Giải ngân vốn đầu tư công đã có sự tăng tốc

Bộ Tài chính vừa báo cáo Thủ tướng Chính phủ tại Văn bản số 7474/BTC-ĐT về tình hình thực hiện kế hoạch đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước 4 tháng, ước 5 tháng năm 2025,

Về giải ngân vốn kế hoạch năm 2025, Bộ Tài chính cho biết: Lũy kế giải ngân từ đầu năm đến ngày 30/4 là 131.667,2 tỷ đồng, đạt 14,64% kế hoạch (899.532,8 tỷ đồng), bằng 15,94% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Trong đó, Chương trình Mục tiêu quốc gia là 4.935,1 tỷ đồng, đạt 22,47% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Ước giải ngân từ đầu năm đến ngày 31/5 là 199.325,2 tỷ đồng, đạt 22,2% kế hoạch, đạt 24,1% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Con số này cao hơn cùng kỳ năm 2024 (đạt 20,33% kế hoạch và đạt 21,63% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao); trong đó, Chương trình Mục tiêu quốc gia là 7.054,6 tỷ đồng (đạt 32,12% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao).

Đánh giá tình hình giải ngân kế hoạch vốn, Bộ Tài chính cho hay, ước giải ngân cả nước đến hết tháng 5 đạt 24,1% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, cao hơn tỷ lệ giải ngân cùng kỳ năm 2024 (đạt 21,6%); trong đó, riêng vốn ngân sách địa phương đạt tỷ lệ 27,5% (cao hơn cùng kỳ năm 2024 là 21,1%). Tuy nhiên, vốn ngân sách trung ương mới đạt 19,6% (thấp hơn cùng kỳ năm 2024 là 22,6%).

So với tỷ lệ giải ngân cả nước trong 4 tháng đầu năm, tiến độ giải ngân đã có sự tăng tốc rõ rệt, bắt kịp tiến độ so với cùng kỳ năm ngoái (lũy kế giải ngân đến hết tháng 2 đạt 5,43%, hết tháng 3 đạt 9,72%, hết tháng 4 đạt 15,9% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao).

Cũng theo Bộ Tài chính, trong 5 tháng năm 2025, so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, có 10/47 bộ, cơ quan trung ương và 39/63 địa phương có tỷ lệ ước giải ngân đạt từ mức bình quân chung cả nước; 37/47 bộ, cơ quan trung ương và 24/63 địa phương có tỷ lệ ước giải ngân đạt dưới bình quân chung cả nước.

Một số bộ, cơ quan Trung ương có tỷ lệ giải ngân trên 30% như: Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (86,43%), Đài Tiếng nói Việt Nam (73,82%), Ngân hàng Chính sách xã hội (41,2%), Bộ Công an (40,5%) và các địa phương giải ngân trên 40% như: Phú Thọ (62,7%), Thanh Hóa (57,8%), Lào Cai (51,8%), Thái Nguyên (51%), Nam Định (50,4%), Hà Giang (48,8%), Hà Tĩnh (48,7%), Hà Nam (45,3%), Ninh Bình (45,1%)…

Về phía địa phương, tính riêng tháng 5, vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước do Hà Nội quản lý đạt 6.329 tỷ đồng, tăng 10,3% so với tháng trước và tăng tới 36,4% so với cùng kỳ năm 2024; trong đó, vốn cấp thành phố đạt gần 2.947 tỷ đồng, vốn cấp huyện và xã lần lượt là 3.094 tỷ đồng và 288 tỷ đồng. Lũy kế 5 tháng đầu năm, Hà Nội đã giải ngân được 26.300 tỷ đồng, tương đương 25,1% kế hoạch năm và tăng mạnh 41% so với cùng kỳ năm trước.

Đại diện Chi cục Thống kê Hà Nội cho biết, nguyên nhân của tình trạng chậm tiến độ được xác định chủ yếu do khó khăn trong giải phóng mặt bằng, sự biến động giá vật liệu xây dựng, thiếu hụt tài nguyên tại các mỏ khai thác, cùng với vướng mắc trong tái định cư cho người dân. Một số dự án gặp trở ngại về thủ tục, kéo dài thời gian phê duyệt và điều chỉnh hồ sơ kỹ thuật, dẫn đến chậm triển khai gói thầu.

Còn bà Lê Thị Huỳnh Mai, Giám đốc Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh bày tỏ, tính đến ngày 28/5, thành phố đã giải ngân 8.710 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 10,2% trên tổng vốn đầu từ công năm 2025 là trên 85.517 tỷ đồng. Đây là kết quả cho thấy những nỗ lực thời gian qua của TP. Hồ Chí Minh trong việc thúc đẩy đầu tư công chưa đạt hiệu quả, cần những giải pháp quyết liệt hơn trong thời gian tới.

Bộ Tài chính cũng cho biết, trong 5 tháng đầu năm, vẫn còn một số bộ, cơ quan trung ương chưa giải ngân hoặc giải ngân rất thấp, dưới 10% và 7 địa phương giải ngân dưới 15%.

Để hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2025, Bộ Tài chính yêu cầu các bộ, ngành, địa phương nghiêm túc rút kinh nghiệm, khẩn trương và quyết liệt triển khai các nhiệm vụ được giao.

Liên quan đến quá trình sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp: Quyết liệt chỉ đạo, tổ chức triển khai các nhiệm vụ liên quan đến quản lý và sử dụng vốn đầu tư công còn dang dở của các chương trình, dự án như lập kế hoạch, thẩm định, giải phóng mặt bằng, thực hiện dự án, nghiệm thu khối lượng, thanh toán...

Cùng với đó, các địa phương tích cực chỉ đạo rà soát, điều chỉnh kế hoạch vốn từ cấp huyện cũ sang cấp tỉnh hoặc xuống cấp xã; các hồ sơ pháp lý phải được bàn giao rõ ràng, các chủ đầu tư và Ban quản lý dự án phối hợp chặt chẽ với các sở, ban, ngành ở các cấp để bảo đảm tính liên tục, hạn chế để xảy ra tình trạng đứt gãy, gián đoạn trong việc triển khai thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công các nhiệm vụ, dự án.

Bên cạnh đó, các địa phương cần tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc giải phóng mặt bằng; huy động sự vào cuộc của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền và cả hệ thống chính trị; tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo; xác định công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng là nút thắt trong quy trình triển khai dự án cần phải tập trung tháo gỡ, hạn chế mức thấp nhất tình trạng dự án chờ mặt bằng.

Đối với các dự án ODA, các cơ quan chủ quản, chủ dự án phải bám sát tiến độ thực hiện dự án và tiến độ điều chỉnh dự án, kịp thời tháo gỡ ngay vướng mắc, khó khăn trong triển khai dự án và giải ngân, chỉ đạo tập trung đẩy mạnh giải ngân các dự án đã hoàn tất các thủ tục đầu tư, công tác đấu thầu, ký kết hợp đồng; phối hợp với Bộ Tài chính để kịp thời trao đổi với nhà tài trợ trong trường hợp có vướng mắc phát sinh.

Đối với vốn ngân sách địa phương, các địa phương cần đẩy nhanh tiến độ thu ngân sách địa phương, đặc biệt là thu sử dụng đất để đảm bảo tiến độ phân bổ vốn. Mặt khác, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các công trình trọng điểm, quan trọng quốc gia trong lĩnh vực giao thông vận tải; tăng cường kiểm tra, giám sát, phân công rõ trách nhiệm, phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành đảm bảo khoa học, hiệu quả công việc... để phấn đấu hoàn thành ít nhất 3.000km đường bộ cao tốc, trên 1.000km đường bộ ven biển trong năm 2025; đôn đốc đẩy nhanh tiến độ thực hiện các công trình, dự án quan trọng, các công trình lớn đủ điều kiện theo quy định, dự kiến khởi công, khánh thành để chào mừng kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9.

Ngoài ra, Bộ Tài chính đã có thông báo về việc kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách Trung ương năm 2024 sang năm 2025, đề nghị các bộ, cơ quan trung ương và địa phương tập trung khẩn trương giải ngân nguồn vốn được phép kéo dài nêu trên.

Cùng với những giải pháp chung của cả nước, UBND thành phố Hà Nội đã yêu cầu các sở, ngành và địa phương tăng cường quản lý đầu tư công, đẩy mạnh giải ngân đi đôi với kiểm soát chất lượng, phòng ngừa lãng phí, thất thoát. Thành phố cũng thúc đẩy cơ chế phối hợp liên ngành để kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn về mặt bằng và thủ tục. Bên cạnh đó, Hà Nội tiếp tục kiến nghị Trung ương hỗ trợ về thể chế, đồng thời mở rộng phân cấp, phân quyền để các quận, huyện chủ động xử lý khâu liên quan đến địa phương.

Xem đầu tư công là động lực quan trọng tạo đà cho tăng trưởng, TP. Hồ Chí Minh sẽ tập trung quyết liệt và đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ những “điểm nghẽn” để đẩy nhanh tiến độ giải ngân đầu tư công, quyết tâm cải thiện việc giải ngân đầu tư công, tạo động lực mạnh mẽ cho tăng trưởng kinh tế.

Bà Lê Thị Huỳnh Mai cho biết, bên cạnh việc chủ động, khẩn trương rà soát và tháo gỡ những khó khăn, hạn chế làm chậm tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, thành phố tiếp tục giao trách nhiệm thực hiện đầu tư công cho lãnh đạo các sở ngành, địa phương và có cam kết trách nhiệm.

Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được cũng yêu cầu các lãnh đạo sở ngành, địa phương ký cam kết bằng văn bản, đảm bảo thực hiện cho được kế hoạch vốn của cả năm, nhằm tạo động lực quan trọng cho thành phố nhằm hoàn thành và vượt mục tiêu tăng trưởng mà Trung ương giao. Thành phố sẽ quản lý theo hiệu quả, kết quả và có cơ chế xử phạt nghiêm khắc đối với các địa phương, sở ngành không đạt hoàn thành mục tiêu cam kết.