Hiệp định CETA lại bị đe dọa tại Bỉ

Căng thẳng giữa Thủ hiến vùng Wallonie Paul Magnette và Thủ tướng Bỉ Charles Michel về Hiệp định Thương mại và Kinh tế toàn diện (CETA) giữa Canada và Liên minh châu Âu (EU) tiếp tục gia tăng. Hai bên hiện đang có quan điểm đối lập nhau trong diễn giải thỏa thuận nội bộ Bỉ ký hồi tháng 10 vừa qua liên quan đến CETA.

Trở lại các diễn biến liên quan, ngày 27/10 vừa qua, chính phủ Liên bang và chính quyền Vùng Wallonie đã ký một thỏa thuận nội bộ trao quyền cho nước Bỉ ký kết CETA.

Trong nội dung của Thỏa thuận có một điều khoản quy định nước Bỉ sẽ phải hỏi ý kiến của Tòa tư pháp Liên minh châu Âu để xác minh phương thức giải quyết xung đột được quy định trong CETA có phù hợp với luật châu Âu hay không. Cần lưu ý là phương thức giải quyết xung đột phải nhờ đến các cấp tòa tư pháp cấp châu Âu chứ không phải là các tòa án của các nước thành viên.

Theo Thủ hiến vùng Wallonie, ông Paul Magnette, giờ đã là thời điểm phải đưa vấn đề ra trước tòa án châu Âu nhưng chính phủ Liên bang vẫn chưa làm việc này. Thủ tướng Bỉ, ông Charles Michel mới đây đã nói rõ quan điểm của mình trong một cuộc họp Hội đồng Bộ trưởng rằng thỏa thuận nội bộ của Bỉ về CETA đã nêu rõ rằng yêu cầu về việc chính phủ hỏi ý kiến Tòa tư pháp châu Âu được đưa ra trên cơ sở ý kiến liên quan đến Hiệp ước tự do thương mại EU – Singapore vốn đang được Tòa tư pháp châu Âu xem xét. Thủ tướng cho rằng trường hợp với Singapore phải được trả lời trước khi vấn đề của Bỉ được đưa ra trình Tòa.

Ông Charles Michel cũng khẳng định việc chưa hỏi ý kiến Tòa tư pháp châu Âu không ngăn cản ông kích hoạt hồ sơ CETA. Các nhóm làm việc hiện đã được thành lập để chuẩn bị đơn hỏi ý kiến Tòa tư pháp Liên minh châu Âu.

Đã từ lâu, Thủ hiến vùng Wallonie đã đưa ra một cách giải thích khác hoàn toàn với Thủ tướng Charles Michel về thỏa thuận nội bộ của nước Bỉ đối với vấn đề CETA. Ông Paul Magnette cho rằng sau khi thỏa thuận nội bộ được ký, nước Bỉ phải ngay lập tức hỏi ý kiến Tòa tư pháp và không có chỗ nào trong văn bản quy định việc này chỉ được tiến hành sau khi đã có câu trả lời của tòa án về trường hợp FTA với Singapore.

Ngay sau phát biểu của Thủ tướng Bỉ Charles Michel, ông Paul Magnette đe dọa sẽ kích hoạt một điều khoản khác cho phép Nghị viện vùng Wallonie một lần nữa bác bỏ thỏa thuận CETA. Như vậy, CETA lại có nguy cơ bị rơi vào tình trạng bế tắc như hồi tháng 10.

Cho đến cuối tuần vừa rồi mỗi bên vẫn kiên quyết bảo vệ quan điểm của mình. Ngoại trưởng Bỉ, Didier Reynders đánh giá rằng nếu Wallonie muốn tái đàm phán một hiệp định mà họ đã ký thì theo nguyên tắc đồng thuận họ sẽ phải thuyết phục vùng nói tiếng Hà Lan. Nhiều ý kiến cho rằng ông Paul Magnette sẽ chiến đấu để không để vuột mất những gì đã đạt được trong quá trình tranh đấu căng thẳng vừa qua./.