ lên tới 21,3 triệu/lượng.

Giá bạc miếng được Công ty Bảo tín Minh Châu và Tập đoàn Vàng bạc Đá quý Phú Quý niêm yết ở mức 3,175 – 3,273 triệu đồng lượng (mua vào - bán ra), giảm 1,206 triệu đồng/lượng ở chiều mua vào và giảm 1,243 triệu đồng/lượng ở chiều bán ra so với chốt phiên hôm qua.

Giá vàng thế giới đã ghi nhận mức sụt giảm nghiêm trọng trong ngày 30/1 (giờ Mỹ). Tính tới 13 giờ ngày 31/1 (giờ Việt Nam), giá vàng giảm hơn 10%, xuống còn 4.718 USD/ounce từ mức đỉnh gần 5.600 USD/ounce. Giá bạc giảm hơn 30%, lùi về mức 75 USD/ounce ngay sau khi vừa lập đỉnh lịch sử 120 USD/ounce. Giá bạch kim và giá palladium cũng lần lượt giảm 24% và 20%.

Trước diễn biến này, chuyên gia kinh tế, TS. Nguyễn Bích Lâm nhận định, khi giá tăng nóng, vàng trở thành nơi trú ẩn trước lo ngại lạm phát, tỷ giá hay rủi ro địa chính trị; khi giá giảm nhanh, đó chủ yếu là hệ quả của hoạt động chốt lời và điều chỉnh kỳ vọng.

Chuyên gia kinh tế, TS. Nguyễn Bích Lâm cho rằng, biến động mạnh của giá vàng trong nước sau khi lập đỉnh rồi giảm sâu thường phản ánh tâm lý thị trường và mức độ bất định của môi trường kinh tế - tài chính nhiều hơn là sự thay đổi bản chất của nền kinh tế. Khi giá tăng nóng, vàng trở thành nơi trú ẩn trước lo ngại lạm phát, tỷ giá hay rủi ro địa chính trị; khi giá giảm nhanh, đó chủ yếu là hệ quả của hoạt động chốt lời và điều chỉnh kỳ vọng.

Với Việt Nam, diễn biến này cho thấy thị trường tài sản ngày càng liên thông với thế giới và nhạy cảm hơn với thông tin quốc tế. Tuy nhiên, khi các chỉ số vĩ mô như tăng trưởng, lạm phát và tỷ giá vẫn ổn định, thì biến động vàng thường chỉ mang tính chu kỳ và tâm lý.

Ngay khi giá vàng trong nước có những bước tăng mạnh, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng: Giảng viên cao cấp thuộc Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân cũng đã lưu ý, đà tăng mạnh sẽ đi kèm với những nhịp điều chỉnh lớn. Đây là quy luật tất yếu của thị trường tài chính mà nhà đầu tư cá nhân thường bỏ qua.

Cùng quan điểm, ông Đinh Ngọc Dũng, Thành viên HĐQT Bảo Tín Mạnh Hải, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Bảo Tín Capital cho rằng, vàng tăng giá và vượt đỉnh thì sẽ có áp lực chốt lời lớn hơn bao giờ hết.

Rủi ro lớn nhất là với nhà đầu tư cá nhân chạy theo đám đông, đặc biệt khi mua ở vùng giá cao. Khi áp lực chốt lời diễn ra, giá có thể điều chỉnh nhanh, khiến người "đu đỉnh" chịu lỗ tức thời. Tâm lý hoảng loạn dễ dẫn tới bán tháo đúng đáy ngắn hạn, trong khi chênh lệch giá mua - bán trong nước thường nới rộng, làm mức lỗ thực tế lớn hơn biến động của giá thế giới.

Bên cạnh thiệt hại tài chính trực tiếp, còn có tổn thất cơ hội khi dòng tiền bị "giam" trong vàng thay vì sinh lợi ở các kênh khác. Nguy cơ càng lớn nếu sử dụng vốn vay hoặc đòn bẩy, bởi áp lực trả nợ buộc nhà đầu tư phải hiện thực hóa thua lỗ trong thời điểm bất lợi.

“Những sai lầm phổ biến khi lướt sóng ngắn hạn chủ yếu bắt nguồn từ thiếu kỷ luật và lệch chuẩn nhận thức: mua theo cảm xúc hoặc tin đồn, với tâm lý vàng luôn tăng giá, không xác định điểm chốt lời - cắt lỗ, bỏ qua chi phí giao dịch và chênh lệch mua – bán”, TS Nguyễn Bích Lâm phân tích.

Sự tự tin thái quá sau vài lần thắng ngắn hạn cũng dễ khiến nhà đầu tư gia tăng quy mô đầu tư mà không lường trước rủi ro đảo chiều. Ngoài ra, việc ít theo dõi các yếu tố vĩ mô quốc tế như: lãi suất USD, chính sách tiền tệ hay căng thẳng địa chính trị khiến quyết định đầu tư thiếu nền tảng thông tin.

TS Nguyễn Bích Lâm đưa ra khuyến nghị: "Về dài hạn, vàng nên được xem là lớp đệm an toàn trong danh mục tài sản, không phải kênh đầu tư duy nhất hay động lực tăng trưởng chính. Nhà đầu tư cần đa dạng hóa giữa tiền gửi, trái phiếu, cổ phiếu và tài sản thực; duy trì tỷ trọng vàng hợp lý để phòng ngừa lạm phát và biến động tỷ giá. Điểm mấu chốt không nằm ở việc "bắt đúng sóng", mà ở kỷ luật quản trị rủi ro và sự cân bằng giữa an toàn - tăng trưởng. Tôi cho rằng, vàng hữu ích như công cụ phòng thủ, nhưng nếu bị cuốn vào tâm lý bầy đàn, nó có thể trở thành nguồn rủi ro tài chính hơn là bảo toàn giá trị.”

Ông Đinh Ngọc Dũng cũng đặc biệt lưu ý, việc quản trị danh mục quan trọng hơn là kiếm lời, hơn bao giờ hết cần áp dụng công thức phân bổ vốn an toàn. Với các khoản đầu tư ngắn hạn, nhà đầu tư nên phân bổ 1/3 danh mục của mình vào những tài sản có lãi suất cố định". Việc phân bổ vốn hợp lý, kiên nhẫn với mục tiêu dài hạn và tránh tâm lý đám đông vẫn là yếu tố then chốt để giảm thiểu rủi ro và bảo toàn tài sản.

Đối với đầu tư dài hạn, ông Dũng khuyên nhà đầu tư nên cân nhắc mua vào ở những "nhịp điều chỉnh mạnh với số lượng phù hợp". Việc tăng giá và vượt đỉnh của giá vàng cũng đồng nghĩa với áp lực chốt lời lớn hơn bao giờ hết. Mức giá quá cao đi kèm với rủi ro lớn.

Ở góc nhìn nhà đầu tư, chị Nguyễn Thúy Hạnh (Hà Nội) - người chọn vàng là kênh đầu tư dài hạn chia sẻ: “Với cá nhân tôi, vàng là kênh đầu tư dài hạn nên không quá quan tâm đến diễn biến giá tăng giảm hàng ngày. Nếu xác định rót tiền vào vàng thì nên đầu tư dài hạn và mua bất cứ thời điểm nào có nguồn tiền nhàn rỗi. Khi tích lũy dần, giá của số vàng mà mình nắm giữ sẽ được dàn theo cả chu kỳ”.

Theo góc nhìn thận trọng của chị Hạnh, việc mua vàng theo tâm lý đám đông hoặc chạy theo các đợt “sóng” ngắn hạn sẽ tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt đối với những nhà đầu tư thiếu kinh nghiệm. Thay vào đó, cần xây dựng kế hoạch đầu tư rõ ràng, xác định mục tiêu và thời gian nắm giữ cụ thể sẽ giúp hạn chế các quyết định mang tính cảm xúc.

Nhìn chung, trước những biến động khó lường của giá vàng, nhà đầu tư cá nhân cần giữ tâm lý thận trọng, ưu tiên quản trị rủi ro và phân bổ tài sản hợp lý. Trong dài hạn, kỷ luật đầu tư và việc đa dạng hóa danh mục vẫn là chìa khóa giúp bảo vệ và gia tăng giá trị tài sản.