Giải pháp thúc đẩy "xanh hóa" ngành dệt may

Trong chuỗi hội thảo thuộc khuôn khổ triển lãm quốc tế vải, nguyên phụ liệu và máy móc thiết bị ngành may 2023 (SaigonTex & SaigonFabric 2023) đang diễn ra tại Tp. Hồ Chí Minh, từ ngày 26-29/7, nhiều chuyên gia, doanh nghiệp đã đưa ra giải pháp thúc đẩy ngành dệt may Việt Nam chuyển đổi xanh.

Theo ông Huỳnh Minh Vũ, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm hỗ trợ hội nhập quốc tế Tp. Hồ Chí Minh (CIIS), nhằm hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng phát triển bền vững, trong thời gian qua sở, ngành Tp. Hồ Chí Minh đã tổ chức nhiều chương trình về chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn, phát triển bền vững... Đồng thời, những đơn vị này cũng cung cấp thông tin về đa dạng mô hình kinh doanh, xu hướng phát triển mới đến cộng đồng doanh nghiệp.

Tuy vậy, trong bối cảnh hội nhập, ngoài mục tiêu tự do hóa thương mại và đầu tư ở phạm vi khu vực, nhiều hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới còn tích hợp các cam kết về môi trường và phát triển bền vững.

Cụ thể, những hoạt động thương mại, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững không thể tách rời nhau, nên đòi hỏi doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu cần hướng tới việc cân bằng kinh tế - xã hội - môi trường trong quá trình phát triển.

Ghi nhận tại thị trường xuất khẩu dệt may chủ lực của Việt Nam, người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến vấn đề bảo vệ môi trường, bên cạnh chất lượng và giá cả hàng hóa. Nếu doanh nghiệp không có chiến lược chuyển đổi, khách hàng sẽ lựa chọn nhà cung cấp khác đáp ứng yêu cầu về giảm phát thải, sản xuất xan, phát triển bền vững... dẫn đến nguy cơ mất đơn hàng.

Trong khi đó, làn sóng các nước hướng tới mục tiêu phát triển bền vững đang diễn ra mạnh mẽ thể hiện qua việc nhiều khu vực và quốc gia phát triển như Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Hàn Quốc... đã ban hành quy định khắt khe đối với hàng hóa nhập khẩu và ngành dệt may cũng không nằm ngoài xu thế này.

Vì vậy, doanh nghiệp dệt may Việt Nam muốn giữ vững thị trường xuất khẩu và lợi thế tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu phải nỗ lực tìm hướng chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh và thân thiện với môi trường.

Bà Đinh Thị Bảo Linh, Phó giám đốc Trung tâm thông tin công nghiệp và thương mại, Bộ Công Thương chỉ ra rằng, ngành dệt may toàn cầu đã dần chuyển đổi theo hướng xanh hóa, nghĩa là thay đổi quy trình sản xuất, lưu thông sản phẩm theo hướng giảm thiểu ô nhiễm đầu vào và đầu ra, tiết kiệm nguồn lực...; trong đó, một số tiêu chí để đạt được mục tiêu xanh hóa có thể kể đến, gồm: hiệu quả năng lượng, tiết kiệm nước, sử dụng năng lượng tái tạo, xử lý chất thải và bao bì...

Còn TS. Trương Thị Ái Nhi, chuyên gia thuộc Viện nghiên cứu phát triển kinh tế tuần hoàn (ICED) cho hay, phát triển bền vững là xu thế chung và ngành dệt may Việt Nam đã tiếp cận rất sớm với mô hình kinh tế tuần hoàn.

Tuy nhiên, ngành dệt may Việt Nam cần khảo sát nghiên cứu kinh nghiệm và bài học quốc tế trong việc ứng dụng kinh tế tuần hoàn trong ngành dệt may từ đó đúc kết ra định hướng giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh hiệu quả.

Ở góc độ bộ, ngành, bà Phan Thị Thắng, Thứ trưởng Bộ Công Thương đánh giá, ngành dệt may Việt Nam đã chứng tỏ vai trò quan trọng với mức tăng trưởng xuất khẩu bình quân từ 8-15%/ năm. Chiến lược phát triển ngành dệt may và da giày Việt Nam cũng đặt ra mục tiêu đến năm 2030, kim ngạch xuất khẩu dệt may đạt 68-70 tỷ USD.

Để ngành dệt may phát huy lợi thế cạnh tranh hơn nữa, bà Phan Thị Thắng đề nghị, doanh nghiệp dệt may Việt Nam tăng cường phát triển theo chiều sâu thay vì chỉ tập trung chiều rộng.

Đặc biệt, cộng đồng doanh nghiệp chủ động tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng dệt may toàn cầu ở những công đoạn mang lại giá trị gia tăng cao như thiết kế, sản xuất nguyên phụ liệu đầu vào, phát triển hệ thống phân phối... ./.