Hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường điện cạnh tranh

Chiều 27/11, tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức cuộc họp của Tổ soạn thảo Dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về lộ trình, nguyên tắc hoạt động, cơ cấu ngành điện và các điều kiện hình thành, phát triển các cấp độ thị trường điện cạnh tranh tại Việt Nam. Đây là hoạt động chuyên môn quan trọng nhằm hoàn thiện khung pháp lý phục vụ quản lý nhà nước của Bộ trong lĩnh vực năng lượng.

Việc xây dựng Dự thảo Quyết định được triển khai từ giữa năm 2025, dựa trên nhiều hội nghị và hội thảo tham vấn với các cơ quan quản lý, doanh nghiệp ngành điện và chuyên gia độc lập, bảo đảm phù hợp Luật Điện lực, Nghị quyết 70-NQ/TW và các chiến lược phát triển điện lực đã phê duyệt.

Nghị quyết 70-NQ/TW của Bộ Chính trị nhấn mạnh yêu cầu phát triển thị trường năng lượng cạnh tranh đồng bộ, khắc phục bất cập trong chính sách giá và chấm dứt tình trạng bù chéo giá điện, đồng thời hoàn thiện hệ thống giao dịch và hợp đồng mua bán điện minh bạch, dài hạn.

Tại cuộc họp, Bộ Công Thương báo cáo quá trình tiếp thu, hoàn thiện các nội dung dự thảo; trong đó, tập trung bổ sung nguyên tắc vận hành theo từng cấp độ thị trường; cập nhật yêu cầu và điều kiện cơ cấu ngành điện theo giai đoạn; làm rõ lộ trình tách bạch chức năng phân phối - bán lẻ nhằm tạo nền tảng hình thành thị trường bán lẻ điện cạnh tranh.

Các đại biểu cũng thảo luận các vấn đề kỹ thuật trọng yếu như giới hạn thị phần các đơn vị phát điện để tránh chi phối thị trường; yêu cầu về mô hình hoạt động của đơn vị truyền tải, phân phối; hoàn thiện cơ chế hợp đồng và thanh toán trên thị trường bán buôn; chuyển giao chức năng thanh toán trên thị trường giao ngay; đề xuất xử lý vướng mắc về thuế giá trị gia tăng đối với hợp đồng điện kỳ hạn - vốn là điểm nghẽn trong thực tiễn vận hành thời gian qua.

Phát biểu kết luận, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long ghi nhận sự phối hợp của các bộ, ngành và doanh nghiệp, đồng thời đề nghị Cục Điện lực khẩn trương hoàn thiện hồ sơ Dự thảo Quyết định trên cơ sở các ý kiến đã thống nhất để gửi Bộ Tư pháp thẩm định theo kế hoạch.

Bộ Công Thương cũng đề nghị các đơn vị liên quan tiếp tục phối hợp trong giai đoạn chuẩn bị triển khai sau khi Quyết định được ban hành, nhằm đáp ứng mục tiêu tăng cường cạnh tranh, thu hút đầu tư xã hội hóa, minh bạch giá điện và nâng cao hiệu quả ngành điện, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và đời sống người dân.