Hội chợ Mùa Thu 2025: AI - đòn bẩy mới cho thương mại điện tử

Trong khuôn khổ Hội chợ Mùa Thu lần thứ nhất năm 2025 diễn ra từ ngày 25/10 - 4/11 tại Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia, ngày 1/11, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị ứng dụng công nghệ phát triển cơ sở dữ liệu thương mại số với chủ đề “AI Commerce - Kiến tạo thế hệ tăng trưởng mới”.

Theo Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, diễn đàn là hoạt động trọng điểm nhằm nâng cao nhận thức và năng lực ứng dụng công nghệ mới trong thương mại điện tử. Mục tiêu của sự kiện là giúp doanh nghiệp Việt hiểu rõ cách xây dựng, khai thác và phát triển cơ sở dữ liệu thương mại số, xem đây là nền tảng then chốt trong quá trình chuyển đổi số và hội nhập kinh tế số toàn cầu.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, bà Lại Việt Anh, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương nhấn mạnh, trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển như vũ bão, thương mại điện tử đã trở thành trụ cột tăng trưởng mới, tuy nhiên, để thực sự kiến tạo một thế hệ tăng trưởng vượt trội, chúng ta không thể không nhắc đến vai trò của Trí tuệ Nhân tạo (AI) và Dữ liệu lớn (Big Data).

“AI không chỉ là một công cụ công nghệ; nó là chiến lược cốt lõi để chuyển hóa dữ liệu khổng lồ thành lợi thế cạnh tranh, là chìa khóa để đạt được sự tăng trưởng theo cấp số nhân trong kỷ nguyên số”, bà Lại Việt Anh khẳng định.

Thương mại điện tử đang trở thành trụ cột của nền kinh tế số toàn cầu với quy mô doanh thu bán lẻ trực tuyến dự kiến đạt 6,86 nghìn tỷ USD vào năm 2025, tăng 8,3% so với năm trước. Việt Nam nằm trong nhóm thị trường tăng trưởng nhanh nhất khu vực, với doanh số 9 tháng đầu năm 2025 vượt 300.000 tỷ đồng, 566.000 gian hàng có đơn phát sinh và mức chi tiêu trung bình đạt 400 USD/người.

Tại Hội nghị, ông Nguyễn Hữu Tuấn, Giám đốc Trung tâm Phát triển Thương mại điện tử và Công nghệ số nhận định, thương mại điện tử Việt Nam đang bước vào giai đoạn “vàng” khi hạ tầng, hành vi tiêu dùng và khung pháp lý đều đã sẵn sàng. “Mobile commerce” là xu hướng thương mại điện nay, với Shopee, TikTok Shop và Lazada đều tập trung vào nền tảng di động, kết hợp “shoppertainment” - mô hình giao thoa giữa giải trí và mua sắm.

AI được xem là động lực then chốt định hình giai đoạn mới của thương mại điện tử. Công nghệ này không chỉ thay đổi hành vi tiêu dùng mà còn tái cấu trúc toàn bộ chuỗi giá trị, từ bán hàng, thanh toán đến chăm sóc khách hàng. Livestream, video shopping, AR/VR shopping hay gamification đang tạo ra trải nghiệm mua sắm sinh động, cá nhân hóa. Ông Nguyễn Hữu Tuấn thông tin, hiện hơn 60% doanh nghiệp Việt đã ứng dụng AI trong chăm sóc khách hàng, tối ưu marketing, gợi ý sản phẩm và tự động hóa vận hành mở ra thế hệ tăng trưởng mới của thương mại điện tử Việt Nam trong kỷ nguyên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

Sự bùng nổ của thương mại điện tử tại Việt Nam đang tạo ra nhu cầu mạnh mẽ về khai thác và phân tích dữ liệu lớn (Big Data) phục vụ hoạt động kinh doanh. Bà Đỗ Thị Thanh Hương, Trưởng phòng Nghiên cứu thị trường Công ty Cổ phần Khoa học Dữ liệu Metric, chia sẻ về nền tảng Metric.vn - công cụ phân tích dữ liệu thương mại điện tử hàng đầu hiện nay.

Bà Đỗ Thị Thanh Hương cho biết, điểm nổi bật của Metric là khả năng thu thập, tổng hợp và phân tích dữ liệu theo thời gian thực, cho phép người dùng nhận báo cáo về doanh số, sản phẩm, thương hiệu chỉ trong 30 giây. Nền tảng sở hữu kho dữ liệu 5 năm từ các sàn lớn như Shopee, Lazada, TikTok Shop và Tiki, giúp doanh nghiệp theo dõi biến động thị phần, xu hướng tiêu dùng và tối ưu hóa chiến lược marketing - vận hành - đầu tư.

“Theo Metric, việc ứng dụng phân tích Big Data giúp tăng doanh thu trực tiếp lên tới 54%, đồng thời nâng khả năng đạt gấp đôi lợi nhuận thêm 25%. Trong bối cảnh thị trường thương mại điện tử Việt Nam 9 tháng đầu năm 2025 đạt doanh số hơn 300 nghìn tỷ đồng, dữ liệu đang trở thành “nền tảng cốt lõi” giúp doanh nghiệp xác lập vị thế và hướng tới tăng trưởng bền vững trong kỷ nguyên số”, bà Đỗ Thị Thanh Hương nêu rõ.

Công ty Cổ phần MISA đang triển khai AI Sales Agent, tức là “nhân viên kinh doanh không ngủ”, có khả năng phục vụ khách hàng 24/7 nhờ kết hợp công nghệ AI Agent và Digital Twin (bản sao số). AI Sales Agent có thể đảm nhận toàn bộ quy trình bán hàng, từ thu thập dữ liệu khách hàng, tư vấn sản phẩm, tạo đơn, gửi hóa đơn đến kết nối vận chuyển. Khi được “huấn luyện” từ kinh nghiệm của nhân viên giỏi, AI sẽ học hỏi, chuẩn hóa tri thức và duy trì năng lực bán hàng lâu dài cho doanh nghiệp.

Tại Hội nghị, ông Nguyễn Phi Nghị, Giám đốc Khối kinh doanh Công ty Cổ phần MISA, chia sẻ về hướng đi mới của doanh nghiệp trong việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào hoạt động kinh doanh.

“Khi tôi đang trình bày ở đây, bản sao số của tôi vẫn có thể tiếp nhận email, trò chuyện và tư vấn cho khách hàng, giúp doanh nghiệp vận hành đồng thời giữa con người và hệ thống AI”, ông Nghị cho biết. Theo ông, mô hình này giúp các doanh nghiệp mở rộng quy mô bán hàng mà không cần tăng nhân sự, đồng thời nâng cao năng suất và tiết kiệm chi phí tuyển dụng.

Nhấn mạnh vai trò của AI trong việc biến mọi cá nhân và doanh nghiệp thành những “nhà máy nội dung” có thể vận hành toàn cầu, bà Trương Thị Minh Nguyệt, đại diện ACCESSTRADE Việt Nam, cho rằng, AI ngày nay không chỉ tạo ra “nhân viên ảo” hoạt động 24/7 mà còn giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô sáng tạo với tốc độ vượt trội.

“AI không còn là câu chuyện công nghệ, mà đã thực sự tạo ra tiền và thay đổi cách chúng ta kinh doanh”, bà Nguyệt khẳng định.

Bà chia sẻ câu chuyện thực tế về việc nhiều người bị lừa đảo bởi nội dung giả mạo do AI tạo ra, và cho rằng cách duy nhất để tự bảo vệ là “phải làm chủ công nghệ AI, hiểu và sử dụng nó giỏi hơn những kẻ xấu”. Với mô hình AI Content Factory, ACCESSTRADE và công ty thành viên ATech Việt Nam đang xây dựng hệ thống cho phép người dùng sáng tạo video, hình ảnh, âm thanh chỉ bằng AI giúp tăng năng suất gấp hàng trăm lần so với con người.

Hướng tới tương lai, ACCESSTRADE đặt mục tiêu xây dựng “Global AI Content Factory” tại Việt Nam, biến AI thành công cụ giúp người Việt vừa sáng tạo nội dung, vừa tự bảo vệ mình trong kỷ nguyên số.

Tại hội nghị, ông Nguyễn Trung Thành, Giám đốc Phát triển giải pháp, NextGenAI (Tập đoàn MediaSoft) đã chia sẻ về định hướng ứng dụng AI tự động hóa trong thương mại điện tử thông qua.

Theo ông Thành, AI không thay thế con người ngay, mà hỗ trợ xử lý các tác vụ lặp lại như tư vấn, phản hồi tin nhắn, quảng cáo hay chăm sóc khách hàng ban đầu. Con người sẽ tập trung vào sáng tạo và chốt đơn hàng. “Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt và nguồn nhân lực tinh gọn, việc tự động hóa là yếu tố sống còn để nâng cao năng suất và trải nghiệm khách hàng”, ông nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Trung Thành khẳng định, mục tiêu của Next DNA AI là giúp doanh nghiệp ứng dụng AI từng bước, bắt đầu từ quy trình nhỏ nhất, đo hiệu quả và mở rộng dần, hướng đến mô hình AI Commerce linh hoạt, “may đo” theo đặc thù từng đơn vị.

Mô hình F2C - nền tảng thương mại điện tử thuần Việt đầu tiên tại châu Á ứng dụng AI vào toàn bộ chuỗi bán hàng trực tiếp từ nhà sản xuất đến người tiêu dùng, không qua trung gian. Ra mắt ngày 1/12 năm ngoái, F2C đã hợp tác với Trung tâm Xúc tiến Thương mại Quốc gia, VietBank, Vietcombank và nhiều doanh nghiệp logistics lớn để hình thành hệ sinh thái thương mại số toàn diện. Với mô hình B2C trực tiếp, F2C cho phép người tiêu dùng mua hàng chính hãng với chi phí thấp hơn 30 - 40% so với các sàn thương mại điện tử thông thường, chỉ cần trả phí sử dụng 20.000 đồng/tháng.

Ông Kiều Tiến Anh, Giám đốc vận hành sàn thương mại điện tử F2C Hi1 Thuần Việt cho biết, F2C giúp loại bỏ hoàn toàn khâu trung gian, không thu phí nhà bán, giảm 15 - 30% chi phí vận hành và quảng cáo, đồng thời nâng cao tính minh bạch và kiểm soát thương hiệu.

Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số cho biết, sự kết hợp giữa diễn đàn công nghệ và hội chợ thương mại sẽ mở ra hướng đi mới cho cộng đồng doanh nghiệp Việt. Hội chợ không chỉ là dịp để doanh nghiệp quảng bá sản phẩm, mở rộng hợp tác, mà còn là không gian giao thương số quy mô lớn, giúp doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp các mô hình kinh doanh, công nghệ và xu hướng thương mại điện tử mới nhất. Qua đó nâng cao hiệu quả kinh doanh, tối ưu hóa trải nghiệm khách hàng, góp phần giúp doanh nghiệp thương mại điện tử Việt Nam phát triển bền vững, vươn tầm khu vực.