Hạ tầng liên kết mở không gian phát triển mới cho miền Trung – Tây Nguyên

Chiều 13/8, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Gia Lai, phường Quy Nhơn, Báo Xây dựng phối hợp với UBND tỉnh Gia Lai tổ chức Hội thảo “Hạ tầng liên kết – Động lực thu hút đầu tư, phát triển du lịch miền Trung – Tây Nguyên”.

Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Bộ Xây dựng, UBND tỉnh Gia Lai, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, đại diện các địa phương khu vực miền Trung – Tây Nguyên, cùng nhiều chuyên gia, nhà đầu tư và doanh nghiệp.

Phát biểu khai mạc, Tổng Biên tập Báo Xây dựng Nguyễn Thị Hồng Nga cho rằng, miền Trung – Tây Nguyên đang đứng trước cơ hội lớn để tái cấu trúc không gian phát triển khi hệ thống cao tốc, quốc lộ, sân bay, cảng biển và các hành lang kết nối Đông – Tây từng bước được đầu tư, hoàn thiện. Phát triển hạ tầng không chỉ tạo sự thay đổi về kết nối mà còn mở ra dư địa mới cho du lịch, thu hút đầu tư và liên kết vùng.

Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn nhấn mạnh, thời gian qua, kết cấu hạ tầng giao thông miền Trung – Tây Nguyên đã có bước phát triển quan trọng, từng bước nâng cao khả năng kết nối giữa các địa phương, trung tâm kinh tế, khu công nghiệp, cảng biển, cảng hàng không, cửa khẩu và các điểm du lịch.

Theo Thứ trưởng Lê Anh Tuấn, cần chuyển mạnh từ tư duy đầu tư theo từng tuyến, từng địa phương sang tư duy phát triển mạng lưới, hình thành các hành lang kết nối đa phương thức và khai thác hiệu quả không gian phát triển. Trong số đó, các hành lang Bắc – Nam, Đông – Tây kết nối Tây Nguyên với biển, cảng biển, cảng hàng không, cửa khẩu quốc tế và các trung tâm logistics cần được xác định là những cấu phần ưu tiên.

Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn cho rằng, hạ tầng hiện vẫn là điểm nghẽn lớn nhất đối với sự phát triển của khu vực miền Trung – Tây Nguyên. Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, hạ tầng phải đi trước một bước và đầu tư công cần đóng vai trò “vốn mồi” để dẫn dắt nguồn lực xã hội.

Theo ông Phạm Anh Tuấn, trong giai đoạn tới, Gia Lai dự kiến cần khoảng 650.000 tỷ đồng để đầu tư phát triển; trong đó, vốn đầu tư công phải chiếm khoảng một phần ba nhằm tạo nền tảng thu hút khu vực tư nhân. Tuy nhiên, nguồn lực hiện nay mới chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu, khiến nhiều dự án hạ tầng chiến lược chưa thể triển khai nhanh như kỳ vọng.

“Nhà nước phải kiến tạo trước bằng quy hoạch, ý tưởng phát triển và đầu tư hạ tầng thiết yếu. Khi có hạ tầng cơ bản, doanh nghiệp mới mạnh dạn đầu tư vào các dự án tiếp theo”, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai nhấn mạnh.

Theo ông Phạm Anh Tuấn, cách tiếp cận mới hiện nay không còn là phát triển đơn lẻ theo địa giới hành chính mà phải nhìn nhận trong một không gian phát triển tổng thể của cả khu vực. Sau khi hợp nhất, Gia Lai có thêm lợi thế kết nối giữa biển và cao nguyên, hình thành không gian phát triển liên hoàn từ vùng nguyên liệu, công nghiệp chế biến, logistics, năng lượng tái tạo đến du lịch và đô thị biển.

Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai cho biết, trong 7 tháng năm 2026, địa phương đã thu hút khoảng 200 dự án với tổng vốn đăng ký hơn 200.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, nhiều nhà đầu tư vẫn đang theo dõi tiến độ các dự án hạ tầng giao thông, sân bay, cảng biển và các tuyến kết nối liên vùng trước khi quyết định mở rộng đầu tư.

“Các nhà đầu tư lớn đánh giá rất cao tiềm năng của vùng biển miền Trung và Tây Nguyên, nhưng họ đều cho rằng điểm yếu hiện nay là hạ tầng kết nối và sự liên kết vùng còn hạn chế. Nếu giải quyết được điểm nghẽn này, khu vực sẽ có dư địa phát triển rất lớn”, ông Phạm Anh Tuấn chia sẻ.

Theo Vụ Kế hoạch – Tài chính (Bộ Xây dựng), vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên có nhiều điều kiện để trở thành cực tăng trưởng mới của cả nước. Đến nay, khoảng 957 km đường cao tốc Bắc – Nam phía Đông đã được đưa vào khai thác; nhiều dự án quan trọng như Quy Nhơn – Pleiku, Khánh Hòa – Buôn Ma Thuột, Tân Phú – Bảo Lộc – Liên Khương, Gia Nghĩa – Chơn Thành đang được triển khai.

Theo quy hoạch, hệ thống giao thông đường bộ khu vực sẽ hình thành mạng lưới khoảng 9.047 km, gồm 3.041 km đường cao tốc, 5.015 km quốc lộ và 991 km đường ven biển, tạo sự kết nối đồng bộ với cảng biển, sân bay và cửa khẩu quốc tế.

Ở góc độ phát triển du lịch, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Thị Thanh Lịch cho biết, tỉnh đang chuyển từ tư duy phát triển du lịch theo địa giới hành chính sang phát triển theo không gian và hệ sinh thái, kết nối các sản phẩm theo trục “biển – đồng bằng – cao nguyên – đại ngàn”.

Khi hạ tầng được đầu tư đồng bộ, thời gian di chuyển sẽ được rút ngắn, không gian du lịch được mở rộng, tạo điều kiện hình thành các hành trình liên kết đặc sắc từ biển đến cao nguyên, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu của du khách.

Các đại biểu tại hội thảo cũng tập trung thảo luận về những điểm nghẽn trong liên kết vùng, cơ chế huy động nguồn lực xã hội, các mô hình đầu tư hiệu quả và giải pháp đẩy nhanh tiến độ các công trình hạ tầng chiến lược.

Thông qua các tham luận và ý kiến trao đổi, hội thảo kỳ vọng kết nối hiệu quả giữa “ý tưởng – chính sách – nguồn lực – dự án”, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng, mở rộng không gian phát triển và đưa miền Trung – Tây Nguyên trở thành vùng kinh tế, du lịch năng động trong giai đoạn mới.