Giá xăng leo thang, xe điện - hybrid tăng tốc chiếm thị trường

* Áp lực giá nhiên liệu và thay đổi hành vi tiêu dùng

Giá xăng dầu tăng cao đang trở thành biến số lớn nhất tác động tới thị trường ô tô Việt Nam trong giai đoạn đầu năm 2026. Ghi nhận ngày 25/3, giá xăng đã lên 34.240 đồng/lít, trong khi dầu diesel chạm ngưỡng 39.860 đồng/lít, mức cao nhất từ trước đến nay, gây áp lực trực tiếp lên chi phí sinh hoạt và vận hành phương tiện.

Ngày càng nhiều trạm xạc xe ô tô được xây dựng, tạo thuận tiện cho người sử dụng. Ảnh: Hoàng Hiếu - TTXVN

Trong bối cảnh đó, người tiêu dùng bắt đầu thay đổi tư duy. Nếu trước đây yếu tố “giá mua ban đầu” được đặt lên hàng đầu, thì hiện tại “tổng chi phí sử dụng” mới là tiêu chí quyết định. Đặc biệt với nhóm tài xế dịch vụ, chi phí nhiên liệu có thể chiếm tới 30-40% doanh thu, khiến bài toán tiết kiệm trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Anh Nguyễn Văn Huệ, tài xế công nghệ tại Hà Nội chia sẻ: “Tiền xăng trước đây gần 7 triệu đồng/tháng, giờ chuyển sang hybrid giảm còn khoảng một nửa”. Trong khi đó, chị Trần Minh Anh (nhân viên văn phòng) cho biết: “Xe điện giúp tôi tiết kiệm rõ rệt khi đăng ký trước bạ cho xe được miễn phí trước bạ 100%, VinFast lại đang hoàn toàn miễn phí sạc điện cho khách hàng”.

Theo các chuyên gia, xe điện có chi phí năng lượng chỉ bằng 1/3-1/4 so với xe xăng, và lợi thế này càng rõ khi giá nhiên liệu tăng cao. Đây chính là yếu tố thúc đẩy người tiêu dùng chuyển dịch nhanh hơn sang các dòng xe tiết kiệm năng lượng.

Dưới góc nhìn của nhà phân phối xe, ông Nguyễn Đăng Quang, Phó Tổng giám đốc Omoda & Jaecoo Việt Nam chia sẻ, giá xăng dầu leo thang và trong tương lai không thể lường trước được giá sẽ ở mức nào. Do đó, xe hybrid là sự lựa chọn hợp lý khi vận hành như xe thuần điện nhưng không cần sạc, sức mạnh động cơ mạnh hơn xe xăng và  tiết kiệm là ưu điểm nổi bật. "Vì vậy, xe hybrid sự lựa chọn cân bằng nhất giữa xe điện và xe xăng thời điểm này", ông Nguyễn Đăng Quang phân tích.

* Doanh số bứt phá, chính sách và ưu đãi tạo lực đẩy

Thị trường năm 2025 ghi nhận bước ngoặt lớn của quá trình điện hóa phương tiện. Ở phân khúc ô tô điện, riêng VinFast đã bàn giao tới 175.099 xe trong nước, lập kỷ lục chưa từng có và dẫn đầu toàn thị trường ô tô Việt Nam. Con số này thậm chí cao gần gấp đôi nhiều thương hiệu ô tô truyền thống cộng lại.

Dải sản phẩm ô tô thuần điện của VinFast. Ảnh: Văn Xuyên/BNEWS/TTXVN

Không chỉ ô tô, xe máy điện cũng tăng trưởng bùng nổ với 406.453 xe bán ra trong năm 2025, tăng tới gần 500% so với năm trước. Điều này cho thấy xu hướng điện hóa không còn giới hạn ở một phân khúc, mà lan rộng trong toàn bộ hệ sinh thái giao thông.

Bước sang năm 2026, đà tăng trưởng vẫn tiếp tục. Riêng tháng 2/2026, VinFast bán ra 9.903 ô tô điện, duy trì vị trí số 1 thị trường trong 17 tháng liên tiếp. Điều này phản ánh nhu cầu thực tế đang tăng mạnh, không còn dừng ở giai đoạn thử nghiệm.

Ở phân khúc hybrid, dù quy mô còn khiêm tốn hơn, nhưng tốc độ tăng trưởng rất ấn tượng với khoảng 14.000-15.000 xe trong năm 2025, tăng hơn 30%. Trong 2 tháng đầu năm 2026 doanh số đạt 1.982 xe, tăng 19% so với cùng kỳ năm trước. Hybrid đang trở thành lựa chọn trung gian phù hợp cho người dùng chưa sẵn sàng chuyển hẳn sang xe điện.

Đáng chú ý, yếu tố chính sách đang đóng vai trò “đòn bẩy” quan trọng. Theo lộ trình từ Chỉ thị 16 của Thủ tướng Chính phủ ban hành năm 2025, Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đã xây dựng kế hoạch hạn chế và tiến tới cấm ô tô sử dụng nhiên liệu hóa thạch tại một số khu vực từ năm 2028 trở đi. Cùng với giá xăng, thì đây là động lực tác động đến thị trường xe xanh.

Cùng với đó, các ưu đãi dành cho xe điện cũng rất mạnh mẽ như chính sách miễn 100% lệ phí trước bạ lần đầu, giúp đáng kể chi phí lăn bánh so với xe xăng, VinFast tiếp tục miễn phí sạc toàn quốc đến 10/2/2029… Những chính sách này giúp chi phí sử dụng xe điện gần như bằng 0 trong giai đoạn đầu, tạo lợi thế vượt trội so với xe động cơ đốt trong.

* Hybrid dẫn dắt, xe điện tăng tốc dài hạn

Theo các chuyên gia, thị trường ô tô Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi “tăng tốc”, với hai xu hướng song song. Thứ nhất, xe hybrid sẽ đóng vai trò dẫn dắt trong ngắn hạn. Ưu điểm lớn nhất của dòng xe này là không phụ thuộc vào hạ tầng sạc, trong khi vẫn tiết kiệm nhiên liệu đáng kể. Điều này phù hợp với điều kiện thực tế tại Việt Nam, nơi hạ tầng trạm sạc vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Thứ hai, xe điện sẽ là xu hướng dài hạn khi công nghệ pin cải thiện, giá thành giảm và mạng lưới sạc mở rộng, xe điện sẽ dần chiếm ưu thế tuyệt đối.

Mẫu SUV Jaecoo J7 PHEV từng đi được 1.427,5km sau khi nạp đầy năng lượng tại nhà phân phối Omoda & Jaecoo Phan Thiết

Chuyên gia ô tô Thế Đạt nhận định: “Biến động giá xăng dầu đang tạo bước ngoặt tâm lý. Người dùng bắt đầu tính toán chi phí dài hạn, và xe điện và xe hybrid trở thành lựa chọn hợp lý hơn”. Trong khi đó, chuyên gia giao thông Trần Thắng cho rằng: “Rào cản lớn nhất trước đây là giá và tâm lý, nhưng khi thị trường có nhiều lựa chọn hơn và hạ tầng cải thiện, quyết định chuyển đổi sẽ dễ dàng hơn”.

Theo TS Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược thương hiệu và Cạnh tranh, đối với xe điện, hiện nay, mục tiêu không chỉ dừng ở tiết kiệm năng lượng, mà cao hơn là “xanh” và “sạch”, với ba yêu cầu cơ bản: giảm ô nhiễm môi trường - đặc biệt tại các đô thị lớn; giảm phát thải, gắn với cam kết quốc gia và hạn chế tác động tiêu cực đến hệ sinh thái tự nhiên. Trong bối cảnh đó, xe điện không chỉ là một lựa chọn công nghệ, mà còn là kết quả của cả áp lực thị trường và yêu cầu phát triển bền vững.

Dữ liệu thị trường cũng cho thấy xu hướng này đang diễn ra nhanh hơn dự báo. Theo một nghiên cứu thị trường của Mordorintelligence, quy mô thị trường xe điện Việt Nam năm 2026 ước đạt khoảng 3,7 tỷ USD và có thể tăng trưởng gần 19% mỗi năm trong giai đoạn tới.

Nhìn tổng thể, thị trường đang hội tụ đầy đủ các yếu tố để thúc đẩy quá trình chuyển đổi: giá xăng dầu tăng cao, chính sách siết chặt xe xăng, cùng với các ưu đãi mạnh mẽ cho xe điện.

Trong ngắn hạn, hybrid nhiều khả năng sẽ “lên ngôi” nhờ tính linh hoạt. Nhưng về dài hạn, xe điện sẽ là xu hướng tất yếu khi lợi thế chi phí, chính sách và công nghệ ngày càng rõ rệt.

Trong bối cảnh giá nhiên liệu còn nhiều biến động, việc chuyển sang phương tiện tiết kiệm năng lượng không còn là lựa chọn mang tính thử nghiệm, mà đang trở thành quyết định kinh tế chiến lược của người tiêu dùng Việt.