Giữ vị truyền thống, nâng tầm sản phẩm thương hiệu Lý Sơn

Nghề làm chả cá đã tạo việc làm ổn định cho hàng chục lao động nữ trên đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi). Ảnh: Đinh Hương - TTXVN

Nhắc đến đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi), người ta thường nghĩ ngay đến một “vương quốc” hành, tỏi, nhưng giờ đây, khi đặt chân đến hòn đảo tiền tiêu này, du khách thập phương còn bị chinh phục bởi món chả cá mang hương vị rất riêng, khẳng định vị thế là một trong những tinh hoa ẩm thực độc đáo.

Để nâng cao giá trị thương hiệu chả cá Lý Sơn, yếu tố cốt lõi đầu tiên được các cơ sở chú trọng chính là chất lượng sản phẩm bắt nguồn từ nguyên liệu khắt khe và công thức gia truyền. Thành phần chủ đạo làm nên những miếng chả đậm đà là cá đỏ củ – loài cá có thớ thịt chắc, vị ngọt tự nhiên và độ dai vừa phải. Quy trình chế biến đòi hỏi sự tươi ngon tuyệt đối.

Ngay khi thuyền cập bến vào sáng sớm, cá được chọn lọc kỹ càng và đưa thẳng về xưởng sơ chế trong ngày, tuyệt đối không dùng cá ướp đá hay qua đêm để đảm bảo màu trắng hồng và độ dai giòn. Bên cạnh đó, bản sắc “rất Lý Sơn” được kết tinh từ tỏi đảo nguyên chất kết hợp dầu phi hành thơm lừng, cùng các loại gia vị gia giảm tinh tế như tiêu hạt đập dập tạo vị cay tê kích thích.

Từ nền tảng truyền thống ấy, hướng đi trọng tâm để nâng tầm thương hiệu chả cá Lý Sơn là sự lột xác trong tư duy sản xuất của các hộ kinh doanh. Thay vì làm thủ công hoàn toàn với quy mô nhỏ hẹp như trước, các chủ cơ sở đã chủ động đầu tư, cải tiến trang thiết bị, áp dụng máy móc hiện đại vào các khâu quết, xay và đóng gói hút chân không.

Minh chứng cho sự chuyển mình này, anh Ngô Văn Thắng, chủ cơ sở sản xuất chả cá Hà Ngân chia sẻ: “Trước đây, mọi công đoạn từ quết cá đến đóng gói đều làm thủ công nên năng suất thấp, sản lượng mỗi ngày chỉ vỏn vẹn khoảng 50 kg. Nhận thấy nhu cầu thị trường ngày càng lớn, cơ sở đã mạnh dạn đầu tư máy móc, cải tiến quy trình đóng gói hút chân không. Nhờ vậy, sản lượng nay đã tăng lên 100 kg, thậm chí đạt 150 kg vào những đợt cao điểm, đồng thời chất lượng miếng chả cũng đồng đều và bảo quản được lâu hơn”.

Cùng chung tư duy nhạy bén, các chủ cơ sở như bà Lê Thị Thu Hà (cơ sở Hà Hải) hay gia đình bà Nguyễn Thị Hộ còn tích cực đa dạng hóa sản phẩm nhằm đáp ứng thị hiếu phong phú của thị trường. Bên cạnh chả cá chiên, chả cá hấp truyền thống, các cơ sở đã phát triển thêm dòng chả cá dạng viên, chả cá đóng gói kèm tem nhãn, mã QR truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Nhờ đó, sản phẩm không chỉ tiêu thụ mạnh mà còn giúp du khách dễ dàng xách tay, vận chuyển đi xa làm quà biếu, mang lại giá trị kinh tế vượt trội cho người làm nghề.

Sự vươn lên mạnh mẽ của thương hiệu chả cá không chỉ tạo động lực kinh tế mà còn là điểm tựa sinh kế thiết thực, tạo việc làm ổn định cho hàng chục lao động nữ trên đảo vào mùa biển động hoặc khi chồng đi vươn khơi bám biển. Sự góp mặt của đôi bàn tay khéo léo từ những người lao động như chị Nguyễn Thị Thập đã giúp duy trì nhịp độ sản xuất đều đặn, giữ lửa cho làng nghề.

Hiện toàn đặc khu Lý Sơn có hơn 20 đơn vị chế biến chả cá hoạt động sôi nổi. Để các giải pháp nâng tầm thương hiệu đi vào chiều sâu, chính quyền địa phương đang đóng vai trò định hướng và hỗ trợ đắc lực. Trao đổi về định hướng tương lai, ông Nguyễn Văn Huy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân đặc khu Lý Sơn cho biết, bên cạnh hành tỏi, thủy sản là thế mạnh lớn rất phù hợp phát triển đặc sản gắn với du lịch. Thời gian tới, chính quyền đặc khu sẽ triển khai các giải pháp căn cơ, khuyến khích các hộ kinh doanh xây dựng thương hiệu tập thể nhằm tăng tính cạnh tranh về chất lượng và kỹ thuật.

Song song với đó, địa phương đẩy mạnh hỗ trợ chuẩn hóa công nghệ cấp đông nhanh để giữ trọn hương vị khi vận chuyển xa; hỗ trợ đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử; gắn kết sản phẩm với các tour du lịch trải nghiệm làng nghề; đồng thời tích cực đưa các hộ sản xuất tham gia hội chợ, triển lãm quảng bá thương hiệu. Đến nay, trên địa bàn đặc khu đã có 2 mặt hàng chả cá đạt chứng nhận OCOP 3 sao.

Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa bí quyết cổ truyền, tư duy đổi mới công nghệ của các chủ cơ sở như Hà Ngân, Hà Hải cùng chiến lược phát triển bài bản của chính quyền đang chắp cánh cho chả cá Lý Sơn ngày càng vươn xa trên bản đồ ẩm thực Việt Nam.