Hạ tầng giao thông mở đường cho Đắk Lắk bứt phá tăng trưởng

Theo điều chỉnh Quy hoạch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, tỉnh Đắk Lắk xác định một trong những nhiệm vụ trọng tâm là huy động nguồn lực để đầu tư và hiện đại hóa hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt là hệ thống giao thông nhằm kết nối nội tỉnh, liên vùng và quốc tế.

Đồng thời, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2030, đưa Đắk Lắk trở thành tỉnh phát triển năng động của cả nước, là trung tâm kinh tế, dịch vụ của Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. 

* Hệ thống cao tốc tạo động lực phát triển 

Ngày 19/5/2026, Dự án đường bộ cao tốc Bắc-Nam phía Đông tỉnh Đắk Lắk với tổng chiều dài hơn 90km đã chính thức thông xe. Tuyến cao tốc theo trục Bắc-Nam không chỉ giảm áp lực cho quốc lộ 1A, rút ngắn tối đa thời gian vận chuyển mà còn kết nối trực tiếp hạ tầng giao thông Đắk Lắk vào mạch máu giao thông quốc gia; tạo động lực mạnh mẽ để phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nhà. 

Dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông tỉnh Đắk Lắk đi vào vận hành từ 19/5/2026 tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Ảnh: TTXVN phát

Trong khi đó, cao tốc Khánh Hòa–Buôn Ma Thuột theo trục Đông – Tây (117 km), theo kế hoạch sẽ đưa vào khai thác năm 2027. Tuyến cao tốc hoàn thành sẽ mở toang cửa ngõ hướng biển của tỉnh Đắk Lắk, kết nối trực tiếp thủ phủ cà phê phía Tây Đắk Lắk với cảng biển Vân Phong (Khánh Hòa).

Điều này giúp việc vận chuyển nông sản chủ lực (cà phê, sầu riêng) xuất khẩu nhanh chóng, tăng năng lực cạnh tranh. Đồng thời phá vỡ thế độc đạo của quốc lộ 26 đã quá tải trong nhiều năm qua và thu hút dòng vốn đầu tư vào tỉnh Đắk Lắk. 

Theo ông Trương Công Thái, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk, tính đến cuối tháng 5/2026, dự án thành phần 3, cao tốc Khánh Hòa–Buôn Ma Thuột qua địa bàn tỉnh (48km) đã đạt khối lượng thi công trên 96%.

Hiện nay UBND tỉnh Đắk Lắk đang quyết liệt lãnh đạo, chỉ đạo chủ đầu tư và các đơn vị liên quan khẩn trương triển khai những phần việc còn lại để hoàn thành dự án và đưa vào khai thác theo kế hoạch, góp phần phát huy hiệu quả đầu tư, tạo động lực mạnh mẽ cho kinh tế - xã hội, góp phần đảm bảo quốc phòng, an ninh của tỉnh Đắk Lắk. 

Trong không gian tỉnh Đắk Lắk mới sau khi hợp nhất với tỉnh Phú Yên thì cao tốc Bắc-Nam phía Đông tỉnh Đắk Lắk cùng với cao tốc Khánh Hòa–Buôn Ma Thuột sẽ tạo nên mạng lưới giao thông khép kín, kết nối mạch máu Bắc–Nam với trục ngang Đông–Tây.

Sự gắn kết chiến lược này phá vỡ hoàn toàn rào cản địa lý giữa vùng đại ngàn Tây Nguyên với Duyên hải Nam Trung Bộ, rút ngắn thời gian di chuyển nội tỉnh từ phía Tây xuống hệ thống cảng biển lớn phía Đông như Vũng Rô, Vân Phong, Quy Nhơn. 

Đối với tỉnh có quy mô diện tích đứng thứ 3 cả nước như Đắk Lắk, mạng lưới cao tốc này chính là "mạch máu" khơi thông mọi nguồn lực. Giúp tối ưu hóa chi phí logistics cho các mặt hàng nông-lâm-thủy sản xuất khẩu chủ lực; kích cầu dòng vốn đầu tư vào các khu công nghiệp chế biến sâu và hiện thực hóa các chuỗi du lịch đột phá "lên rừng, xuống biển" ngay trong ngày. Đây là nền tảng vững chắc để tỉnh Đắk Lắk phát triển kinh tế toàn diện và bền vững.

Không chỉ có hệ thống cao tốc đã hiện hữu, tỉnh Đắk Lắk còn hướng tới những dự án cao tốc kết nối nội tỉnh, cao tốc phía Tây và hệ thống đường sắt, đường hàng không, đường biển đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nhà. 

* Hoàn thiện hạ tầng giao thông 

Nhằm giải quyết “bài toán” di chuyển nội tỉnh trong điều kiện diện tích rộng, kéo dài theo cả hướng Bắc–Nam lẫn Đông–Tây, tỉnh Đắk Lắk đã đề xuất triển khai các tuyến cao tốc đi qua địa bàn nhằm từng bước đồng bộ hạ tầng giao thông. 

Đại lộ Đông Tây giúp kết nối trung tâm đô thị Buôn Ma Thuột đến cảng hàng không; quốc lộ 26, 27 và cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột. Ảnh: Tuấn Anh – TTXVN

Theo đó, UBND tỉnh Đắk Lắk đề xuất Trung ương thực hiện tuyến đường bộ cao tốc Phú Yên-Đắk Lắk (khoảng 122km) tiến trình đầu tư trước năm 2030 bằng phương thức đối tác công tư (PPP) với tổng mức đầu tư hơn 30.000 tỷ đồng.

Hiện Bộ Xây dựng có văn bản thống nhất giao UBND tỉnh Đắk Lắk làm cơ quan tổ chức nghiên cứu đầu tư xây dựng tuyến đường theo phương thức PPP; đồng thời, triển khai đầu tư đảm bảo phù hợp với điều kiện, tính chất của dự án. 

Theo UBND tỉnh Đắk Lắk, dự án trên được xác định là huyết mạch giao thông chiến lược của tỉnh mới, bảo đảm khả năng kết nối nhanh, liên tục và hiệu quả; tạo động lực mạnh mẽ để mở rộng không gian phát triển, thúc đẩy liên kết vùng, thu hút đầu tư, khai thác tối đa tiềm năng lợi thế tổng hợp và nâng tầm vị thế của tỉnh Đắk Lắk ở khu vực cũng như cả nước. 

Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng và các tỉnh Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng đề xuất Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Bắc-Nam phía Tây đoạn Pleiku-Buôn Ma Thuột-Gia Nghĩa theo hình thức đối tác công tư và đề xuất đầu tư dự án dự án trước năm 2030. 

Như vậy, khi hệ thống các tuyến cao tốc hình thành, tỉnh Đắk Lắk sẽ có điều kiện thuận lợi để chuyển dịch kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa và đô thị hóa; tăng cường phát triển thương mại, dịch vụ, du lịch; tăng cường tốc độ lưu thông hàng hóa, nâng cao hiệu quả vận tải, giảm chi phí logistics, mở ra cơ hội thu hút nguồn vốn đầu tư; đảm bảo an ninh-quốc phòng, tăng cường khả năng ứng phó với thiên tai. 

Ngoài hệ thống đường bộ, tỉnh Đắk Lắk đang chuẩn bị những điều kiện cần thiết để phục vụ dự án đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam đoạn qua tỉnh Đắk Lắk (hơn 98 km). Trong số đó, triển khai giải phóng mặt bằng với tổng diện tích đất phục vụ dự án hơn 800ha, với hơn 3.000 hộ bố trí tái định cư. 

Đối với đường thủy, tỉnh Đắk Lắk đang tập trung khai thác cảng Vũng Rô. Đồng thời, triển khai Dự án Bến cảng Bãi Gốc (giai đoạn 1) với tổng vốn đầu tư khoảng 24.000 tỷ đồng; quy mô gần 800 ha; công suất dự kiến đạt 26 triệu tấn hàng hóa/năm vào trước 2030. Dự kiến khai thác vận hành trong Quý III/2028. 

Theo quy hoạch giai đoạn 2021 - 2030, Cảng Hàng không Buôn Ma Thuột có công suất khoảng 3 triệu hành khách và 10.000 tấn hàng hóa/năm; tầm nhìn đến năm 2050, Cảng được nâng cấp để đạt công suất khoảng 7 triệu hành khách và 15.000 tấn hàng hóa/năm.

Theo ông Lương Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk, các dự án trên có vai trò quan trọng trong việc mở rộng không gian phát triển, nâng cao năng lực kết nối hạ tầng logistics, thu hút đầu tư và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh. Việc hoàn thành tốt các dự án sẽ là động lực quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, thu hút du lịch, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số. 

Đặc biệt, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Đắk Lắk lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 – 2030 xác định, một trong những khâu đột phá trong nhiệm kỳ mới là “Huy động tối đa mọi nguồn lực để đầu tư xây dựng, hoàn thiện kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, nhất là kết cấu hạ tầng giao thông; đặc biệt là các tuyến cao tốc và các tuyến kết nối vào cao tốc… phục vụ cho quá trình quản lý, quản trị, phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững”. Do đó, tỉnh Đắk Lắk có quyết tâm chính trị cao và quyết liệt trong triển khai các dự án giao thông trọng điểm nhằm tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, hoàn thành các chỉ tiêu, kế hoạch đã đặt ra trong từng năm và cả nhiệm kỳ. 

Theo UBND tỉnh Đắk Lắk, thực hiện điều chỉnh Quy hoạch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, tỉnh Đắk Lắk sẽ phát triển đồng bộ hệ thống hạ tầng giao thông. Trong số đó, mạng lưới giao thông trục chính, trọng tâm là các tuyến cao tốc, quốc lộ và các tuyến kết nối trực tiếp vào cao tốc; hạ tầng hàng không và mạng lưới đường sắt gắn với hành lang kinh tế Đông - Tây, Bắc - Nam nhằm kết nối thông suốt tỉnh với các cảng biển vùng Duyên hải, khu vực hợp tác giữa Việt Nam - Lào, Việt Nam - Campuchia và quốc tế.

Đồng thời, hoàn thiện các tuyến đường tỉnh, đường liên xã và hệ thống giao thông đô thị nhằm tạo sự kết nối liền mạch giữa các cực tăng trưởng với khu vực nông thôn. 

Có thể thấy, việc đẩy mạnh đầu tư và hoàn thiện đồng bộ hệ thống hạ tầng giao thông từ những tuyến cao tốc huyết mạch, mạng lưới đường sắt tốc độ cao đến hệ thống cảng biển hiện đại chính là chìa khóa chiến lược để Đắk Lắk khơi thông mọi nguồn lực, tối ưu hóa chi phí logistics và thu hút mạnh mẽ dòng vốn đầu tư.

Với quyết tâm chính trị cao cùng tầm nhìn dài hạn đến năm 2050, "mạch máu" giao thông khép kín không chỉ thúc đẩy liên kết vùng bền vững mà còn là “bệ phóng” vững chắc đưa Đắk Lắk “vươn mình” trở thành trung tâm kinh tế, dịch vụ năng động của vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.