Hiệu quả ứng dụng công nghệ số trong quản lý, bảo vệ rừng

Thời gian qua, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Tuyên Quang (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) luôn tập trung đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin với các phần mềm chuyên ngành, qua đó góp phần quan trọng nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ và phát triển rừng.

Để kiểm soát, theo dõi diễn biến hiện trạng rừng, cán bộ Hạt kiểm lâm huyện Sơn Dương đã thực hiện theo dõi, quản lý bản đồ hiện trạng rừng trên Locus Map - ứng dụng để quản lý bảo vệ rừng. Ứng dụng này chạy trên điện thoại thông minh trong mọi địa hình, ngay cả trong điều kiện không có sóng điện thoại, có khả năng định vị và lưu giữ đường đi với sai số thấp. Đồng thời, tiện lợi và dễ dàng trong việc ghi dữ liệu tuần tra và trích xuất dữ liệu, tích hợp bản đồ hiện trạng rừng một cách trực quan, sinh động. Nhờ đó, lực lượng kiểm lâm có được những thông tin chính xác về vị trí lô, khoảnh, chủ rừng, loại rừng nhanh chóng và kịp thời.

Anh Nguyễn Mạnh Hùng, cán bộ Hạt kiểm lâm huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang cho biết, trước đây những dụng cụ hỗ trợ như bản đồ giấy, máy định vị, la bàn… không thể thiếu của cán bộ kiểm lâm trong mỗi chuyến tuần tra rừng, nhưng nay mọi thứ đều được tích hợp trong chiếc điện thoại thông minh thông qua hình ảnh vệ tinh trên ứng dụng Locus Map. Vì vậy, đơn vị có thể thường xuyên nắm bắt tình hình, diễn biến rừng, tổng hợp số liệu dễ dàng, nhanh chóng. Đặc biệt, ứng dụng này giúp phát hiện kịp thời những điểm nghi cháy rừng ngay từ ban đầu nên có thể xử lý kịp thời tình huống khi có cháy rừng xảy ra.

Ông Lê Hồng Long, Hạt trưởng Hạt kiểm lâm huyện Sơn Dương cho hay, Hạt kiểm lâm huyện Sơn Dương được giao quản lý và phát triển gần 78.800 ha rừng thuộc 31 xã. Diện tích rừng lớn, phần lớn là các loại tre, nứa, cây dây leo, tiếp giáp với nhiều địa phương, địa hình núi cao, chia cắt… là những khó khăn trong bảo vệ rừng. Từ khi ứng dụng công nghệ số trong quản lý, bảo vệ rừng giúp phát hiện sớm đám cháy mới phát sinh, kịp thời dập tắt đám cháy ngay từ đầu, hạn chế thấp nhất cháy rừng xảy ra. Đây là công cụ hỗ trợ đắc lực, giúp đơn vị nâng cao hiệu quả hoạt động, đáp ứng yêu cầu công việc của lực lượng kiểm lâm trong tình hình mới. Nhờ đó, trên địa bàn huyện Sơn Dương từ đầu năm đến nay chưa có vụ cháy rừng nào xảy ra.

Rừng đặc dụng Cham Chu có tổng diện tích trên 15.000ha, nằm trên địa bàn 5 xã gồm: Trung Hà, Hà Lang, Hòa Phú (huyện Chiêm Hóa); Yên Thuận, Phù Lưu (huyện Hàm Yên). Với diện tích quản lý lớn, địa bàn rộng, trước kia việc nắm bắt thông tin về diễn biến rừng rất khó khăn, mất nhiều thời gian. Tuy nhiên, sau khi đưa ứng dụng Locus Map vào sử dụng, Hạt kiểm lâm rừng đặc dụng Cham Chu dễ dàng có được những hình ảnh và nắm bắt tình hình diễn biến các khoảnh rừng.

Theo ông Nông Giang Nam, Phó Hạt trưởng Hạt kiểm lâm rừng đặc dụng Cham Chu, ứng dụng cung cấp bản đồ hiện trạng, xác định vị trí người dùng, ranh giới các tiểu khu, chụp hình có tọa độ, quay phim, sử dụng điện thoại như một thiết bị GPS; luôn cập nhật thông tin cụ thể vị trí, loại rừng... giúp cán bộ kiểm lâm theo dõi, nắm bắt những gì đang diễn ra trên diện tích rừng được phân công quản lý, kịp thời hướng dẫn chủ rừng thực hiện phương án trong trường hợp cần thiết.

Tuyên Quang là tỉnh miền núi với 70% diện tích là đồi núi, diện tích rừng lớn, địa hình phức tạp, trong khi lực lượng kiểm lâm lại mỏng, mỗi cán bộ kiểm lâm phải chịu trách nhiệm cả nghìn ha rừng nên việc bảo vệ, phòng cháy, chữa cháy rừng gặp rất nhiều khó khăn. Vì vậy, việc ứng dụng công nghệ số trong công tác quản lý, bào vệ và phát triển rừng thông qua các phần mềm, ứng dụng quản lý hiện đại đã hỗ trợ đắc lực cho lực lượng kiểm lâm trong công tác quản lý bảo vệ rừng.

Ông Dương Văn Xy, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Tuyên Quang chia sẻ, hiện nay các Hạt kiểm lâm 7 huyện, thành phố trong tỉnh đều đang sử dụng các ứng dụng, phầm mềm để quản lý, bảo vệ rừng như: Locus Map, FRMS mobile, Mapinfo…. Các ứng dụng, phần mềm này dễ sử dụng, GPS có độ nhạy và chính xác cao, được tích hợp lên máy tính bảng, điện thoại thông minh, hỗ trợ nhiều chức năng cho cán bộ kiểm lâm trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Các tính năng mang lại hiệu quả thiết thực như: đo đạc, hỗ trợ kiểm tra thực địa, quản lý số lô rừng, trạng thái rừng, tên chủ hộ có rừng, loại cây trồng, năm trồng, trữ lượng. Đồng thời, giúp lực lượng kiểm lâm phát hiện, cảnh báo sớm các thay đổi bất thường, cập nhật chính xác những biến động về tài nguyên rừng…

Ông Dương Văn Xy cho biết thêm, việc ứng dụng công nghệ thông tin, từng bước số hóa các hoạt động giám sát, quản lý, bảo vệ rừng đã giúp lực lượng kiểm lâm dễ dàng phát hiện những biến động của rừng và đất lâm nghiệp, phát hiện sớm cháy rừng ở mọi vị trí, thời điểm… với độ chính xác cao. Từ đó, phát hiện sớm các vụ vi phạm xâm hại rừng, kịp thời ngăn chặn, xử lý không để lan rộng thêm diện tích xâm lấn rừng. Trong thời gian tới, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Tuyên Quang tiếp tục chỉ đạo các hạt kiểm lâm tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, đặc biệt là sử dụng các phần mềm, ứng dụng, thiết bị, ảnh viễn thám trong theo dõi diễn biến rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng và phát hiện các vụ vi phạm về phá rừng, khai thác rừng trái pháp luật…

Tỉnh Tuyên Quang hiện có trên 440.000 ha rừng và đất lâm nghiệp; trong đó, đất rừng đặc dụng trên 46.000 ha, đất rừng phòng hộ gần 121.000 ha, đất rừng sản xuất gần 273.000 ha. Diện tích rừng tre, nứa khá lớn với trên 13.000 ha cũng là nguy cơ dễ xảy ra cháy rừng. Nhờ làm tốt việc quản lý, bảo vệ nên diện tích rừng của tỉnh Tuyên Quang luôn được đảm bảo, với tỷ lệ che phủ rừng đạt hơn 65%, đứng thứ 3 cả nước.