Hà Nội xóa “chợ cóc”, “chợ tạm” bảo đảm mỹ quan đô thị

Lãnh đạo chi cục quản lý thị trường Hà Nội trình bày về vấn đề mất an toàn vệ sinh thực phẩm tại các chợ cóc chợ tạm. Ảnh: Phương Anh-TTXVN

Ngày 5/11, ông Nguyễn Mạnh Quyền, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã chủ trì họp với các ngành rà soát việc xử lý dứt điểm tình trạng “chợ cóc”, “chợ tạm” và các cơ sở giết mổ không đảm bảo điều kiện an toàn thực phẩm, mỹ quan đô thị trên địa bàn thành phố. 

Theo báo cáo của Sở Công Thương, đến hết tháng 9/2025 trên địa bàn thành phố tồn tại 251 "chợ cóc", điểm kinh doanh tự phát thuộc địa bàn 55 xã, phường. Thực hiện chỉ đạo của UBND thành phố Hà Nội, trong tháng 10, UBND các xã, phường đã giải tỏa được 28 điểm kinh doanh tự phát trên địa bàn 7 xã, phường (Giảng Võ, Khương Đình, Chương Mỹ, Phúc Sơn, Sơn Đồng, Hát Môn, Quốc Oai). Tính đến hết tháng 10/2025, trên địa bàn Hà Nội còn tồn tại 223 "chợ cóc", điểm kinh doanh tự phát.

Với tinh thần "Việc dễ làm trước, việc khó làm sau", Sở Công Thương Hà Nội phân loại các nhóm "chợ cóc", điểm kinh doanh tự phát và đề xuất lộ trình giải tỏa. Cụ thể, 175 "chợ cóc", điểm kinh doanh tự phát dưới 50 hộ kinh doanh, ảnh hưởng đến trật tự an toàn giao thông, trật tự văn minh đô thị thực hiện giải tỏa trong năm 2025; 31 "chợ cóc", điểm kinh doanh tự phát có từ 50 - 100 hộ kinh doanh thực hiện giải tỏa trong quý I/2026; 16 "chợ cóc", điểm kinh doanh tự phát có trên 100 hộ kinh doanh thực hiện giải tỏa trong quý II/2026; 1 chợ tạm đề nghị hoạt động có kiểm soát của địa phương đến khi dự án chợ chính hoàn thành (Chợ tạm Xuân La – phường Tây Hồ).

Hiện, Sở Công Thương Hà Nội tiếp tục đôn đốc 64 đơn vị chưa ban hành Kế hoạch xử lý dứt điểm các "chợ cóc", điểm kinh doanh tự phát trên địa bàn để tổng hợp, xin ý kiến các đơn vị liên quan thống nhất trước khi trình UBND thành phố Hà Nội phê duyệt.

Theo đánh giá của Sở Công Thương Hà Nội, do các chợ dân sinh hiện nay chưa đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng của người dân địa phương, trong khi các "chợ cóc", điểm kinh doanh tự phát này đã tồn tại từ lâu (đã hoạt động 20-30 năm). Ngoài ra, chính quyền cơ sở cũng chưa quyết liệt trong việc giải quyết dứt điểm các tụ điểm kinh doanh tự phát, quản lý hàng rong dẫn đến tình trạng tái phát tại một số tuyến phố nội thành, dọc tuyến quốc lộ gây ách tắc giao thông, mất an ninh trật tự xã hội…

Bên cạnh đó, Hà Nội có tốc độ đô thị hóa cao, dân số cơ học tăng nhanh nên nhu cầu tiêu dùng thiết yếu hàng ngày của người dân rất lớn dẫn đến tình trạng các điểm kinh doanh tự phát mọc lên lấn chiếm lòng đường, vỉa hè tại khu vực đông dân cư, quanh các công trường, các khu công nghiệp, khu tập thể... Một số địa phương còn thiếu chợ dân sinh; trong khi đó, việc kêu gọi xã hội hóa đầu tư xây dựng mới các chợ gặp nhiều khó khăn nên chưa thể đảm bảo nhu cầu tiêu dùng người dân địa phương.

Ngoài ra, nhiều tiểu thương không muốn vào chợ để kinh doanh do mức giá thuê địa điểm kinh doanh tại các chợ còn khá cao (chủ yếu là các chợ đã thực hiện xã hội hóa do doanh nghiệp, hợp tác xã quản lý). Một bộ phận người dân chưa có thói quen mua sắm, tiêu dùng hàng hóa tại các cửa hàng tiện lợi, siêu thị, trung tâm thương mại mà vẫn giữ thói quen tiện đâu mua đấy cũng gây rất nhiều khó khăn cho công tác giải tỏa và tạo điều kiện cho các chợ tự phát hình thành.

Chợ tạm chợ cóc không đảm bảo an vệ sinh thực phẩm và mất mỹ quan đô thị. Ảnh: Phương Anh-TTXVN

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Quyền đánh giá việc xử lý dứt điểm tình trạng "chợ cóc", "chợ tạm" là những việc dân sinh đòi hỏi phải làm bài bản, quyết liệt, thường xuyên và liên tục. Việc để các "chợ tạm, chợ cóc" phát triển là do chính quyền địa phương chưa tích cực, nhiều địa phương còn chưa thực hiện chế độ báo cáo theo quy định.

Ông Nguyễn Mạnh Quyền đề nghị Sở Công Thương Hà Nội cần rà soát lại để có số liệu chính xác. Đối với những địa phương vẫn còn "chợ cóc", "chợ tạm" đề nghị các ngành phối hợp với địa phương lên kế hoạch giải tỏa dứt điểm trong năm 2026.

Để giải tỏa được "chợ cóc", "chợ tạm", điểm kinh doanh tự phát thì phải xây dựng chợ dân sinh thay thế, do vậy ông Nguyễn Mạnh Quyền đề nghị Sở Công Thương Hà Nội đưa danh sách các chợ dân sinh cần xây dựng mới vào danh mục đầu tư; đồng thời, kêu gọi xã hội hóa đầu tư xây dựng mới các chợ. Nếu không thu hút được doanh nghiệp đầu tư xây dựng thì yêu cầu địa phương có kế hoạch đầu tư bằng ngân sách. 

Ngoài ra, khi xây dựng các chợ mới cần có phương án hỗ trợ các tiểu thương ở mức thấp nhất, đồng thời cần có cơ chế để thu hút người dân vào mua bán. Cùng với đó, phải xây dựng quy chế quản lý chợ giao gắn trách nhiệm của các tiểu thương và ban quản lý chợ; phải đảm bảo nguồn gốc xuất xứ đối với hàng hóa buôn bán và đảm bảo tuyệt đối các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm.

Liên quan đến cơ sở giết mổ tập trung, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền đề nghị các ngành phải xây dựng được cơ chế, chính sách cũng như các chế tài để người kinh doanh, hộ tiểu thương hiểu và cùng tham gia; nếu không tham gia sẽ bị coi là vi phạm pháp luật và bị xử lý nghiêm. Cùng với đó, cần có những chính sách hấp dẫn để kêu gọi các doanh nghiệp tham gia xã hội hóa đầu tư vào các cơ sở giết mổ hiện đại, đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật tiên tiến.