Hà Nội: Nhiều giải pháp chỉnh trang tái thiết khu vực phố cổ

Ngày 6/1, nguồn tin từ UBND thành phố Hà Nội cho biết, để hiện thực hóa các kết luận, chỉ đạo của lãnh đạo cấp cao Đảng và Nhà nước, sớm đưa các nghiên cứu về bảo tồn, phát huy giá trị lịch sử cầu Long Biên gắn với phát triển không gian văn hóa, dịch vụ, du lịch khu vực 131 ô vòm cầu đá thuộc tuyến đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng, UBND thành phố Hà Nội đã đề nghị Bộ Xây dựng quan tâm, phối hợp thực hiện bàn giao tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia đoạn tuyến từ ga Hà Nội đến ga Gia Lâm để tổ chức cải tạo, chỉnh trang tái thiết khu vực phố cổ Hà Nội.

Cụ thể, UBND thành phố Hà Nội đề nghị Bộ Xây dựng bàn giao tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia đoạn từ ga Gia Lâm đến ga Hà Nội (hoàn thành trong quý II/2026) để triển khai công tác chỉnh trang, cải tạo, tái thiết đô thị khu vực xung quanh không gian lịch sử, văn hóa, kiến trúc mang tầm di sản của thành phố Hà Nội (phía Tây khu phố cổ Hà Nội và phía Đông Trung tâm Hoàng thành Thăng Long) và đồng thời nghiên cứu giải pháp, phương án kiến trúc tuyến đường sắt đô thị số 1 đoạn tuyến đi qua khu vực phố cổ, khu phố cũ để không làm phá hủy cấu trúc không gian, cảnh quan của vùng di sản.

Cùng với đó, Bộ Xây dựng chỉ đạo Cục Đường sắt Việt Nam, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam điều chỉnh kế hoạch tổ chức chạy tàu các tuyến đường sắt quốc gia đi qua đoạn tuyến từ ga Hà Nội đến ga Gia Lâm, trong đó các đoàn tàu khách phía Nam sẽ dừng tại ga Hà Nội, các đoàn tàu khách phía Bắc sẽ dừng ở ga Gia Lâm. Việc chung chuyển hành khách từ ga Hà Nội đến ga Gia Lâm và ngược lại UBND thành phố Hà Nội sẽ giao cho Sở Xây dựng Hà Nội, các Sở, ngành Thành phố và đơn vị liên quan của Thành phố xây dựng phương án, tổ chức thực hiện.

Đồng thời, Bộ Xây dựng chỉ đạo Cục Đường sắt Việt Nam nghiên cứu phạm vi, quy mô mặt cắt ngang của tuyến đường sắt cải dịch từ Tổ hợp ga Ngọc Hồi đến nút giao Đại Xuyên đi song song với tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam và nghiên cứu các nhánh rẽ kết nối vào Tổ hợp công nghiệp đường sắt, làm cơ sở để chuẩn hóa lại hành lang dành cho đường sắt, đồng thời cập nhật vào Quy hoạch các tuyến, ga đường sắt khu vực đầu mối thành phố Hà Nội;

Song song với đó nghiên cứu đầu tư xây dựng tuyến đường sắt cải dịch từ Tổ hợp ga Ngọc Hồi đến nút giao Đại Xuyên cùng thời điểm với Tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đoạn trên địa bàn thành phố Hà Nội, Tuyến đường sắt Vành đai phía Đông, Dự án đầu tư mở rộng Quốc lộ 1A đoạn từ đường Điện Biên Phủ đến nút giao Đại Xuyên và Dự án đầu tư xây dựng Khu đô thị thể thao Olympic (phấn đấu kết thúc trước năm 2030).

UBND thành phố Hà Nội cũng đề nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh làm rõ quy mô, phạm vi tuyến đường sắt Vành đai phía Đông từ ga Thường Tín mới đến ga Kim Sơn (số lượng đường, khổ đường, các nhánh rẽ kết nối); Nghiên cứu phương án kết nối giữa tuyến đường sắt Vành đai phía Đông và tuyến đường sắt Vành đai phía Tây tại khu vực nút giao gần Quốc lộ 1A; Đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện dự án tuyến đường sắt Vành đai phía Đông đảm bảo hoàn thành cùng thời điểm với tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng (dự kiến kết thúc vào năm 20301).

Ngoài ra, UBND thành phố Hà Nội đề nghị Bộ Xây dựng quan tâm, phối hợp triển khai thành lập Tổ công tác liên ngành, xây dựng lộ trình và kế hoạch bàn giao tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia đoạn Yên Viên - Ngọc Hồi, đoạn Bắc Hồng - Văn Điển để thành phố Hà Nội triển khai thực hiện các dự án đường sắt đô thị theo Nghị quyết số 188/2025/QH15 ngày 19/02/2025 của Quốc hội.

Trước đó, thực hiện ý kiến chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm về việc giải quyết dứt điểm các điểm nghẽn trên địa bàn Thủ đô liên quan đến ùn tắc giao thông, trật tự đô thị, ô nhiễm môi trường, ngập úng đô thị,…; đồng thời, triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII, thời gian qua, thành phố Hà Nội đã tập trung chỉ đạo, đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn thành phố.

Thành phố đã đồng loạt tổ chức Lễ khởi công nhiều công trình, dự án trọng điểm, có ý nghĩa chiến lược đối với phát triển Thủ đô vào ngày 19/12/2025, tiêu biểu như: Dự án đầu tư xây dựng Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng; Dự án đầu tư xây dựng Khu đô thị thể thao Olympic; Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 5 (Văn Cao - Hòa Lạc);… Các hoạt động này nhằm thiết thực chào mừng kỷ niệm 79 năm Ngày Toàn quốc kháng chiến và chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Trong năm 2025, thành phố cũng đã tổ chức khởi công xây dựng 7 cây cầu qua sông Hồng, gồm: Tứ Liên, Ngọc Hồi, Vân Phúc, Hồng Hà, Mễ Sở, Thượng Cát và Trần Hưng Đạo. Việc đồng loạt triển khai 7 dự án cầu trong một năm thể hiện quyết tâm chính trị cao của thành phố trong giải quyết bài toán giao thông, tăng cường kết nối đô thị, đồng thời mở ra không gian phát triển cân bằng hai bờ sông Hồng, góp phần hình thành các cực tăng trưởng mới của Thủ đô.

Song song với việc đầu tư phát triển hạ tầng giao thông mới, thành phố đặc biệt quan tâm đến công tác bảo tồn và phát huy giá trị các công trình di sản, trong đó có cầu Long Biên. UBND thành phố đã phối hợp với Cơ quan Kinh tế, Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam triển khai Dự án hỗ trợ kỹ thuật “Nghiên cứu cải tạo cầu Long Biên”, bao gồm: Khảo sát, đánh giá tổng thể hiện trạng cầu; nghiên cứu, đề xuất các giải pháp cải tạo, sửa chữa trong ngắn hạn nhằm bảo đảm an toàn giao thông; xây dựng các kịch bản sử dụng trong tương lai nhằm phát huy giá trị di sản của cầu Long Biên.

Bên cạnh đó, UBND thành phố đã chỉ đạo các sở, ngành và UBND quận Hoàn Kiếm (trước sắp xếp đơn vị hành chính) nghiên cứu phương án bảo tồn, phát huy giá trị lịch sử cầu Long Biên gắn với phát triển không gian văn hóa, dịch vụ, du lịch khu vực 131 ô vòm cầu đá thuộc tuyến đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng, dọc các tuyến phố Phùng Hưng - Gầm Cầu - cầu Long Biên.

Khu vực này được định hướng phát triển đồng bộ với không gian lịch sử - văn hóa - kiến trúc mang tầm di sản của Thủ đô, kết nối phía Tây khu phố cổ Hà Nội với phía Đông trung tâm Hoàng thành Thăng Long; là bộ phận không gian đặc biệt quan trọng, gắn liền với cầu Long Biên - biểu tượng lịch sử, văn hóa, kiến trúc của Thủ đô, được ví như một “bảo tàng sống” in đậm trong đời sống và ký ức của người dân Hà Nội.

Trong tổng thể định hướng nêu trên, theo UBND thành phố Hà Nội, việc nghiên cứu đầu tư, tái phát triển khu vực đoạn tuyến từ ga Gia Lâm đến ga Hà Nội có vai trò đặc biệt quan trọng đối với hiệu quả và tính bền vững của các dự án liên quan. Việc hình thành không gian văn hóa, thương mại, dịch vụ, du lịch (giải trí, ẩm thực, trải nghiệm di sản…) gắn với bảo tồn và phát huy giá trị cầu Long Biên và tuyến đường dẫn phía Nam cầu là yêu cầu cần thiết, nhằm bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn di sản và phát triển kinh tế đô thị, góp phần nâng cao vị thế, bản sắc và sức cạnh tranh của Thủ đô Hà Nội./.